Donderdag 24/10/2019

Baasje behandelt hond net als kind. Kan het beestje dat aan?

Gezin met hond. Volgens Van Herwijnen is een hond voor sommigen iets wat hen overkomt, anderen denken bewust na over de juiste opvoedstijl voor hun huisdier. Beeld arie kievit

Wie zijn hond stevig corrigeert, is vaak ook een strenge ouder, ontdekte onderzoeker Ineke van Herwijnen. De hond is veranderd van nutsdier in volwaardig gezinslid. Kunnen onze geliefde viervoeters dat aan?

Honden en kinderen die deel uitmaken van hetzelfde gezin worden in de regel op dezelfde wijze opgevoed. Als een hond van zijn baasje tegen passanten mag opspringen "omdat dit nu eenmaal in de aard van het beestje ligt", zullen eventuele kinderen van dat baasje eveneens 'in permissieve stijl' worden opgevoed. Ineke van Herwijnen (40), verbonden aan de Leerstoelgroep Gedragsecologie van de Wageningen Universiteit, stelt dat vast na zich in de opvoedstijl van vijfhonderd 'hond-bezittende ouders' te hebben verdiept. De komende vier jaar zal zij hier verder onderzoek naar doen "om het samenleven met honden te optimaliseren."

Honden en mensen leven al eeuwen samen. Dat gaat toch prima?

"Nou, daar is wel iets op af te dingen. Vroeger waren de samenlevingsregels eenvoudig: de hond was een nutsdier. Hij bewaakte het erf en groef mollen uit, maar was geen onderdeel van het gezin. Nu vragen we meer van de hond. Hij is meer dan vroeger in de letterlijke zin een huisdier. Hij zit hele dagen thuis, vaak alleen. Hij wordt als het goed is een paar keer per dag uitgelaten. En hij wordt geacht in affectieve behoeften van zijn eigenaar te voorzien. Hij is een geluksfactor in het gezinsleven. Zijn domesticatie (aanpassing van het dier aan de mens, red.) is dus versneld. De ene hond blijkt hierbij over meer evolutionaire voordelen te beschikken dan de andere."

Ineke van Herwijnen Beeld Veronique Jansen

Zijn de eigenaren zich daarvan voldoende bewust?

"Voor sommigen is een hond iets wat hun overkomt. Ze nemen een hond omdat ze denken dat dat leuk is voor de kinderen. Dat valt in de praktijk nogal eens tegen. Andere mensen kiezen weloverwogen voor een hond en denken na over de opvoedstijl. Sommigen nemen zelfs een hond om te oefenen voordat ze kinderen krijgen."

De opvoedstijlen voor hond en kind lopen dus synchroon?

"Meestal wel. Uit de enquêtes die vijfhonderd hondenbezittende ouders hebben ingevuld, kon ik drie opvoedstijlen onderscheiden. De corrigerende stijl, de permissieve stijl en de stijl waarbij de hond stap voor stap wordt voorbereid op situaties die zich in het dagelijks leven voordoen."

En welke van die drie opvoedstijlen is het meest in zwang?

"Daar hoop ik de komende vier jaar achter te komen. Feit is dat veel honden in de knel komen. Er zijn momenteel 1,6 miljoen honden in Nederland. Daarvan leven enkele tienduizenden enige tijd in een asiel. En daar zitten ze doorgaans niet omdat het samenleven met een mens goed heeft uitgepakt. Meestal is het al fout gegaan in de gevoelige levensfase van een hond. De socialisatiefase, waarin hij de wereld om hem heen leert kennen."

Er zijn dus te veel honden?

"Laat ik het zo zeggen: er zijn meer honden dan er goede, verantwoorde hondenbazen zijn."

Heeft u zelf een hond?

"Ja, al twaalf jaar. Een terriërkruising die ik uit het asiel heb gehaald toen hij 1 was. Hij had niet de best denkbare start in het leven, maar het is helemaal goed gekomen. Hij heeft zelfs een gehoorzaamheidsprijs gewonnen."

U bent, vermoed ik, aanhanger van de derde opvoedstijl?

"Daarvan is aangetoond dat hij bij kinderen het meest succesvol is. Bij een hond betekent dat: wenselijk gedrag aanleren, onwenselijk gedrag afleren. Dat is een kwestie van herhalen. Telkens als een hond de neiging heeft tegen iemand op te springen, duidelijk maken dat het prettiger is, ook voor hemzelf, om te gaan zitten. Elke hond heeft wel een of meer ongewenste gedragingen. Die zijn af te leren, terwijl de hond gewoon hond kan zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234