Zaterdag 25/01/2020

Onderzoek

Als het lichaam zichzelf geneest

Beeld rtl

Is het menselijk lichaam zelf in staat om beschadigde weefsels of organen te genezen? Drie Nederlandse universiteiten hebben van de overheid bijna 19 miljoen euro subsidie gekregen om dat te onderzoeken. 

TU Eindhoven, Maastricht University en de Universiteit Utrecht mogen met het geld van de overheid aan de slag, zo maken Nederlandse media bekend. De onderzoekers zullen zich onder meer concentreren op hart en nieren, en hoe die zichzelf kunnen herstellen na een hartinfarct of bij nierfalen.

Ze zullen nagaan in welke mate het menselijk lichaam zelf in staat is om beschadigde weefsels en organen te herstellen. Op termijn moet dit project ook “bepaalde chronische aandoeningen echt verhelpen”, beloven de wetenschappers.

Hoogleraar Carlijn Bouten van de Technische Universiteit Eindhoven is coördinator van het project. “We hopen dat we met dit onderzoek op termijn een oplossing kunnen bieden voor een heleboel chronische ziektes", zegt ze aan de telefoon. "En dat we zo de maatschappij een pak kosten kunnen besparen die anders nodig waren voor langdurige zorg."

Bouten liet zich in het verleden al opmerken met haar onderzoek naar lichaamseigen hartkleppen van afbreekbaar biomateriaal. Eerst wordt dat materiaal in het lichaam geplaatst. "Dat biomateriaal moet het lichaam verleiden om zichzelf te genezen", zegt Bouten. "Het stuurt moleculaire signalen uit, waardoor de cellen gestimuleerd worden om een nieuwe, gezonde hartklep te vormen." Daarna breekt het tijdelijk materiaal langzaam af.

De voordelen zijn enorm. In het verleden waren patiënten aangewezen op een hartklep van kunststof of van dierlijk materiaal. Twee opties die ook heel wat nadelen met zich meebrengen. Zo moet iemand met een hartklep van kunststof levenslang antistollingsmiddelen slikken, terwijl een hartklep van dierlijk materiaal relatief snel slijt, waardoor patiënten na 15 tot 20 jaar opnieuw onder het mes moeten.

Goedkoop

Eenzelfde mechanisme willen de Nederlandse universiteiten nu onderzoeken voor bot, kraakbeen, hartkleppen en bloedvaten. "Op die manier willen we nagaan hoe ver we kunnen gaan om organen zichzelf te laten genezen", zegt Bouten. "Bij hartkleppen en bloedvaten hebben we al een aantal succes geboekt. Nu willen we andere terreinen verkennen."

Van de Nederlandse regering krijgen ze hiervoor 18,8 miljoen euro. Zelf investeren de universiteiten ook nog eens 6 miljoen euro. Voor een periode van tien jaar is dus bijna een budget van 25 miljoen euro beschikbaar. Bouten: “Het is een pak geld, maar het blijft een aanjuichpremie. Om dit tien jaar lang te kunnen doen hebben we in feite nog veel meer geld nodig. Maar dankzij deze som kunnen we het onderzoek wel enorm versnellen."

Het bijzondere aan dit project is volgens haar dat ingenieurs, biologen en artsen zullen samenwerken. "We zijn met ongeveer 25 mensen uit drie universiteiten, en die brengen allemaal hun teams en kennis mee", zegt de Nederlandse hoogleraar. "Dit is een ongelofelijk multidisciplinair project."

Het finale doel is uiteraard om effectieve behandelingen voor patiënten op de markt te brengen. Zoiets kan tien tot twintig jaar duren. “We hebben ook twintig jaar gewerkt aan het onderzoek naar de hartkleppen", benadrukt Bouten. "Pas nu kunnen we er de eerste twaalf patiënten wereldwijd mee behandelen. Het vergt nu eenmaal tijd."

Bouten maakt zich sterk dat heel wat patiënten in de toekomst gebaat zullen zijn bij dit onderzoek. Tegen betaalbare prijzen bovendien. "Je hebt geen grote laboratoria nodig om dit te doen. Het is een vrij eenvoudige technologie. Bovendien kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat mensen maar één keer in hun leven behandeld moeten worden, in plaats van elke dag, week of maand medicatie te moeten slikken."

Dit project is overigens niet het enige waar de Nederlandse regering zoveel geld voor wil vrijmaken. In totaal krijgen zes onderzoeksconsortia voor tien jaar onderzoek elk 18,8 miljoen euro. "Hiermee stimuleren wij door nieuwsgierigheid gedreven vrij en onafhankelijk onderzoek", zegt Jet Bussemaker, Nederlands minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (PVDA) daarover. Ook een consortium uit de sociale wetenschappen en uit de geesteswetenschappen zijn dit keer bij de gelukkigen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234