Donderdag 25/02/2021

AchtergrondWK voetbal

Schending van mensenrechten of niet, het WK 2022 is in Qatar

Arbeiders op weg naar het Lusail-stadion in Doha, waar in 2022 de finale van het WK voetbal wordt gespeeld. Beeld REUTERS
Arbeiders op weg naar het Lusail-stadion in Doha, waar in 2022 de finale van het WK voetbal wordt gespeeld.Beeld REUTERS

Met de loting voor de voorrondes is weer een stap gezet naar het bekritiseerde, onvermijdelijke WK in Qatar. Wie stille hoop koestert op afgelasting staat alleen.

Voor de machtige zaakwaarnemer Mino Raiola, in zijn voortdurende strijd tegen de FIFA, is het duidelijk. Alle gedoe rond het WK in Qatar was onnodig geweest. Stap uit de wereldbond met zijn allen. “De FIFA is ook volgens de FBI een criminele organisatie, vanwege onder meer witwassen en fraude. Naar mijn mening is de FIFA blijven hangen in de middeleeuwen. Kunnen we voetbal niet zonder de FIFA organiseren? De NBA in het Amerikaanse basketbal is gewoon een onafhankelijke organisatie die zich niets aantrekt van de wereldbond FIBA. Dat kan in het voetbal ook.”

Raiola, wiens internationale Football Agents Forum aan leden wint, pleit al jaren voor een transparante, door professionals geleide organisatie die het voetbal uitbaat en organiseert. Raiola, die topvoetballers als Zlatan Ibrahimovic en Paul Pogba begeleidt, denkt dat de FIFA met haar amateuristische, gekozen bestuurders uit verschillende continenten, met verschillende belangen, haar langste tijd heeft gehad.

In talrijke geledingen binnen en buiten het voetbal bestaat weerstand tegen het WK van 2022 in Qatar, hoewel de nationale bonden in de pas lopen. De oliestaat Qatar schendt mensenrechten bij de bouw van stadions, met een onbekend aantal doden tot gevolg. Rechten van vrouwen en homoseksuelen zijn beperkt. Daarbij is het land gespeend van voetbalcultuur.

Hervormingen

Op eenlingen na roept niemand op tot een boycot. Amnesty International waarschuwt wel voor een terugval in de strijd om meer rechten voor onderbetaalde arbeiders. Woordvoerder Emile Affolter: “De hervormingen zijn positief.” Hij doelt op de afschaffing op papier van het zogenoemde kafalasysteem, waarbij werkgevers de paspoorten van arbeidsmigranten uit landen als Nepal, Pakistan en India konden innemen. 

“De werkgevers geven nu tegendruk. Ze vinden het lastig als werknemers van het ene naar het andere bedrijf overstappen. Het is zaak druk te blijven uitoefenen.” Amnesty heeft nooit gepleit voor een boycot. “Wij willen onze invloed aanwenden.”

Ronduit ongemakkelijk was een gesprek zondag in het Nederlandse praatprogramma Studio Voetbal, waarin Gijs de Jong, secretaris-generaal van de KNVB, over acties sprak. Druk opvoeren, samenwerken met de regering, bonden en ambassade; het ging de presentator van dienst niet ver genoeg. Bondscoach Frank de Boer: “Het WK is in Qatar. Dat gaat niet meer veranderen. Het is goed als we door sport aandacht schenken aan misstanden.”

Spelersmakelaar Mino Raiola:
Spelersmakelaar Mino Raiola: "Persoonlijk ben ik niet tegen het WK in Qatar. Als je dat wel bent, stap dan uit de FIFA. Wees een voorloper."Beeld AFP

De bond licht de internationals voor over Qatar en let bijvoorbeeld op onder welke omstandigheden het spelershotel is gebouwd, alles op voorwaarde van plaatsing natuurlijk. De internationals spreken zich uit tegen elke vorm van discriminatie en racisme, maar krijgen het verwijt dat ze kritiekloos in Qatar gaan voetballen, waar de bouw van de accommodaties tot stand komt dankzij hedendaagse slavenarbeid. 

De Boer: “Racisme is dichtbij voor de spelers. Wat zich daar afspeelt, is een ver-van-mijn-bedshow waarover ze geen goed oordeel kunnen geven.” Raiola: “Als tien grote nationale bonden zeggen: we gaan niet, dan is toernooi ontdaan van zijn waarde.”

Bonden zeggen dat alleen niet. Ook de vakbonden van spelers spreken zich niet duidelijk uit, al heeft de internationale bond FIFPro meegeholpen aan een ander toewijzingsbeleid voor de toekomst en zal de FIFPro acties van individuele spelers ondersteunen. Het lijkt De Boer een goed idee om de aanvoerder van Oranje met een regenboogband te laten spelen.

Sponsorgeld

Het voetbal verkeert in een precaire situatie. Zonder geld uit de oliestaten is de verarming daar. Paris Saint-Germain is eigendom van Qatar Sports Investments, dat rechtstreeks onder de overheid valt. Talrijke clubs genieten van miljoenen sponsorgeld uit de olielanden. Voetballers gaan graag naar de Golfstaten op vakantie.

In 2010 was de aanwijzing in Zürich, met Rusland (2018) en Qatar (2022) als winnaars. Verhalen over corruptie deden meteen de ronde, maar uiteindelijk bracht pas de publicatie van het rapport van jurist Michael Garcia in 2017 klaarheid, toen allang was begonnen met de bouw van de stadions. Zelfs in dat rapport is omkoping niet keihard aangetoond, al zijn 15 van de 22 destijds stemgerechtigde FIFA-bestuurders van het toneel verdwenen.

Het is nu een kwestie van zo goed mogelijk om te gaan met het toernooi. Raiola: “Persoonlijk ben ik niet tegen het WK in Qatar. Als je dat wel bent, stap dan uit de FIFA. Wees een voorloper.”

Vooralsnog wordt het WK in Qatar dus gewoon gespeeld van 21 november tot 18 december 2022.

Martínez tevreden met loting voor Rode Duivels

De Rode Duivels kwamen bij de loting voor de WK-kwalificatiewedstrijden in groep E terecht, met verder nog Wales (FIFA 18), Tsjechië (42), Wit-Rusland (88) en Estland (109). “Het zijn vier teams met elk hun eigen kwaliteiten”, zegt bondscoach Roberto Martínez. “Ik ben niet ongelukkig met de loting.”

De moeilijkste tegenstander lijkt Wales te worden, net als in de kwalificaties op weg naar Euro 2016. Toen gingen de Duivels, onder leiding van Marc Wilmots, in Cardiff met 1-0 onderuit. In de kwartfinale van dat EK kregen ze een 3-1-nederlaag aangesmeerd.

“Ik vind niet dat er een tegenstander bovenuit steekt”, stelt Martinez. “Tsjechië is als team vergelijkbaar met Wales. Het telt ook enkele opkomende talenten. Wit-Rusland kwamen we nooit eerder tegen. Ze waren sterk in de EK-kwalificaties tegen Nederland. Met Estland, tot slot, wordt het een prettig weerzien na onze ontmoetingen op weg naar het WK in Rusland.”

Er wachten de Belgen acht kwalificatiewedstrijden, en dat in slechts drie interlandblokken. De eerste wedstrijden volgen al in maart, enkele maanden voor het EK. “Het wordt druk.” (Belga)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234