Dinsdag 31/01/2023

PortretLuis Enrique

Rouwende vader, influencer, buitenbeentje: wie is de Spaanse bondscoach?

Luis Enrique heeft zijn team geboetseerd naar zijn eigen beeld: branie, passie, zelfvertrouwen. Beeld Photo News
Luis Enrique heeft zijn team geboetseerd naar zijn eigen beeld: branie, passie, zelfvertrouwen.Beeld Photo News

Het verloor donderdagavond van Japan, maar gaat toch verdiend door naar de achtste finales van het WK voetbal. Want al bij al liet Spanje vanaf de eerste speeldag op dit WK prachtig voetbal zien. Dat is zeker mee de verdienste van hun coach, Luis Enrique.

Frank Van Laeken

Zeven-nul tegen Costa Rica. 1-1 in de zinderende topper tegen Duitsland. Het 2-1-verlies tegen Japan even buiten beschouwing gelaten – een ongelukje? – imponeert La Roja op dit WK. Luis Enrique, de eigenzinnige Spaanse bondscoach, laat het team voetballen naar zijn eigen imago: veel branie, een forse snuif passie en een onwrikbaar zelfvertrouwen.

“Vandaag spelen we niet alleen tegen Duitsland. Vandaag is ook speciaal omdat Xanita dertien jaar zou worden. Waar je ook bent, schat, veel kussen, we houden van je.” Het filmpje van een fietsende Spaanse bondscoach op Instagram ontroerde vorige zondag niet alleen de voetballiefhebbers.

Het was een pijnlijke herinnering aan het leven van een meisje dat nooit ouder dan negen jaar heeft mogen worden. Xana Martínez overleed op 29 augustus 2019 aan de gevolgen van botkanker, een ziekte die vijf maanden eerder ontdekt was in haar frêle lichaampje. In juni van dat jaar was Luis Enrique tijdelijk opgestapt om zijn dochtertje bij te staan in haar ongelijke strijd. Om privéredenen, werd toen nog omfloerst gezegd, wat voer gaf voor speculatie, want Luis Enrique was pas een jaar tevoren, na het tegenvallende WK in Rusland, aangesteld tot Spaans bondscoach. Gaf hij het al op?

De ware toedracht werd pas duidelijk toen hij het overlijden van zijn dochtertje zelf aankondigde via sociale media. De voetbalwereld rouwde mee, betoonde respect voor deze emotionele man, die zijn gezinsleven boven zijn werk had gesteld. De foto van de dan nog maar vijfjarige Xana na de Champions Leaguezege tegen Juventus, op 6 juni 2015, ging opnieuw de wereld rond. Een klein meisje zittend op de beroemde beker met de grote oren. Moeilijk om het droog te houden als je dat nu weer ziet. Zonde.

Minder compassie had ene Robert Moreno twee maanden later. Moreno was assistent van Luis Enrique en nam in die moeilijke periode tijdelijk de honneurs waar als interim-bondscoach. Hij had het team graag hoogstpersoonlijk gecoacht op Euro 2020, maar Luis Enrique keerde vroeger dan verwacht terug, hongeriger dan ooit. Tot groot ongenoegen van Moreno, die vervolgens mocht beschikken. Harde wereld, in alle opzichten.

El míster

‘Eigenzinnig’ is het adjectief dat nog het best de 52-jarige Luis Enrique Martínez García, zoals hij voluit heet, typeert. In Spanje worden voetballers wel vaker met hun voornamen genoemd. Denk aan Raúl, Xavi, Pedro. Martínez García kreeg dus de roepnaam Luis Enrique.

Als speler was hij van het woelige type. Dribbelsterke, werklustige en bikkelende aanvallende middenvelder van Sporting Gijón, Real Madrid en FC Barcelona. Zeldzaam zijn ze, de spelers die voor beide Spaanse rivalen zijn uitgekomen. Luis Enrique speelde vijf seizoenen in de Spaanse hoofdstad en acht seizoenen in de Catalaanse. Hij werd drie keer landskampioen, won drie Spaanse bekers en Europacup II. Met de Spaanse beloften triomfeerde hij op de Olympische Spelen van 1992 in Barcelona. Hij speelde 61 interlands voor La Roja, waarin hij twaalf keer scoorde, maar hij was al met voetbalpensioen toen Spanje absolute hoogdagen beleefde met twee gewonnen EK’s en één WK tussen 2008 en 2012.

Als trainer mocht Luis Enrique opwarmen bij de B-ploeg van Barcelona, waarna hij uitzwermde naar Roma en Celta de Vigo, om in 2014 via de grote poort terug te keren bij Barça. Hij won met de Catalaanse voetbalgrootmacht de Champions League, twee landstitels, drie bekers en het WK voor Clubs. In 2015 werd hij uitgeroepen tot Wereldtrainer van het Jaar, het jaar van die ene foto van de kleine Xana op die veel te grote beker.

