Donderdag 30/06/2022

AchtergrondFormule 1

Waarom een grand prix in Afrika een kwestie van tijd is

Michele Alboreto van het team Tyrrell scheurt over het Kyalami-circuit in Johannesburg, in 1983. Mogelijk komt er binnenkort opnieuw een Zuid-Afrikaanse GP. Beeld Universal Images Group via Getty
Michele Alboreto van het team Tyrrell scheurt over het Kyalami-circuit in Johannesburg, in 1983. Mogelijk komt er binnenkort opnieuw een Zuid-Afrikaanse GP.Beeld Universal Images Group via Getty

Afrika is een blinde vlek op de formule 1-kalender, ’s werelds snelste auto’s zijn er al dertig jaar niet meer geweest. ‘Voor een echt wereldkampioenschap heb je nochtans ook dat continent nodig.’

Arjan Schouten

Volgt na Miami en Las Vegas straks Zuid-Afrika als nieuwe gastheer van een formule 1-race? Als je luistert naar de beleidsbepalers heeft het er alle schijn van. Een jaar geleden al verklapte Chloe Targett-Adams, directeur racepromotie van de formule 1, dat een grand prix in Afrika als prioriteit boven aan het wensenlijstje staat. “Afrika is een continent waar we niet racen en dat klopt gewoon niet”, zei ze in een reactie op uitlatingen van Lewis Hamilton.

Anderhalve week geleden deed Hamilton een nieuwe oproep aan de bestuurders van zijn sport. “Waar ik nu echt op hoop is een grand prix in Afrika”, zei de Brit, die als achtjarige de voorlopig laatste Afrikaanse race in 1993 op tv zag. “Dat moet wel de volgende bestemming zijn. We zijn immers present op zo’n beetje elk continent, dus waarom niet daar?”

Circuit Johannesburg

Als voice of the sport wordt er geluisterd naar de zevenvoudige wereldkampioen. “Afrika is zeker een regio die we missen op onze kalender, als je er puur geografisch naar kijkt”, zei algemeen directeur Stefano Domenicali al. “Naast Amerika en China heeft het plan om snel weer naar Afrika te gaan ook veel potentie, daar bestaat veel interesse.”

Red Bull organiseerde al eens een massaal bezochte showrun in de straten van Kaapstad. Het Kyalami Circuit nabij Johannesburg beschikt over nog betere papieren. De formule 1 kwam daar tussen 1967 en 1993 twintig keer. Nadien raakte het zwierige circuit op grote hoogte wat in verval, maar onder de vleugels van Toby Venter, de Zuid-Afrikaanse topman van Porsche, kreeg het complex enige tijd geleden een gigantische opfrisbeurt.

Haalde Bernie Ecclestone in zijn regeerperiode de wens om terug te gaan naar Afrika geregeld tactisch van stal om promotors financieel onder druk te zetten, deze keer lijkt de Afrikaanse flirt serieuzer. Onder Liberty Media lijkt de kalenderinvulling op een potje Risk voor gevorderden.

Beste klimaat

“De ambitie luidde: groter worden op het Amerikaanse continent. Nu kijken ze wat nog meer nodig is voor het beste wereldkampioenschap. Een race op elk continent zou dan prettig zijn en dan heb je Afrika dus nodig”, stelt de Nederlandse commentator Olav Mol. “Puur politiek, je kunt dan zeggen dat je op alle continenten zit.”

Mol was er in 1993 bij toen Kyalami voor het laatst werd bezocht, net als Jan Lammers. De oud-coureur reed meermaals de Afrikaanse GP, al kwam het in dat laatste jaar niet tot een start als gevolg van een financieel conflict. “Dat werd nog een duur weekend”, zegt Lammers, die moet grinniken bij de herinnering. “Maar die race was super. Echt die Out of Africa-sfeer. Prachtige lichtinvallen, landschappen waar iedereen wel een beetje zen van wordt. Racen in het beste klimaat van de wereld, droog en lekker warm.”

De Fransman Alain Prost stapt uit zijn Renault tijdens de GP van Zuid-Afrika in 1983. Beeld Corbis via Getty Images
De Fransman Alain Prost stapt uit zijn Renault tijdens de GP van Zuid-Afrika in 1983.Beeld Corbis via Getty Images

Maar had en heeft een poenerige sport als de formule 1 iets te zoeken op een continent waar armoede een gigantisch probleem blijft? “Economisch is het absoluut een andere regio, met een ander bestedingsniveau, wat voor contrasten zorgt”, zegt Lammers. “Maar ik denk niet dat het onmogelijk is om er terug te keren. Zeker in Zuid-Afrika is het bedrijfsleven best in staat om zoiets voor elkaar te krijgen en de sport is in dertig jaar behoorlijk veranderd. Destijds moesten alle investeringen worden teruggehaald met de verkoop van kaartjes, catering, het fysieke gebeuren. Nu kun je het op een heel nieuwe economie terugverdienen.”

Wielervoorbeeld

Sportmarketeer Michel van Grunsven hoeft er ook niet lang over na te denken. De terugkeer van de formule 1 naar Afrika is voor hem een kwestie van tijd. “Money rules. De partijen die de sport sponsoren hebben ook allemaal business in Afrika: Heineken, Red Bull, Mercedes. Vinkjes zetten, zo werkt het gewoon vaak bij die grote bedrijven.”

Er zal ongetwijfeld een tegenbeweging op gang komen die stelt dat de racesport in Afrika niets te zoeken heeft, stelt Van Grunsven. En de formule 1 zal daar net als in Saudi-Arabië, Qatar en China wel weer een positieve draai aan proberen te geven.

“Als WK stel je jezelf als doel om globaal aan populariteit te winnen, dus moet je de inwoners van Afrika er ook kennis mee laten maken. Verbinden. Bij voetbal en wielrennen is dat proces al jaren geleden in gang gezet en nu zie je dat zo’n proces toch opeens versneld kan worden met de winnaar van een grote koers.”

Daarmee doelt Van Grunsven op Biniam Girmay, de wielerprof uit Eritrea die onlangs Gent-Wevelgem won en daarmee het fietsen in Afrika een gigantische boost kan gegeven. Commentator Mol moet er ook meteen aan denken. “Met Afrika boor je als sport een gigantisch potentieel aan, al vergt het natuurlijk wel tijd.”

Met een nieuwe race op het oercontinent zal 43 jaar na de F1-titel van Zuid-Afrikaan Jody Scheckter (1979) echt niet meteen een nieuwe Afrikaanse topcoureur opstaan, beseft ook Mol. “Maar dat een man uit Eritrea Gent-Wevelgem wint had je tien jaar geleden ook niet voor mogelijk gehouden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234