Zondag 16/02/2020

Airbnb

Airbnb wint belangrijke juridische veldslag

Beeld AFP

De populaire verhuurapplicatie Airbnb kan opgelucht ademhalen. Volgens het Europees Hof van Justitie valt de app niet onder de vastgoedwetgeving. Daardoor zullen lokale overheden moeilijker kunnen optreden tegen de uitwassen die de app her en der veroorzaakt. Maar zijn die problemen wel de schuld van Airbnb?

Is Airbnb een onlineplatform of een vastgoedmakelaar? Dat is de vraag die donderdag voorlag in het Europees Hof van Justitie, dat oordeelt of Europese wetten nageleefd worden. Het was een Parijse rechter die de vraag tot in Luxemburg had geworpen. Volgens de Association pour un hébergement et un tourisme professionnels (AhTop), die allerlei organisaties binnen de Franse toerismesector verenigt, zou de applicatie veel meer doen dan louter mensen met elkaar in contact brengen via haar platform. De app zou als vastgoedmakelaar opereren en daar is volgens de Franse wet-Hoguet een licentie voor nodig. Die heeft Airbnb niet.

Die redenering klopt niet, zo oordeelt het Hof. Airbnb is in de eerste plaats een onlineplatform dat het aanbod met de vraag probeert te matchen. Als gevolg daarvan valt de app niet onder de vastgoedwetgeving, die een pak strenger is dan de wetgeving voor e-commercebedrijven. Voor die laatste geldt het vrij verkeer van diensten, een van de kernwaarden van de EU-markt: een platform als Airbnb mag in elke lidstaat haar (online)diensten aanbieden.

Taxidienst Uber

“Het directe gevolg van deze uitspraak is dat lidstaten Airbnb veel minder regels kunnen opleggen dan bijvoorbeeld Uber”, zegt jurist Bram Devolder (KU Leuven), die een doctoraat maakt over het statuut van platformen in de deeleconomie. De zaak tegen Airbnb doet denken aan die tegen taxidienst Uber. Alleen is de controle van die laatste op haar platform een pak stringenter: Uber bepaalt de tarieven en zegt chauffeurs exact hoe ze zich moeten organiseren. Airbnb daarentegen laat gebruikers vrijwel volledig vrij om te beslissen wat voor kamer ze aanbieden en tegen welke prijs ze dat doen.

Daardoor oordeelde het Hof dat Uber veel meer is dan enkel een platform, maar ook een reëel taxibedrijf. Dus is de app verplicht om lokale taxiregelgeving te volgen, tot geruststelling van Brussel dat Uber liever kwijt dan rijk is. “Uber creëert een markt die niet zou hebben bestaan zonder zijn platform”, zegt Devolder. “Terwijl het verhuren van kamers al veel langer bestond dan de app Airbnb.”

Veel Europese hoofdsteden proberen al jaren om op te treden tegen Airbnb, zonder succes. Betekent deze uitspraak dan dat ze helemaal geen grip meer hebben op Airbnb? “Neen, maar nu kunnen ze het platform zelf minder aansprakelijk stellen om ervoor te zorgen dat zijn gebruikers wetten navolgen”, zegt Sari Depreeuw, partner bij advocatenkantoor DALDEWOLF en professor aan de Université Saint Louis Bruxelles. “Overheden hebben wel nog de mogelijkheid om die huurders en verhuurders rechtstreeks aan te spreken. Maar dan wordt de handhaving een pak lastiger.”

In verschillende steden zorgt Airbnb immers voor de nodige overlast. Uiteraard leidt de hotelsector onder de populariteit van de app. Al zijn de gevolgen in steden als Amsterdam, Parijs en Barcelona nog een pak groter: toeristen overspoelen het stadscentrum, bewoners trekken weg en huis- en huurprijzen stijgen gigantisch. In Barcelona leidde de onrust in 2017 zelfs tot een protestmars.

Disruptieve applicaties 

Waarom heeft België daar eigenlijk minder last van? “Dat komt doordat steden hier gewoon een beter toerismebeleid voeren”, zegt toerisme-expert Jan van der Borg (KU Leuven). “Bovendien maken huisjesmelkers nog veel minder gebruik van de mogelijkheden die apps als Airbnb hen bieden.”

Al vraagt Van der Borg zich af of de problemen wel veroorzaakt worden door Airbnb. Volgens hem schieten veel van die steden meer op de symptomen dan dat ze de kern van het probleem aanpakken. “Disruptieve applicaties als Airbnb bieden steden net heel wat mogelijkheden”, zegt hij. Zijn onderzoek toont aan dat gebruikers van de app bijvoorbeeld gemiddeld langer in een stad blijven en meer uitgeven. “Natuurlijk moeten overheden streng optreden tegen verhuurders die regels rond bijvoorbeeld brandveiligheid niet naleven, maar daarvoor beschikken ze nu al over genoeg instrumenten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234