Woensdag 14/04/2021

AchtergrondWK in Qatar

Zeker 6.500 arbeidsmigranten stierven voor overbodige WK-stadions in Qatar

Bouwvakkers brengen het stadion in de Qatarese hoofdstad Doha in gereedheid voor het WK voetbal in 2022. Beeld REUTERS
Bouwvakkers brengen het stadion in de Qatarese hoofdstad Doha in gereedheid voor het WK voetbal in 2022.Beeld REUTERS

Het dodental bij werkzaamheden aan infrastructuur voor het WK in Qatar is opgelopen tot zeker 6.500. Dat heeft de Britse krant The Guardian onthuld. Een boycot van het voetbaltoernooi lijkt echter niet aan de orde.

De verontwaardiging was groot, zeker op sociale media, na de bekendmaking van de cijfers. The Guardian, toonaangevend in het dossier, ging bij de ambassades van India, Pakistan, Nepal, Bangladesh en Sri Lanka na hoe hoog het dodental is onder arbeidsmigranten die het zware werk doen bij de bouw voor het WK 2022. Het dodental bedraagt minimaal 6.500, in de periode 2010-2020, waarbij aangetekend dat landen als de Filipijnen en Kenia de cijfers niet precies bijhouden. De telling stopt bovendien eind 2020. In Qatar werken ongeveer 2 miljoen migranten.

Weliswaar is niet aangegeven wat het beroep van de overledenen was en op welke werkplaats ze omkwamen, het verband met WK-werkzaamheden is evident. Het land ondergaat een transformatie ten bate van het toernooi, eind volgend jaar. De kritiek op het WK van Qatar is sinds de toewijzing eind 2010 hevig. Het ging daarbij eerst om mogelijke corruptie, om het gebrek aan voetbalcultuur en het klimaat.

Het duurde jaren voordat het zogenaamde Garcia-rapport onrechtmatigheden bij de toewijzing aantoonde. Toen was allang begonnen met de bouw van stadions en andere infrastructuur zoals hotels, een vliegveld, wegen en zelfs een nieuwe stad. Geregeld kwamen cijfers met doden naar buiten. De aantallen van de laatste onthulling zijn schokkend, al stelt de regering van Qatar dat ze over tien jaar genomen volgens verwachting zijn, gemeten naar de aantallen migranten en werknemers.

Paspoort inleveren

Vakbonden en mensenrechtenorganisaties als Amnesty International strijden al jaren voor betere arbeidsomstandigheden. Migranten uit straatarme landen komen naar Qatar om onder onmenselijke omstandigheden te werken. Het zogenoemde kafala-systeem, waarbij de arbeider zijn paspoort inlevert en is gebonden aan de nukken van zijn werkgever, mag officieel zijn afgeschaft in Qatar, in de praktijk bestaan nog steeds vele misstanden.

Zo wordt de precieze doodsoorzaak meestal niet achterhaald, mede omdat autopsie ontbreekt. Een natuurlijke dood als hartfalen, luidt dan het verdict. Minimaal vier maanden per jaar is het veel te heet voor werk buiten. Tot de doodsoorzaken behoren oververhitting, een fatale val en zelfdoding.

Het Lusail-stadion in Qatar wordt het decor voor de WK-finale in 2022. Beeld REUTERS
Het Lusail-stadion in Qatar wordt het decor voor de WK-finale in 2022.Beeld REUTERS

Het bizarre is dat Qatar al die stadions niet nodig heeft op lange termijn, want het land heeft een kleinere oppervlakte dan Vlaanderen en voetbal in de competitie trekt nauwelijks publiek. De organisatie wil de meeste stadions na het WK weer afbreken en elders opbouwen, wat de bouw van nu tot een zonderlinge bezigheid maakt.

De roep om een boycot van het WK, die vooral in sociale media klinkt, is nooit massaal verwoord. Ondanks hun protest zijn zelfs internationale vakbonden en Amnesty geen voorstander van een boycot. Ze zien meer in verandering van de cultuur door druk uit te oefenen. Critici stellen dat de route andersom hoort te zijn. Eerst veranderingen, daarna pas de beloning door toewijzing van een toernooi.

Geen hand aan vrouwen

Het voortdurende ongemak met Qatar en sport is telkens zichtbaar. Onlangs, bij het door Bayern München gewonnen WK voor clubteams, weigerde een lid van de koninklijke familie van Qatar de vrouwelijke arbiters een vuistje te geven, terwijl mannen die wel kregen. Deze week besloot het Duitse koppel Borger-Sude niet mee te doen aan een internationaal toernooi beachvolleybal omdat de vrouwen niet mogen sporten in bikini.

Vanuit het voetbal is vrijwel niemand voorstander van een boycot. De sport zit in een moeilijk parket omdat ze voor een groot deel wordt gefinancierd door geld uit Qatar en andere Golfstaten. Clubs als Manchester City, Paris Saint-Germain en Barcelona ontvangen miljoenen aan oliegeld uit landen die proberen te transformeren naar een nieuw verdienmodel, voor als de olie straks op is. De UEFA maakte gisteren bekend dat Qatar Airways een van de sponsoren is van Euro 2020.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234