Dinsdag 14/07/2020

Close-up

Barstjes in het beeld van de ideale schoonheid

Beeld Dorota Pawlicka

De Britse beautyblogster Em Ford wilde tonen dat perfectie niet echt is en toonde een ongepolijste foto van haar acne. Ze werd walgelijk genoemd, maar evengoed een heldin die het ideaalbeeld omduwt. Terecht? "We blijven verschrikkelijk streng voor het vrouwenlichaam."

Em Ford heeft al jaren last van acne, die ze vakkundig verstopte achter dikke lagen conceilers, fond de teint en poedertjes allerhande. Drie maanden geleden haalde de populaire Britse beautyblogster eens diep adem, en plaatste ze een foto op haar blog My Pale Skin. Alle maskers af deze keer: geen meticuleus opgemaakt snoetje, maar rode vlekken en puistjes.

De kans is groot dat u haar deze week tegenkwam op het internet. Het filmpje waarin ze aankaart hoe wreed mensen via sociale media reageerden op die imperfecties, circuleert volop. Waardoor het roer plots weer omslaat: Ford wordt volop geroemd om haar moed en zou nu eigenhandig het schoonheidsideaal slopen.

Maar is dat wel zo? Stemt onze sympathie voor de mooie, gepeste vrouw met slechte huid ons straks milder voor het dikke meisje op de bus? En als topmodel Tara Banks een selfie met forse wallen de wereld instuurt, worden we dan ook wat liever voor de collega met dikke, vermoeide ogen? Of voor onszelf? Kunnen eerlijke foto's onze vastgeroeste ideeën over schoonheid onderuit halen?

Em FordBeeld RV

Schietschijf

Sabine Peeters is een veelgevraagde visagiste en omschrijft zichzelf ook graag als een "diehard campaigner on positive body image". Een tijdje terug poseerde ze in bikini op de cover van het weekendmagazine van Het Nieuwsblad, voor een stuk over vollere vrouwen. "Moedig, dat is zo'n mottig woord. Alsof er iets mis is met ons", zegt ze daar nu over. "Sterk vind ik het wel. Wie zichzelf echt toont, stelt zichzelf kwetsbaar op. Je bent een makkelijke schietschijf."

Peeters kreeg naar eigen zeggen veel positieve reacties op haar zijsprongetje als bikinimodel. "Vooral van jonge meisjes en gasten die blij zijn dat de definitie van 'mooi' opengetrokken wordt. Fuck dat, ik trek deze zomer ook een bikini aan, lieten sommigen weten."

Het zijn die enkelingen, met hun kleine daden van verzet, die volgens Peeters uiteindelijk voor een kentering kunnen zorgen. "De wereld heb ik niet veranderd, maar ik heb wel een aantal mensen aangespoord om zich goed in hun vel te voelen. Tel daarbij de blogster met haar acne, en alle andere vrouwen die zich eerlijk tonen: dan duw je samen toch wat tegen het ideaalbeeld. En we praten er nu toch over? De conversatie is bezig."

Professor Sofie Van Bauwel (UGent), gespecialiseerd in media en gender, is wat minder optimistisch: we leven in een samenleving die heel erg gefocust is op schoonheid en dat zal niet snel veranderen. "De media, en hoe vrouwen zich daarin tonen, zijn maar één bouwsteentje van het vrouwelijk ideaal. Onze naasten, buren, leerkrachten, ouders: de denkbeelden worden op zo veel manieren doorgeven. Dat het ideaal al eens op de schop wordt genomen, prima. Maar we gaan ons niet plots collectief bezinnen omdat er wat deining is over een vrouw met acne."

Het schoonheidsideaal als een stug idee, dus. Bovendien, de Hollywoodsterren die tegenwoordig uitpakken met zogenaamde 'no make-up selfies' zien er doorgaans nog steeds zo ravissant uit, dat de vraag of er toch niet stiekem wat poeder aan te pas kwam niet geheel onterecht is. Laat staan dat ze ons opgelucht doen ademhalen en doen besluiten dat we het zo slecht nog niet getroffen hebben. Van Bauwel: "We blijven nu eenmaal bijzonder streng voor onszelf en voor elkaar, zeker wat het vrouwenlichaam betreft."

Dat bewijst, helaas, ook de video die nu viraal gaat. Em Ford toont niet alleen haar natuurlijk gelaat, maar vooral ook de haatdragende reacties die haar om de oren vlogen. Maar liefst 100.000 reacties kreeg ze na die eerste foto zonder make-up. Soms lief en aanmoedigend, maar vaak ook snoeihard. Of ze haar gezicht eigenlijk wel eens fatsoenlijk wast? En dat ze er afschuwelijk uitziet. Het doet vermoeden dat we allerminst klaar zijn voor het (vrouwen)lichaam zoals het soms ook is.

Bagger incasseren

En toch: Ford toont aan dat zich tegelijk een ander fenomeen voltrekt. "We zien de laatste jaren steeds meer mensen die reageren tegen perfectie, tegen de opgelegde idealen waaraan we moeten voldoen", stelt Van Bauwel vast. Niet dat we voorheen zo jolig werden van de lijven die we in magazines en op televisie zagen, maar via sociale media is het tegenwoordig wel makkelijker om zichtbaar contrair te zijn. "Het zijn veelal persoonlijke, authentieke verhalen van mensen die het hebben gehad met het ideaalbeeld, en waar de klassieke media ook steeds meer interesse voor tonen." En zo krijg je foto's van echte lichamen, inclusief cellulitis, blubberbuik en puistjes.

De modewereld schuifelt al voorzichtig weg van extreem magere modellen, ook de cosmetica-industrie maakt de ommezwaai. Dikke lagen fond de teint worden al even afgezworen, ten voordele van producten die niet langer de ambitie koesteren om rimpels en andere oneffenheden volledig te verdoezelen. 'Natuurlijk' is vandaag het ordewoord. Acne, door luchtvervuiling, stress en ongezonde levensstijl een veelvoorkomend probleem bij vrouwen, is geen alleenrecht meer van pubers. "Problemen waar vrouwen zich voorheen voor schaamden, worden toch wat meer aanvaard", denkt Claire Thys, beautyjournalist bij Elle. Het ziet er dus naar uit dat Em Ford evengoed een product is van haar tijd, ook al moet ze daarvoor nog een hele hoop bagger incasseren. Het podium, de roep om realistische voorbeelden, stond al klaar. Haar restte enkel nog de taak om erop te klimmen.

"Ik miste vroeger een rolmodel, daarom dat ik graag met dat gegeven speel", zegt Sabine Peeters nog. Ze voelt zich daarin niet alleen. "Dunne mensen, volle mensen, mensen met huidproblemen, het aanbod is vandaag veel breder. Ik vermoed dat we die perfectie beu zijn, en stilletjes aan toch openstaan voor iets anders."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234