Zaterdag 21/09/2019

Rode Duivels

Roberto Martínez maakte fouten die hij tijdens het EK volgend jaar niet zal maken

Roberto Martínez. Beeld AFP

Stilstaan bij een 0-4 overwinning tegen San Marino. U moet denken dat wij goed gek zijn. Maar dat komt omdat uitgerekend de bondscoach erg zwaar tilt aan wat hij zag. ‘Ik heb zaken vastgesteld die nuttig zullen zijn bij het maken van de EK-selectie’, gaf Roberto Martínez aan. Hij had het over foute koppeltjes en trio's.

De eerste keer dat iemand ons uitgebreid vertelde over koppeltjes en trio's waren wij nog vrij jong. Het was Aad de Mos. Aad legde uit dat voetbal de optelsom is van ‘partnerships’: twee of drie mensen in dezelfde zone van het veld die elkaar aanvoelen waardoor automatismen ontstaan. En Aad gaf het voorbeeld van het superkoppel Degryse & Nilis.

Vrijdagavond in Serravalle, San Marino, viel de term opnieuw, deze keer uit de mond van bondscoach Roberto Martínez: ‘I picked the wrong partnerships’. Het huiveringwekkende eerste uur tegen de nummer laatst op de FIFA-ranglijst weet hij aan, geparafraseerd, Rode Duivels die elkaar tussen de lijnen niet liggen.

En laat dat nu net ook een van de redenen zijn die de bondscoach in privékringen aanhaalt voor de nederlaag tegen Frankrijk in de halve finale van het WK. We komen hier later in dit verhaal op terug.

Martínez deed op de vooravond van de wedstrijd tegen San Marino aan bad communication - de aard van het beestje, een leugentje om zijn bestwil is nu eenmaal sterker dan hemzelf. Zijn bad coaching was evenwel de grote zege van de trip van de nationale ploeg naar de dwergstaat.

Martínez maakte fouten die hij zo tijdens het EK volgend jaar niet zal maken. Sommige koppeltjes en trio's bleken vrijdag niet bevredigend. Dat is goed om te weten.

Het uitgangspunt van Martínez voor dit tiendaagse kamp was, zo hebben we de afgelopen week kunnen opmaken uit zijn commentaren: zo weinig mogelijk spelers twee wedstrijden in vier dagen laten afwerken. Daarom startten Lukaku, Mertens en Vermaelen niet in San Marino. En dat diende Martínez zien te verzoenen met twee sportieve uitdagingen: een oplossing vinden voor het uitvallen van Eden Hazard en een voor het uitvallen van Witsel. Lees: hij moest andere ‘partnerships’ samenstellen.

Voor de positie van Mertens was Januzaj de logische vervanger. In ‘kleine matchen’ verkiest Martínez immers om De Bruyne een rij lager te posteren om van daaruit het tempo van de bal te bepalen. Adnan Januzaj is dit seizoen bij Real Sociedad - evenzeer op rechts in de rug van een diepe spits - onbetwiste titularis.

Wat met Vanaken?

Als vervanger voor Hazard koos de bondscoach opvallend voor Origi. En niet Vanaken. Ofwel komt Vanaken vanavond aan de aftrap tegen Schotland en wilde Martínez hem niet overbelasten, Vanaken heeft immers een druk programma achter de rug met Club, ofwel vertrouwt de bondscoach hem niet... Omdat Trossard out is, kwam Martínez finaal uit bij Origi, die bij Liverpool ook wel eens op die positie speelde.

Op het middenveld had Martínez een andere ‘6' aan te duiden in de plaats van Witsel. Door de blessure van Dendoncker is de spoeling daar evengoed dun, het kon alleen maar Tielemans worden.

Ziedaar de situatieschets, u kunt de koppeltjes en triootjes tekenen. Origi & Januzaj. Origi & Januzaj & Batshuayi. Origi & Carrasco. Januzaj & Meunier. Origi & Januzaj & De Bruyne. De Bruyne & Tielemans.

Vrijdag 20u45: de wedstrijd in San Marino wordt op gang gefloten.

Wat blijkt? Een uur lang zit er ruis op nagenoeg elk koppel en trio. Er is nauwelijks samenspel tussen Batshuayi en de offensieve mensen in zijn rug. Maar Origi en Januzaj vinden elkaar evenmin. Origi loopt de ruimtes van Carrasco dicht. Januzaj vindt zijn positie niet, Martínez moet hem meermaals bijsturen vanaf de zijlijn.

