Maandag 05/12/2022

AnalyseJupiler Pro League

Waarom de Belgische voetbalstadions minder volk lokken

Enkele meegereisde Genk-fans zwaaien met vlaggen in het stadion van Union Sint-Gillis. Beeld BELGA
Enkele meegereisde Genk-fans zwaaien met vlaggen in het stadion van Union Sint-Gillis.Beeld BELGA

Er zitten minder supporters dan normaal in de Belgische voetbalstadions. Een gevolg van de energiecrisis en corona. Maar de clubs hebben zichzelf ook vastgereden in hun eigen tv-contract van 103 miljoen euro.

NVK

In de meeste stadions is het moeilijk om naast de lege plekken te kijken. De naakte cijfers tonen dat de eerste speeldagen van dit seizoen zo’n 20 procent minder toeschouwers naar de Belgische stadions lokten dan in het vorige coronaloze seizoen 2019-2020. Zo goed als alle clubs verliezen terrein. Club Brugge kreeg tot dusver gemiddeld 3.100 fans minder over de vloer. Voor Standard zijn dat er 7.400. Anderlecht: min 7.100. AA Gent: min 3.400. Racing Genk: min 7.500. Zelfs Antwerp moet het met 2.700 supporters minder doen.

Pro League-CEO Lorin Parys schermt met iets minder onheilspellende cijfers. “Als je dezelfde affiches vergelijkt zien we een daling van slechts 7 procent.” Maar de algemene tendens blijft dezelfde: beduidend minder fans vinden hun weg naar het stadion.

“Ik kijk er met een economische bril naar”, zegt Wim Lagae, sporteconoom aan de KU Leuven. “De eerste factor is de nasleep van de coronacrisis. Die heeft voor een digitale versnelling gezorgd. De voetbalconsument is het gewoon geraakt om thuis op de bank naar wedstrijden te kijken. De diehard fans zullen wel nog altijd naar het stadion gaan, maar de iets minder fervente liefhebber heeft ingezien dat het zowel qua verplaatsingstijd als financiële kosten aantrekkelijker kan zijn om thuis naar het voetbal te kijken.

“Een tweede element is de huidige energiecrisis en de daling van het consumentenvertrouwen. We lezen voortdurend over de levenskosten die de hoogte ingaan. Daarom gaan de mensen besparen.” Een gezin met twee kinderen is voor een abonnement bij hun favoriete club al snel meer dan 1.000 euro kwijt. En dan hebben ze nog niets gegeten of gedronken. “Vrije tijd is een logische uitgavenpost waarin gesnoeid wordt. Restaurantbezoek, nachtleven, maar ook sportevenementen.”

Te lange speeldag

De economie staat in brand, dan is het logisch dat het ook in het voetbal smeult. Maar de clubs hebben de lege tribunes ook voor een stuk aan zichzelf te wijten. In de winter van 2020 stelde toenmalig Pro League-CEO Pierre François de tender op voor het nieuwe tv-contract, zeg maar de regels waaraan de toekomstige rechtenhouder zich diende te houden. In die tender vroeg de Pro League voor een ‘maximale spreiding van de wedstrijden’ om op die manier elke club en zijn sponsors een zo groot mogelijke visibiliteit te geven.

Daarom begint de bal nu te rollen op vrijdagavond om 20.45 uur en stopt die pas op zondagavond om 22.45 uur. Twintig jaar geleden konden supporters maanden op voorhand vaste momenten blokkeren in hun agenda: zaterdag om 20 uur of zondag om 15 uur. In 2022 komt er geen einde aan de puzzel. Al zeker niet omdat de kalendermanager steeds later de samenstelling van de speeldagen bekendmaakt. Pas op 29 augustus wisten supporters om hoe laat hun ploeg zou spelen in het weekend van 10 en 11 september. Parys: “We gaan bekijken of we dat volgend jaar vroeger kunnen doen.”

Supporters vervloeken rechtenhouder Eleven Sports voor de wirwar aan aftrapuren en verwijten kalendermanager Nils Van Brantegem te laat te communiceren. In de praktijk valt Eleven en Van Brantegem niet veel te verwijten. De kalendermanager moet het speelschema ook afstemmen op de clubs die actief zijn in Europa. Het winter-WK in Qatar leidt tot een overladen kalender.

Rechtenhouder Eleven heeft zich in 2020 dan weer akkoord verklaard met de wensen van de clubs. Eleven heeft zijn budgetten ook opgesteld in functie van die spreiding. Als er meer wedstrijden op hetzelfde moment zouden plaatsvinden, zijn er meer captatiewagens nodig waardoor de kosten stijgen.

Lorin Parys:
Lorin Parys: "De supporter moet centraal staan."Beeld BELGA

Ondertussen is het format al verschillende keren veranderd, met meer (voor Eleven onaantrekkelijke) wedstrijden tot gevolg. In 1A spelen twee ploegen meer dan voorzien, in 1B zijn dat er vier. Opnieuw: op vraag van de clubs. De meerkosten van de productie komen op de schouders van Eleven. De rek is er daar helemaal uit.

Voeling met de club

Lagae: “Het tv-contract levert de clubs jaarlijks 103 miljoen euro op. We kwamen van 80 miljoen. Een mooie meerwaarde. Maar het is logisch dat daar afspraken aan vasthangen. Eleven heeft een enorme financiële inspanning gedaan en moet die investering terugverdienen. Ook Eleven heeft last van de energiefactuur, de inflatie en de loonindexering die eraan zit te komen.”

Los van de macro-economische problemen hebben de profclubs zichzelf dus vastgereden met hun eigen tv-contract. Ze krijgen meer tv-geld, hun sponsors krijgen meer zichtbaarheid. De keerzijde van de medaille zijn de lege stoeltjes in het stadion en dus minder verkochte cola’s, biertjes en hamburgers. En supporters die de voeling met hun club verliezen.

Parys: “De supporter moet centraal staan. Er moeten mensen in het stadion zitten om een zinderende voetbalmatch te hebben. We kunnen een aantal dingen veranderen, maar de drukke Europese kalender kunnen we bijvoorbeeld alleen maar lijdzaam ondergaan.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234