Toen hij in 2018 op zijn 48ste bondscoach werd, wisten ze in Spanje niet goed wat ervan te denken. De teleurstelling van de uitschakeling in de achtste finales op het WK zinderde nog na. Wie kon La Roja uit het slop halen? Ach, geef de man een kans, was de algemene teneur. Nog geen vijf maanden later steeg genadeloze kritiek op, nadat Spanje er niet in geslaagd was groepswinnaar te worden in de Nations League.

null Beeld Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Op het EK van vorig jaar begon Spanje aarzelend, hoewel het drie keer thuis mocht spelen. Weg leek het tikitaka, Luis Enrique wilde nog altijd aanvallend voetbal, maar verticaler, minder gericht op balbezit, minder speels. Dat lukte niet altijd, al stonden de Spanjaarden ei zo na toch in de finale. De uiteindelijke winnaar Italië had in de halve finale zelfs strafschoppen nodig.

In Qatar heeft Luis Enrique zijn spelsysteem nu geperfectioneerd tot tikitaka 2.0. Veel balbezit en dominant voetbal in combinatie met kracht en snelheid. Modern voetbal, quoi. Een trainer die mee is met zijn tijd. Een trainer die de 36-jarige vedette en vroegere aanvoerder Sergio Ramos nu al twee toernooien na elkaar thuisliet. Een trainer die het met minder hoogstaand spelersmateriaal moet doen dan zijn voorgangers − geen Xavi, geen Iniesta, geen David Villa, geen Casillas, geen Piqué − maar die wel een team heeft geboetseerd naar zijn eigen beeld: branie, passie, zelfvertrouwen. Een team waarin ambitieuze ‘oudjes’ (Sergio Busquets, Jordi Alba, Azpilicueta), tieners (Balde, Gavi) en prille twintigers (Pedri, Ansu Fati, Ferran Torres) harmonieus samenwerken met één gemeenschappelijk doel: wereldkampioen worden.

“Wat er ook gebeurt, dit is nu al de Mundial van Luis Enrique”, gaf voetbalanalist Miguel Ángel Lara donderdag mee in de toonaangevende Spaanse sportkrant Marca. ‘El míster’ wordt de Spaanse bondscoach er respectvol genoemd.

Daddy Cool

Als u wilt weten hoe Luis Enrique dit wereldkampioenschap beleeft, moet u niet in de traditionele media op zoek gaan naar diepzinnige quotes. Om een jonger publiek te kunnen aanspreken, geeft de Spaanse bondscoach commentaar via zijn Twitch-account, waarop hij iedere avond een uur lang rechtstreeks in dialoog gaat met de fans. Zo’n 700.000 abonnees telt zijn account, meer dan 400.000 volgers heeft hij op Instagram, waar hij al eens een selfie met ontblote torso post. Zijn prominente aanwezigheid op sociale media leverde hem de bijnaam ‘Luis Padrique’ op, zeg maar: Daddy Cool. Hij doet dit trouwens veel liever dan een interview geven aan een betweterige voetbaljournalist. In het verleden clashte hij weleens met de opdringerige gespecialiseerde pers in zijn land.

Op Twitch onthulde Luis Enrique onder meer dat hijzelf karakterieel en speltechnisch het meest lijkt op Ferran Torres, de 22-jarige jongeman die momenteel tikitaka speelt met zijn oudste dochter Sira (20). “Als ik dit niet had gezegd, zou mijn dochter mij het hoofd hebben afgehakt”, voegde hij er wel lachend aan toe.

The Sun wist prompt sexy foto’s van Sira Martínez van Instagram te plukken en meldde terloops nog dat ze een ‘influencer’ is.

Papa Luis Enrique, op zijn manier tegenwoordig ook een influencer, gaf aan er geen probleem mee te hebben dat zijn spelers de avond voor een wedstrijd seks hebben, maar dat hij het niet zou appreciëren mocht Ferran Torres na het scoren van een doelpunt het bekende wieggebaar maken om aan te kondigen dat er een baby op komst is. “Daar trek ik de lijn”, lachte hij. “Op dat ogenblik zou ik hem prompt vervangen en nooit meer opstellen!”

Op een van die Twitchsessies had Luis Enrique teampsycholoog Joaquin Valdés uitgenodigd om te antwoorden op vragen van het publiek. De man werd meteen gevraagd om de bondscoach te typeren. “Een kenmerk van topsporters is dat het buitenbeentjes zijn, het is hun overlevingsinstinct om te verbeteren”, reageerde Valdés. “Hij is nooit echt gelukkig omdat hij nooit helemaal tevreden is over zijn eigen prestaties.”

“Houd je vast aan je stoel, zelfs God zal ons hier niet uitschakelen”, liet Luis Enrique nog weten in een van die conversaties op Twitch. De Spaanse pers nam die woorden gretig over, zo konden ze hem toch nog eens citeren buiten de obligate perspraatjes de dag voor een wedstrijd. Het klinkt ook net iets geloofwaardiger dan Louis van Gaal die zegt dat Oranje wereldkampioen zal worden.

Mogelijk zal er op 18 december dus toch een Martínez triomferen. Helaas zal er dan geen meisje van 13 zijn om zittend op de beker met een brede glimlach te poseren.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234