Vrijdag 06/12/2019

Hitteplan

Adviseren om te drinken, het is nog nuttig ook

► In de zomer van 2013 trokken teams van Samusocial de straat op om daklozen van water te voorzien. Beeld Wouter Van Vooren

Drink water, zoek verkoeling, vermijd inspanning. De adviezen die vandaag weer worden uitgestuurd bij waarschuwings-fase 1 van het ozon- en hitteplan, vinden sommige Belgen te logisch en te betuttelend. "Ze kunnen nochtans wel levens redden."

Wordt het vandaag de warmste 14 september sinds het begin van de waarnemingen in 1901? Bij het KMI vermoeden ze van wel. Het vorige dagrecord, uit 1964, staat op 28,3 graden. Voorspeld wordt dat de maxima vandaag weer rond de 30 zitten, mogelijks zelfs daarboven. En dus blijft waarschuwingsfase 1 van het ozon- en hitteplan nog een dag van kracht.

In deze fase krijgen mensen die met kwetsbare groepen werken, zoals ouderen, kinderen en daklozen, extra informatie en tips over het omgaan met de warmte. Ook de rest van de bevolking krijgt een aantal adviezen. Zo raadt het Agentschap Zorg en Gezondheid iedereen aan om voldoende te drinken, inspanningen te vermijden op warme momenten en af en toe de koelte op te zoeken.

De logica zelve, denkt u misschien. Maken dit soort berichten nu daadwerkelijk een verschil?

Een terechte vraag, vindt Nederlands thermofysioloog Hein Daanen. De professor aan de Vrije Universiteit Amsterdam onderzoekt al jaren wat hitte met een mensenlichaam doet. Wat een hitteplan met een natie doet, daar wordt veel minder papier aan gewijd. De effecten worden maar heel zelden gemeten."Het is ook heel moeilijk in kaart te brengen", verdedigt hij. "Warme periodes zijn om te beginnen heel moeilijk met elkaar te vergelijken." Daarbij: het is ook niet altijd even duidelijk of een overlijden enkel en alleen aan de hitte te wijten is.

Bang voor de tocht

Toch is Daanen overtuigd dat de adviezen, hoe vanzelfsprekend ze ook zijn, levens kunnen redden. Een aantal jaar geleden trok de wetenschapper tijdens een hittegolf naar enkele ouderen. Hij monitorde hun gedrag en de temperaturen in hun kamers. "Ze doen echt niet wat je zou verwachten. De kamer afkoelen door een raam open te zetten, wilden ze niet uit schrik voor de tocht en een verkoudheid." Daar komt bij dat veel ouderen vochtafdrijvende medicatie nemen, en zelf vaak niet merken dat ze uitdrogen. "Ze nemen hun dorstprikkel veel later waar dan jonge mensen. Het is van alle belang dat ze eerder drinken."

Simpele reminders zijn voor hen wel interessant, meent hij. "Maar je hebt er de media voor nodig. Zij moeten helpen de boodschap verspreiden."

Die verspreiding gaat in België jaar na jaar beter, merken ze bij het Agentschap Zorg en Gezondheid op. Dat geeft toe niet te controleren of de maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd. "De adviezen bij een waarschuwingsfase hebben geen verplichtend karakter", duidt Joris Moonens. Anders is dat bij de alarmfase die afgekondigd wordt als er drie of meer dagen overdag temperaturen boven de 30 en 's nachts boven de 18 graden worden gemeten, en de ozonconcentratie hoger is dan 240 microgram per kubieke meter. In dat geval wordt een crisisperiode ingesteld en coördineert de federale overheid. "Dan worden een aantal maatregelen geïntensiveerd en kunnen ze wel verplicht worden. Denk aan het afgelasten van een loopwedstrijd." Deze fase is in België evenwel nog nooit van kracht geweest.

Kalm op de spoeddiensten

Op verschillende spoeddiensten in ons land werden gisteren wel al een aantal mensen, voornamelijk ouderen en kinderen, aangemeld die door de hitte met uitdrogingsverschijnselen, ademhalings- of hartproblemen kampten. Van een overrompeling was evenwel geen sprake, stelden de universitaire ziekenhuizen van Gent en Leuven. Spoedarts Jan Stroobants van het Ziekenhuis Netwerk Antwerpen (ZNA) verwacht wel nog een toename vandaag.

Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234