Zondag 09/08/2020

Astronomie

Astronomen zijn ster kwijt die tweeënhalf keer zo groot is als de zon

Beeld ESO/L. Calçada

Je sleutelbos, je gsm, een losse sok − er zijn genoeg voorwerpen waarvan het alleszins redelijk is dat je ze een keertje verliest. Maar een complete ster, een reusachtige, stralende bol gas tweeënhalf keer zo helder als de zon... Zoiets kwijtraken is op z'n minst knap, zou je denken.

Dat schoot wellicht door het hoofd van astronomen die onderzoek deden naar een zware ster in het Kinman-dwergstelsel. Was ze er nog toen ze haar in 2010 en 2011 in kaart brachten, in 2019 vonden ze haar nergens meer terug. “Tot onze verrassing kwamen we erachter dat de ster verdwenen was”, zegt astronoom Andrew Allan (Trinity College Dublin) in een verklaring.

Hij zette zijn verbazing samen met collega's om in een vakartikel dat leest als een astronomische Sherlock Holmes-vertelling. Dat ze spreken van een 'possible disappearance', een mogelijke verdwijning, is overigens logisch. Want of de ster écht weg is, weten zelfs de astronomen niet zeker. Duidelijk is dat de ster zich aan het einde van haar levenscyclus bevond en binnenkort zou instorten tot een zwart gat. Alleen gaat dat normaliter gepaard met een supernova-explosie, een van de spectaculairste megaklappers in het kosmisch vuurwerkpakket.

Is de ster dus ontploft zonder, eh, ontploffing? Of is er iets anders aan de hand? De ster die de astronomen kwijt zijn, staat op een duizelingwekkende 75 miljoen lichtjaar van de aarde. Dat is zó ver dat zelfs de krachtigste telescopen haar niet direct kunnen zien, als zichtbaar puntje licht. Bovendien keken ze niet naar dat deel van de hemel op het moment van verdwijning, maar zagen ze pas na afloop dat zij weg was. Kortom: niet bepaald 'voor hun neus'.

De waarschijnlijkste verklaring is overigens veel eenvoudiger dan een ster die zonder ontploffing ontploft. Vermoedelijk is de ster simpelweg minder helder geworden en deels verduisterd door stof, denken de astronomen. Elementary, my dear Watson.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234