Vrijdag 12/08/2022

AnalyseTijdrit in Tour

Wie pakt de gele trui? ‘Van Aert is de beste coureur, maar Ganna is de beste tijdrijder’

null Beeld DM
Beeld DM

Filippo Ganna versus Wout van Aert. Zij zijn vandaag in Kopenhagen de topfavorieten voor de eerste gele trui. Voor de tijdrit hebben ze alvast niets aan het toeval overgelaten.

BA

Journalisten werden ermee om de oren geslagen de voorbije dagen: de nieuwe fietsen en de nieuwe pakken die zijn klaargestoomd voor de openingstijdrit in de Tour. Team Alpecin-Fenix en productontwikkelaar Vorteq verkondigden met trots dat Mathieu van der Poel een supersonisch tijdritpak ter beschikking heeft, Bioracer meldde dat zij het allersnelste tijdritpak ooit hebben ontwikkeld voor Filippo Ganna. Fietsconstructeur Pinarello voegde daar de snelste tijdritfiets aller tijden aan toe.

Uiteraard kon het Jumbo-Visma van Wout van Aert niet achterblijven. “Wij hebben geen persbericht uitgestuurd, maar ook Van Aert beschikt over het meest moderne tijdritpak dat er is”, zegt professor aerodynamica Bert Blocken van de Technische Universiteit Eindhoven en de KU Leuven.

Blocken is als onderzoeker al jaren betrokken bij het tijdritproject van de ploeg. “Het nieuwe pak scoort op vlak van aerodynamica 3 procent beter dan het pak van vorig jaar.” Dat is een heel grote verbetering. Volgens Blocken is er een materiaaloorlog bezig tussen de teams en producenten. “De tijdrit in Kopenhagen is de grote confrontatie. Iedereen is nerveus”, zegt hij.

Victor Campenaerts, jarenlang de tijdritreferentie in ons land, volgt de ontwikkelingen op de voet. “Materiaal is zeer belangrijk. Maar wat je nu ziet gebeuren, is ook een psychologisch spelletje”, zegt hij. “Iedereen probeert indruk te maken. Lance Armstrong heeft ooit verteld in aanloop naar de Tour dat hij de beste tijdritfiets had. En hij won inderdaad alle tijdritten. Alleen bleek hij die nieuwe fiets nooit gehad te hebben, die was niet op tijd klaar geraakt. De concurrentie had zich gewoon op voorhand neergelegd bij zijn dominantie. De voorbije dagen waren ze elkaar vooral bang aan het maken in Denemarken.”

Peperdure fietsen

Hoe dan ook, de tijdrit van vandaag zou een geweldige strijd moeten opleveren. Met Van Aert en Ganna als hoofdrolspelers. Wie van hen over het beste materiaal beschikt, is moeilijk te zeggen. De ploegen geven de geheimen van hun topmodellen niet zomaar vrij.

De prijs vertelt alvast maar een deel van het verhaal: Pinarello, waarmee Ganna rijdt, profileert zich als een exclusief merk en is daardoor duurder. Cervélo, de leverancier van Van Aert, wil een breder publiek aanspreken; je betaalt er minder voor ‘de naam’. De wielertoerist zal trouwens nooit een exacte kopie van de fiets van Van Aert of Ganna kunnen kopen. Daar zitten onderdelen in, zoals vol-keramische lagers, die enkel voor profs worden gemaakt. Vandaar de bijzonder hoge prijs tot 25.000 euro. De winkelprijs van de fietsen schommelt rond 12.000 à 13.000 euro.

null Beeld DM
Beeld DM

Kledij vergelijken is helemaal onbegonnen werk. “Er bestaat niet zoiets als het perfecte tijdritpak”, zegt Blocken. “Wat voor renner A goed is, werkt niet per se voor renner B. Een pak moet snel zijn, maar moet door de samenstelling en elasticiteit een renner ook in een bepaalde houding dwingen. En niet iedereen zit op dezelfde manier op de fiets. Alles wordt daarom individueel op maat gemaakt. Uiteraard geloven wij heel hard in wat wij doen, maar de waarheid is dat de topteams allemaal goed materiaal hebben.”

Toch worden er soms grote verschillen gemaakt. Vier jaar geleden kreeg Blocken de kans om zowat alle fietsmerken te testen. De beste fiets was 25 procent aerodynamischer dan de minste. Omgerekend naar de dertien kilometer lange tijdrit in Kopenhagen betekent dat 26 seconden verschil voor een gemiddelde prof in stabiele weersomstandigheden. De kledij, helmen en overschoenen kunnen volgens de berekening van Blocken gemakkelijk drie seconden verschil maken. Dat lijkt weinig, maar op topniveau spreek je over winst en verlies, over een gele trui of lege handen.

Andere doelen

De technologische wedloop is bijzonder boeiend, maar het grootste verschil wordt nog altijd door de atleet zelf gemaakt. De benen bepalen voor 85 procent het resultaat. “Ik zou mijn geld inzetten op Ganna”, zegt Campenaerts. “Hij is de topfavoriet, Van Aert is de schaduwfavoriet.”

Wout van Aert test nog een keer zijn benen en zijn tijdritfiets in Bjerge, nabij Kopenhagen. Beeld AFP
Wout van Aert test nog een keer zijn benen en zijn tijdritfiets in Bjerge, nabij Kopenhagen.Beeld AFP

De werelduurrecordhouder is daar stellig in. “Van Aert is de beste coureur, maar Ganna is de beste tijdrijder. Ganna heeft maar één doel in deze Tour: deze tijdrit. Van Aert is zo polyvalent dat je niet weet of hij voor geel, groen of de bollen gaat. Hun voorbereiding was heel verschillend. Van Aert zat veel minder op de tijdritfiets, hij heeft veel meer aan zijn sprint gewerkt. Op dit niveau maakt dat een wezenlijk verschil.”

Campenaerts noemt Van Aert een beest. “Ik heb me laten vertellen dat hij op stage de klimmers bergop tussen hun kader heeft gereden.” Ganna beschrijft hij als een monster. “Bergop kan hij niet wat Van Aert kan, maar die mens is zó sterk. Ganna is groter en zwaarder, dat is een voordeel in deze vlakke tijdrit. Vandaag gaat het om het fysieke vermogen, de absolute wattages en de pure kracht. Van Aert is ook een straffe atleet, maar zet die twee samen in een boksring en er is geen twijfel wie zal winnen.”

Had er een klimmetje in het parcours gezeten, dan hadden we een ander verhaal gekregen. Een mens zou denken dat de bochten in het parcours in het voordeel van Van Aert spelen – als veldrijder is hij bijzonder handig – maar Campenaerts denkt niet dat die het verschil zullen maken. “Van Aert is iets explosiever en trekt iets sneller op, maar er zijn niet veel renners die sneller bochten nemen dan Ganna. Hij neemt ze allemaal op de limiet.”

Filippo Ganna was in de Dauphiné twee seconden sneller dan Van Aert. Beeld AFP
Filippo Ganna was in de Dauphiné twee seconden sneller dan Van Aert.Beeld AFP

Stressbestendig

Op mentaal vlak lijken de twee aan elkaar gewaagd. Van Aert ontgoochelt nooit op belangrijke afspraken en dat doet zijn Italiaanse collega evenmin. Campenaerts: “Ik stuur af en toe een berichtje naar Ganna, of we reageren op elkaars posts op Instagram. Ik heb de indruk dat hij weinig last heeft van stress. Ganna is een paar jaar jonger dan Van Aert en dat merk je wel, hij is meer een speelvogel. Van Aert is rustiger, beredeneerder en gaat meer zelf op zoek naar marginal gains. Maar ze staan allebei stevig in hun schoenen.”

En wat zegt het kennersoog van Campenaerts over hun positie op de fiets? “Die is nogal verschillend. Van Aert lijkt iets comfortabeler te zitten, Ganna zit agressiever, extremer op zijn fiets, bijna dubbelgevouwen. Maar dat beeld kan bedriegen. Het gaat om de positie waarin je het meest kracht kunt ontwikkelen en toch aerodynamisch bent. Dat is voor elke renner anders. Het gaat er niet alleen om hoe klein je je kunt maken, maar ook waar de wind het lichaam loslaat. Een bolle of een platte rug heeft invloed, net als een dikke of magere poep.

“Stel dat ze mij als performance coach in dienst nemen, dan zou ik bij Van Aert niet veel kunnen verbeteren. Ik zou hem alleen meer op zijn tijdritfiets zetten. Ganna zou ik meer oefeningen voor zijn lichaamsstabiliteit laten doen want in het tweede deel van zijn tijdrit begint hij toch veel te wiegen. Anderzijds zie ik dat wel graag, iemand die de laatste greintjes energie uit zijn lichaam perst.”

Ganna rolt vandaag om 17.03 uur van het startpodium in Kopenhagen, Van Aert volgt een minuut later en Tadej Pogacar nog een minuut later.

De eerste ronde in de Tour de France, om 15.50 uur op Eén.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234