Woensdag 26/06/2019

Astronomen knopen telescopen aan elkaar en ontdekken wolken van ijzer op deze verre planeet

De atmosfeer van exoplaneet HR8799e, hier als artist impression, is voor het eerst nauwkeurig in beeld gebracht met een veelbelovende nieuwe techniek. Beeld EPA

Wie met een ruimtesonde naar HR8799e wil vliegen, is al snel een miljoen jaar onderweg. Dat maakt het des te opmerkelijker dat astronomen hebben gezien dat de dampkring van deze planeet tjokvol wervelende wolken zit.

HR8799e is een zogeheten ‘exoplaneet’, een planeet die draait om een andere ster dan de zon. De speurtocht naar dergelijke plekken is een van de meest vruchtbare in de moderne sterrenkunde. Waar Christoffel Columbus één continent ontdekte, onthullen astronomen aan de lopende band complete nieuwe werelden. Duizenden kennen we er inmiddels. Het blijkt alleen lastig om die verre plekken scherp in beeld te krijgen, om bijvoorbeeld te kunnen zien of hun atmosfeer lijkt op de onze.

In het vakblad Astronomy & Astrophysics beschrijft een internationaal team van 88 astronomen nu een techniek die dat makkelijker moet maken. Zij knoopten telescopen van de Very Large Telescope in Chili aan elkaar tot een supertelescoop. Optische interferometrie, heet dat in vakkringen. Op die manier brachten ze de atmosfeer van HR8799e ongekend nauwkeurig in kaart. Het is voor het eerst dat deze techniek wordt toegepast om een exoplaneet direct in beeld te brengen.

Astronomen konden vervolgens afleiden dat de planeet een krioelende wolkenlaag heeft van ijzer en andere verbindingen. Ook zit de atmosfeer vol koolmonoxide. Opmerkelijk, omdat dat normaal meteen reageert met waterstof tot methaan. “Uit onze simulaties bleek dat we de overdaad aan koolmonoxide het best kunnen verklaren wanneer hoge verticale winden in de atmosfeer alles goed door elkaar husselen”, zegt co-auteur Paul Mollière (Universiteit Leiden).

Astronomen knoopten de hoofdtelescopen van de Very Large Telescope in Chili aan elkaar tot één virtuele supertelescoop om planeet HR8799e te ‘verkennen’. Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden