Donderdag 16/09/2021

PortretRonald de Boer

Wat heeft Ronald de Boer met Qatar?

Dragan Kosanovic, vriend en zaakwaarnemer, over Ronald de Boer: ‘Hij is altijd een sociale jongen gebleven, die makkelijk contacten legt. Of het nu met de materiaalman is of met de emir’. 
 Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe
Dragan Kosanovic, vriend en zaakwaarnemer, over Ronald de Boer: ‘Hij is altijd een sociale jongen gebleven, die makkelijk contacten legt. Of het nu met de materiaalman is of met de emir’.Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe

Ronald de Boer (51) ontwikkelde als voetballer een innige band met Qatar. Nu gaat hij, de tweelingbroer van de Nederlandse bondscoach Frank de Boer, als ambassadeur het impopulaire WK in de oliestaat promoten. Wat haalt de ex-Ajacied zich op de hals?

Het lijkt op het eerste gezicht op z’n minst een beetje onhandig. Juist nu zijn broer Frank zich als bondscoach in allerlei bochten moet wringen om de gang naar Qatar te rechtvaardigen, gaat Ronald als ambassadeur van het controversiële WK aan de slag. Afgelopen dinsdag werd hij officieel gepresenteerd.

De oudste van de tweeling (hij kwam 51 jaar geleden een kwartier eerder ter wereld dan Frank) denkt niet dat hij met zijn functie zijn broer in de wielen rijdt. “Ik heb altijd al meer affiniteit gehad met Qatar”, zegt hij in een videogesprek. “Ik sta er anders in. Dat respecteert hij.”

Werd tijdens hun spelerscarrière ingezoomd op hun overeenkomsten, de laatste jaren ligt de nadruk steeds meer op de verschillen tussen de twee. Frank de serieuze trainer, Ronald de levensgenieter. Ronald praat liever als analist op tv over voetbal dan dat hij op de bank zit als trainer, met alle stress van dien.

Ze groeiden op in Grootebroek, West-Friesland, droegen identieke kleding en deelden één bankrekening. Ook tijdens hun carrière bleven ze onafscheidelijk. Ze speelden voor Ajax, Barcelona, Glasgow Rangers, Al-Rayyan en Al-Shamal. De laatste zijn clubs in Qatar, waar de tweeling in 2004 neerstreek voor wat Frank “een betaalde vakantie” noemde.

Toen Frank in 2006 terugging naar Nederland om zijn trainersdiploma’s te halen, bleef Ronald er met zijn gezin wonen. Zijn kinderen gingen naar een Amerikaanse school, hijzelf was regelmatig op de tennis- of golfbaan te vinden. Uit die periode stamt zijn innige band met de oliestaat.

Het land heeft wel degelijk een ‘sportcultuur’, liet De Boer in 2013 optekenen in het Algemeen Dagblad: “Voetbal is voor de mensen in Qatar een heerlijke kijk­sport. In een tent met een groot scherm, thee en hapjes erbij. Het land is gek op sport. Ze zijn succesvol met sport in het land. Zoals de Tour van Qatar. Ik hoor van topwielrenners dat je daar niet omheen kunt.”

“Vaak gingen we naar een soort kebabzaak waar het personeel gek van voetbal was”, herinnert vriend en zaakwaarnemer Dragan Kosanovic zich. “Daar was niets pretentieus aan. Ronald is altijd een sociale jongen gebleven, die makkelijk contacten legt. Of het nu met de materiaalman is of met de emir.”

Het leidde er onder meer toe dat De Boer in 2010 door het organisatiecomité van Qatar werd gevraagd om als ambassadeur het WK-bid aan te prijzen. Ook nadien bleef hij een warm pleitbezorger van het toernooi. Zijn rol is nu geformaliseerd.

De Boer verbindt zich daarmee aan misschien wel het meest controversiële WK ooit. Aanvankelijk was er kritiek omdat Qatar een land zonder voetbalhistorie is. Daarna ontstond er ophef omdat de toewijzing gepaard bleek te zijn gegaan met corruptie (FIFA-leden werden voor miljoenen dollars omgekocht). “In mijn ogen hebben ze eerlijk gewonnen”, zei De Boer in 2014 in de Nederlandse krant Het Parool. “We hebben (...) geprobeerd mensen te overtuigen, zonder ze geld te geven.”

Vervolgens bleek dat het er in de zomer veel te warm zou zijn, waarna het toernooi werd verplaatst naar de winter. En sinds de Engelse krant The Guardian berichtte over 6.500 overleden arbeidsmigranten die aan de WK-infrastructuur werkten, speelt de mensenrechtenkwestie.

Het roept vragen op over het morele kompas van De Boer, zoals dat eerder ook gebeurde bij andere Nederlandse topvoetballers, zoals Ruud Gullit in Tsjetsjenië, Guus Hiddink in Dagestan en Bert van Marwijk in Saudi-Arabië. Qatar is geen democratie, homoseksualiteit is er strafbaar en vrouwenemancipatie staat op een laag pitje. Dat bleek nog eens op het WK voor clubteams van afgelopen winter, toen de sjeik weigerde een vrouwelijke scheidsrechter de hand te schudden.

Het zijn zaken die De Boer graag nuanceert, omdat volgens hem de emir wel degelijk wil moderniseren. Alleen: zaken die cultuurhistorisch zijn ingebed, veranderen volgens hem nu eenmaal niet in de termijn van een bid of een toernooi. “Ik zeg altijd: veertig jaar geleden reden ze nog op kamelen, nu in Ferrari’s. Dan ga je ongelukken maken.”

“Ik moet toegeven: daar heeft hij een punt”, zegt oud-journalist Jan Keulen, die van 2011 tot 2014 directeur was van het Doha Centre for Media Freedom, een organisatie voor persvrijheid. “Qatar is nog in ontwikkeling, maar tegelijk gigantisch rijk. Daar begint vaak de verwarring.”

Volgens De Boer is het beeld over Qatar te eenzijdig. “Ik wil de dialoog aangaan”, stelt hij. Keulen, die drie jaar in Doha woonde, heeft zijn twijfels over het nut daarvan. “Het debat over Qatar is politiek geladen en gaat over mensenrechten. Wat kan De Boer daaraan toevoegen, los van de vraag of hij als ambassadeur geloofwaardig is? Ik vind hem soms wat onbeholpen overkomen.”

Te rooskleurig

Amnesty International laat weten geen contact te hebben gezocht met Ronald de Boer. “Alleen als hij echt iets zegt wat niet klopt, reageren we”, zegt Ruud Bosgraaf van de mensenrechten­organisatie. Zoals toen De Boer zei dat de omstandigheden van de arbeiders sterk waren verbeterd door alle aandacht die het WK met zich meebracht. “Dat was een te rooskleurige voorstelling van zaken.”

Het komende anderhalf jaar, in de aanloop naar het toernooi, zal De Boer bij maatschappelijke projecten betrokken zijn, onder meer om vrouwenvoetbal en gehandicaptensport te stimuleren.

Maar vooral zal hij het WK promoten. In een recent persbericht van de organisatie luidt het als volgt: ‘Het zal het meest compacte WK zijn in moderne tijden – met een prachtige sfeer waar iedereen van zal genieten. De fans kunnen makkelijk meer dan één wedstrijd op een dag bekijken, wat fantastisch is. En de spelers kunnen langer op adem komen tussen wedstrijden, wat betekent dat de prestaties op het veld verbeteren.”

Nee, hij doet het niet voor niets, uithangbord van het WK zijn, al wil De Boer geen bedragen noemen. “Ik besef dat ik een hoop shit over me heen ga krijgen”, zegt hij. “Maar ik heb daar zeven jaar gewoond, en heus niet alleen maar rijkdom gezien. Ik zie positieve sociale veranderingen, en die zullen door het WK alleen maar in een stroomversnelling komen. Hoe mooi is het als we straks kunnen zeggen: dat hebben we toch maar mooi geflikt, dat we door voetbal de wereld een stukje mooier hebben gemaakt?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234