Zaterdag 08/05/2021

ColumnDe Schaal van Mulders

Als een morbide voyeur kijk ik naar foto’s van een gedeeltelijk ontblote Takabuti

null Beeld University of Manchester
Beeld University of Manchester

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Het is nacht en ik lees de lotgevallen van Takabuti, een Egyptische vrouw van ergens in de twintig. 2.600 jaar geleden werd ze vermoord terwijl ze zich uit de voeten probeerde te maken. Volgens de onderzoekers is ze waarschijnlijk snel gestorven. De moordenaar moet ontzaglijke wonden hebben veroorzaakt door met een bijl op haar in te hakken.

Professor Rosalie David van de University of Manchester onderzocht de mummie van Takabuti. Ze zegt dat de jonge vrouw waarschijnlijk niet lang heeft geleden. “Dat biedt een zekere troost. We hebben zo lang met haar gewerkt dat het moeilijk is om je niet met haar verbonden te voelen.”

Mummies intrigeerden mij als kind al. “Wat is dat voor een ingewikkeld geval?”, vraagt Jommeke zich af als hij er een ziet in De Zonnemummie. Dat omzwachtelde geeft mummies de suspense van geschenkverpakkingen.

Tegenwoordig kun je de inhoud onthullen met een paar muisklikken. Zoals te verwachten, ziet die er niet zo heel fris uit. Als een morbide voyeur kijk ik naar foto’s van een gedeeltelijk ontblote Takabuti. Haar gezicht is pik­zwart en glimt als de korst van een brood dat te lang in de oven zat. Intrigerend zijn de blonde krullen op haar schedel. “Haar haar was netjes gekapt en zorgvuldig gestyled”, zegt de wetenschapper die blijkbaar ook thuis is in snit en kleuring.

Volgens een gelaats­reconstructie was Takabuti niet onaantrekkelijk. Ze had een extra ruggen­wervel en een extra tand, wat slechts bij respectievelijk 2 en 0,02 procent van de bevolking voorkomt. Intrigerend vind ik het zinnetje: “Waarschijnlijk was ze een getrouwde vrouw, maar mogelijk ook een maîtresse.”

Omdat ik toch de slaap niet kan vatten, dwaal ik van Takabuti naar Cleopatra, de laatste farao en eveneens femme fatale. Ze verleidde de twee machtigste mannen van haar tijd: Julius Caesar en Marcus Antonius – die laatste met een feestboot. Geschied­schrijver Cassius Dio omschreef haar als een vrouw van weergaloze schoonheid. Hij tekende dat weliswaar op toen ze al twee eeuwen dood was. Plutarchus daarentegen vond haar uiterlijk maar matig. Volgens hem overdonderde ze je minder met haar looks dan met haar charme en sprankelende conversatie. Ze was vloeiend in negen talen.

Cleopatra was al een influencer toen dat woord nog moest worden uitgevonden. Haar haar­snit, gewaden en parel­juwelen werden gretig gekopieerd door Romeinse vrouwen. Maar was zij de babe waarvoor Shakespeare en zoveel anderen haar later hebben versleten? De onderzoekers raken het er niet over eens. Op sommige munt­stukken die zijn teruggevonden, staat Cleopatra met ‘verdacht ruwe, mannelijke trekken’. Ze heeft een laag voorhoofd, dunne lippen, een vooruitstekende kin en een haakneus om u tegen te zeggen. Maar geven de munten een getrouw beeld van haar uiterlijk? Misschien wou zij er net mannelijker uitzien. En mogelijk klopt de oude dooddoener dat schoonheid in de ogen van de toeschouwer ligt.

Het graf van Cleopatra is de heilige graal voor amateurs en oudheidkundigen. Egyptologen rollen verveeld met hun ogen als een fan weer eens beweert haar tombe te hebben gevonden. De zoektocht duurt obsessief voort, al is de kans groot dat al die gratie in rook is opgegaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234