Zaterdag 23/10/2021

AchtergrondLoopschoenen

Op ‘superspikes’ gaat sprinten nog sneller, maar is dat wel eerlijk?

Ook de Jamaicaanse Shelly-Ann Fraser-Pryce, hier in de reeksen van de 100 meter, loopt toptijden op nieuwe schoenen. Beeld AFP
Ook de Jamaicaanse Shelly-Ann Fraser-Pryce, hier in de reeksen van de 100 meter, loopt toptijden op nieuwe schoenen.Beeld AFP

De Nederlandse Sifan Hassan liep er al een wereldrecord 10.000 meter op: superspikes. Nu verschijnen ze ook op de korte afstanden. Volgens sommigen zijn de schoenen een vorm van valsspelen, volgens anderen is het gewoon vooruitgang.

Usain Bolt is er niet helemaal gerust op. In augustus 2009 raasde de vier jaar geleden gestopte sprintlegende in Berlijn naar 9.58 op de 100 meter en naar 19.19 op de 200 meter. Maar aan de vooravond van het koningsnummer van de Olympische Spelen – de vrouwen lopen in Tokio vandaag de 100 meter, de mannen morgen – staan zijn wereldrecords mogelijk op het spel.

De reden van zijn onrust: bloedsnelle spikes, speciaal voor de korte afstand. Fopschoenen in zijn beleving, wondersloffen voor de rekkelijken in de atletiek. Bolt koos vanuit Kingston, Jamaica, in een vraaggesprek met Reuters voor ferme taal: “Het is lachwekkend dat ze zijn toegestaan. Ik kan niet geloven dat we hier zijn beland.”

Op de marathon zijn ze al gemeengoed, de kleurige stappers met een plaat van carbon en een verende schuimlaag. Op de lange en middellange afstanden op de baan is de opmars nagenoeg voltooid. Sifan Hassan liep er begin vorige maand in Hengelo een wereldrecord mee op de 10.000 meter. De jury van de FBK Games nam ze ter inspectie in beslag, maar kon geen onregelmatigheden vaststellen.

Nu is op de sprint het inburgeren begonnen, ondanks eerder speculaties in de Britse pers dat de fabrikanten een herenakkoord hadden gesloten om innovaties op dit terrein achterwege te laten. Daarmee zouden ze hebben willen voorkomen dat de historische tijden van Bolt op een weinig natuurlijke wijze uit de boeken verdwijnen.

Het ontzag voor die prestaties blijkt betrekkelijk: Nike levert de spikes. New Balance en Puma hebben ze ook. Adidas en Asics zijn nog niet zover; ze zouden mikken op introductie voor de Spelen in Parijs.

Veel lopers van de 5.000 meter dragen de verende Nikes in Tokio, zo ook Sifan Hassan (links). Beeld ANP
Veel lopers van de 5.000 meter dragen de verende Nikes in Tokio, zo ook Sifan Hassan (links).Beeld ANP

Het verschil met de versies voor de nummers met langere adem: stugger bovenwerk en een dikkere plaat onder de bal van de voet. Net als in de versie voor de langere afstanden geven carbon en schuim de atleet meer energie terug, een stuit na het neerplanten van de voet. De benen voelen minder vermoeid aan. Er zijn er nog maar weinigen die twijfelen aan het effect. Bolt: “Met superspikes was ik onder de 9.5 gekomen.”

Wereldrecords

Is een bedreiging van de wereldrecords reëel, is het niet in Tokio dan toch later? De beste tijd van het jaar staat op naam van de Amerikaan Trayvon Bromell, een van de favorieten dit weekend in Tokio. In juni liep hij in de Verenigde Staten 9.77, op New Balance. Zoveel atleten zijn er niet die in staat zijn de barrière van 9.8 te slechten. Ja, de Canadees Ben Johnson slaagde erin. Op de Spelen in 1988 liep hij 9.79, maar hij werd uit het toernooi verwijderd wegens het gebruik van anabole steroïden. Recenter is de 9.79 van Christian Coleman in Brussel, in 2018. Hij ontbreekt in Tokio na het missen van dopingcontroles.

Bromell draait al een tijdje mee, in 2015 was er brons op het WK. Overtuigd van het effect van de schoenen is hij niet. “We werken samen constant aan de perfecte spike, maar persoonlijk denk ik dat er niet genoeg data zijn die duiden op een grote verbetering.”

Opmerkelijk is ook de prestatie van Shelly-Ann Fraser-Pryce. De 34-jarige Jamaicaanse, op jacht naar een derde gouden olympische medaille op de 100 meter, rende in juni naar 10.63, de beste tijd in 33 jaar en een aanzienlijke verbetering van haar persoonlijk record van 10.70 uit 2012. Alleen Florence Griffith-Joyner was in 1988 sneller. Fraser-Pryce heeft Nike Air Zoom Maxfly aan de voeten.

Fraser-Pryce weigert haar progressie volledig toe te schrijven aan het schoeisel. Het is volgens haar de combinatie van een goede loper met goed materiaal. “Je kunt mijn spikes aan een ander geven en ze zullen niet dezelfde dingen doen die ik heb gedaan. Ik cijfer het harde werken van mij en mijn coach niet weg.”

Dat het ene merk ‘superspikes’ levert en het andere niet, leidt intussen tot het zo verafschuwde ongelijke speelveld. Bolt was er duidelijk over: “Dit is oneerlijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234