Maar - en dat is de grootste verrassing - zoals elke aandachtige waarnemer merkt de staf hoe evengoed het middenveld niet functioneert. Weinig verstandhouding met de aanvallers, weinig creativiteit. Kevin De Bruyne vindt zijn draai niet. In een bepaalde fase wil De Bruyne kort inspelen, maar de speler in kwestie gaat diep. Een zaak van automatismen. De Bruyne maakt daarop misbaar. Na de match laat hij evenwel verstaan ‘niet bezorgd’ te zijn. Kevin weet dan al dat hij in de toekomst, als hij voor zich uitkijkt, nooit meer dezelfde gezichten zal zien...

Maar ook in balverlies trekt Martínez grote ogen bij wat zich afspeelt op het middenveld. “De defensie had meer werk dan vooraf gedacht”, vertelde hij op de persconferentie na afloop. “Zonder Thibaut Courtois was San Marino zelfs op voorsprong gekomen.”

Impliciet verwijst de bondscoach daarmee naar het duo Tielemans & De Bruyne. Andermaal is niet zozeer De Bruyne het thema. Want straks, vanaf de kwartfinale op het EK, zal hij wel weer hoger schuiven. Dat was zo op het WK tegen Brazilië en tegen Frankrijk.

Maar wie moet in dat geval Witsel flankeren? Of veel belangrijker: wie moet Witsel vervangen, stel dat die in pakweg de halve finale van het EK geschorst of geblesseerd is? Tielemans was onvoldoende, vrijdag.

Martínez mag er niet aan denken dat na het afzwaaien van Fellaini - een enorme streep door de rekening van de bondscoach, zo valt te horen - ook Witsel uitvalt op een belangrijk moment. Tielemans is geen natuurlijke ‘6', als hij vanavond tegen Schotland opnieuw op die positie speelt, is het omdat Dendoncker onvoldoende fit is en niets anders beschikbaar is. Dat is alarmerend.

Natuurlijk had de bondscoach zelf wel kunnen vermoeden dat Origi geen optie is om het alter ego van Hazard te zijn, maar dat Januzaj zo door de mand zou vallen, en dat niemand in deze samenstelling De Bruyne begreep, zijn vaststellingen waarmee hij minder rekening had gehouden.

“Ik heb belangrijke informatie ingewonnen die ik onthoud als ik mijn 23 spelers moet selecteren voor het EK”, vertelde Martínez.

Januzaj moet vrezen

Wat kan hij daarmee bedoelen? Origi zal denkelijk een probleem hebben, mocht de bondscoach naast Lukaku en Batshuayi geen derde centrumspits meenemen naar het EK. Januzaj moet vrezen voor zijn plaats in geval Martínez vindt dat hij met Mertens, De Bruyne en zelfs Thorgan Hazard voldoende gestoffeerd is rechts in de flank van Lukaku. En Tielemans zal de EK-selectie wel halen, maar het zal dan toch niet als zuiver verdedigende middenvelder zijn.

Tot slot nog even terug naar die vermaledijde juli-avond 2018 in Sint-Petersburg... Thomas Meunier had tegen Brazilië zijn derde gele kaart van het toernooi gezien en was geschorst tegen ‘Les Bleus’. Martínez zag zich genoodzaakt om de grootste revelatie van de Rode Duivels op het WK, Nacer Chadli, over te hevelen van links naar rechts. In zijn plaats koos de bondscoach in steun van Hazard voor - weet u het nog? - Moussa Dembélé. Een keuze, toen, à l'improviste.

Alles wat sinds de invalbeurt van Chadli tegen Japan daarna tegen Brazilië zo goed had gewerkt - Chadli & Vertonghen, Chadli & Witsel, Chadli & Hazard - viel weg tegen Frankrijk, en wat in de plaats kwam, verzwakte het elftal: het koppel Dembélé & Vertonghen maar vooral Dembélé & Hazard haalden niet hetzelfde rendement. Na een uur diende Martínez Dembélé te vervangen. De Rode Duivels zagen de wereldtitel door de vingers glippen...

Wat Roberto Martínez in San Marino deed, en de komende maanden nog zal doen, is met allerlei experimenten de improvisatie, de foutenmarge op het EK verkleinen. Wat doen we zonder Eden Hazard? Wat zonder Romelu? Wat zonder Witsel?

De bondscoach wikt en weegt. Trial & error. Goede koppels zijn nu eenmaal schaars.

Schotland - België, vanavond vanaf 20u25 op VTM

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234