Donderdag 26/05/2022

NieuwsChina

Plots duikt Peng Shuai overal op, maar is dat wel zo geloofwaardig?

IOC-topman Thomas Bach houdt een videogesprek met Peng Shuai.  Beeld AFP
IOC-topman Thomas Bach houdt een videogesprek met Peng Shuai.Beeld AFP

Een screenshot van een e-mail, video’s van een restaurantbezoek, foto’s van een tennistoernooi: de Chinese tennisspeelster Peng Shuai duikt ineens overal op. Maar in plaats van gerust te stellen, wekt Pengs alomtegenwoordigheid extra achterdocht op. Een gesprek met IOC-voorzitter Thomas Bach moet die argwaan wegnemen.

Leen Vervaeke

Bach sprak zondag een halfuur met Peng Shuai via een videoconferentie. Een gesprek waarin Peng te kennen gaf dat ze veilig was. “Ik was opgelucht toen ik zag dat het goed ging met Peng. Haar gezondheid was onze grootste zorg”, zei de voorzitter van de IOC-atletencommissie Emma Terho, die ook deelnam aan het gesprek. In een verklaring meldde het IOC dat Peng thuis verblijft en dat ze om privacy heeft gevraagd.

Het gesprek tussen Bach en Peng kwam er nadat er de voorbije weken nauwelijks nog iets van de 35-jarige Peng werd vernomen. Dat was sinds ze eerder deze maand voormalig vicepremier Zhang Gaoli op het Chinese sociale medium Weibo had beschuldigd van seksueel misbruik.

Maar waar eerdere sportbonden ervoor terugdeinsden kritiek te uiten op Peking, nam de WTA duidelijk standpunt in: de organisatie riep de Chinese overheid op ‘onafhankelijk onderzoek’ te doen naar Pengs beschuldigingen, en zei bereid te zijn toernooien uit China weg te halen. Tal van bekende tennissers, onder wie Novak Djokovic en Serena Williams, schaarden zich achter hun Chinese collega. De hashtag #WhereIsPengShuai werd 32 miljoen keer gedeeld.

Na al deze internationale aandacht leek stilzwijgen niet langer een optie. De Chinese staatszender CGTN plaatste woensdag op Twitter een zogenaamde e-mail van Peng aan de WTA, waarin ze haar beschuldigingen intrekt en zegt ‘thuis aan het rusten’ te zijn. Hoe die mail bij een Chinese staatszender terechtkwam, wordt niet uitgelegd. Ook vreemd is dat er midden in de tekst een cursor is blijven staan. Steve Simon, voorzitter van de WTA, noemde de e-mail ‘duidelijk geënsceneerd.’

Na de mail volgen meer tekens van leven: vrijdag foto’s van Peng thuis, zaterdag een video in een restaurant, zondag foto’s op een tennistoernooi. Telkens worden ze verspreid door staatsmedia, telkens lijkt er iets niet in de haak. De foto’s thuis komen van een WeChat-account genaamd ‘Peng Shuai 2’. Op de video zegt haar gesprekspartner heel duidelijk dat ‘het morgen 21 november is’, een beetje zoals een gijzelnemer die een actuele krant bij zijn gijzelaar houdt.

Peng Shuai in een video die werd gedeeld door de hoofdredacteur van de ‘Global Times’. Beeld via REUTERS
Peng Shuai in een video die werd gedeeld door de hoofdredacteur van de ‘Global Times’.Beeld via REUTERS

Onklaar

De boodschappen, die het stempel van zware overheidsbemoeienis dragen, zijn weinig geloofwaardig. Vooral niet aangezien Peng Shuais directe communicatiekanalen afgesloten blijven. Haar Weibo-account is technologisch onklaar gemaakt. Op het hele Chinese internet is geen letter over haar MeToo-beschuldiging te vinden.

China heeft bovendien een lange traditie van critici die verdwijnen, of gedwongen worden tot publieke optredens en uitlatingen. Dina Nurdybai, een inwoonster van Xinjiang, vertelde eerder aan de Volkskrant hoe ze gedwongen werd vrolijk te dansen voor buitenlandse media. Shi Minglei, echtgenote van een dissident, vertelde hoe familieleden van dissidenten werk wordt beloofd of ontslag wordt voorgehouden om hen in de pas te laten lopen.

Het is aannemelijk dat ook Peng Shuais verschijningen zijn afgedwongen. Maar waar de optredens de ophef moesten sussen, bereiken ze het omgekeerde: ze richten de schijnwerpers op het wijde scala aan tactieken waarmee Peking de vrije meningsuiting beperkt. Vlak voor de Winterspelen, terwijl volop over een diplomatieke boycot wordt gedebatteerd, is dat erg onhandig. De Verenigde Staten en Canada zeggen zo’n boycot te overwegen.

Na de vervolging van honderdduizenden Oeigoeren in Xinjiang en de ontmanteling van de rechtstaat in Hongkong is het mogelijk de behandeling van één tennisspeelster die het laatste duwtje geeft voor zo’n boycot. Wang Yaqiu, onderzoeker van Human Rights Watch, toont Peng Shuai dat zelfs “atleten, hoe prominent ook, overgeleverd zijn aan de grillen van de onberekenbare macht van de Chinese overheid”. Wang: “Niemand is veilig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234