Donderdag 23/09/2021

ColumnDe Schaal van Mulders

96 Zakken met urine en ontlasting werden ingeruild voor maanstenen

null Beeld © Stefaan Temmerman
Beeld © Stefaan Temmerman

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Ooit woonde ik in een appartement met prachtige maansopgangen. Het had geen terras, zelfs niet van het type waar je een vuilnisbak op kunt zetten. Maar in de verte zag je het ­belfort van Gent, en ’s nachts verhief een gele maan zich majestueus tegen de lucht. Ik had niet alleen een ­bescheiden appartement, maar een stuk van de hemel gekocht.

Het appartement lag in de Patijntjestraat, in een gebouw dat Domus heette. Dat is Latijn voor ‘thuis’. ­Minder huiselijk was het verhaal dat de aannemer, halfweg de jaren 1950, door aanhoudende problemen met de bouw uit het leven was gestapt.

Het appartement telde een wirwar aan kelders en een ruime droogzolder. Daar kon ik met mijn kleine telescoop naar de hemellichamen kijken. Ik leerde er het woord ‘maansouderdom’. Dat is niet de ouderdom van de maan (zo’n 4,4 miljard jaar), maar de tijd die is verstreken sinds de laatste nieuwemaan. Ouderdom is tof, als je telkens opnieuw kunt verrijzen.

Aan de prachtige maansopgangen daar moet ik denken als ik 1q84 herlees, het magnum opus van Haruki Murakami. In 1q84 staan er opeens twéé manen aan de hemel: de maan zoals we die kennen en een kleiner, groenig exemplaar. Bij de eerste lezing vond ik dat een vergezochte gimmick. Tien jaar later begrijp ik pas ten volle hoe het tandrad is verschoven: ‘Niet ik ben van slag, maar de wereld. Op een bepaald punt is de wereld zoals ik hem ken verdwenen of ­weggegaan, en in plaats daarvan is er een andere wereld gekomen – zoals een wissel dat is omgezet.’

De dichter is een ziener, dat blijkt uit Murakami’s trilogie op een manier die bijna griezelig valt te noemen. ‘Misschien kunt u het best vergelijken met een nieuw soort besmettelijke ziekte’, klinkt het verderop. ‘Zij hebben de knowhow in handen – met andere woorden, het vaccin. Op het moment weten we dat het vaccin tot op zekere hoogte effectief is. Maar de ziekte­kiemen leven nog en worden elke secon­de sterker. Ze evolueren. Het zijn slimme, taaie rakkers, die alles op alles zetten om het menselijke ­weerstandsvermogen te verslaan. Het is onbekend hoelang het vaccin zijn uitwerking zal blijven behouden, en evenmin of de huidige voorraad van het vaccin voldoende zal blijven. ­Vandaar dat mijn cliënt de alarmklok wil luiden.’

De passage werd te boek gesteld vóór 2010, toen 1q84 in het Nederlands verscheen. Intussen woon ik in een huis met een kelder en een stadstuin. Mijn stuk van de hemel heb ik moeten afgeven. Als ik de maan nog eens zie, dan is dat per toeval: een bleek ding dat laat in de nacht door een weinig romantische Velux schemert. Te iel om namen te kleven op kraters of zeeën.

Ik lees nog wel over de maan, en hoe zij een vuilnisbak is geworden. De mens liet er 180.000 kilo spullen achter. Tot de verbeelding spreken twaalf paar ruimteschoenen, twee golfballen, een veer van een valk en een ­gedenkplaat gesigneerd door Richard Nixon. Volgens sommigen rust er ook een plaatje met de initialen van Andy Warhol. Ze lijken op een penis.

Astrobiologen hebben vooral ­interesse voor de 96 zakken met urine en ontlasting die werden ingeruild voor maanstenen. Ze willen weten – it’s a dirty job but someone has to do it – of daar bacteriën in zitten die ­inmiddels gemuteerd zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234