Maandag 19/04/2021

AnalyseVoetbal in lege stadions

Ook zonder fans blijkt de thuisploeg een voordeel te hebben

Manchester City-verdediger John Stones kopt naar het doel van Crystal Palace in het Etihad Stadium. Beeld AFP
Manchester City-verdediger John Stones kopt naar het doel van Crystal Palace in het Etihad Stadium.Beeld AFP

Tijdens de coronacrisis wordt meestal gevoetbald zonder publiek. Toch blijft een uitwedstrijd lastiger dan een thuisduel.

De coronapandemie heeft de wetenschap een uitgelezen kans geboden om het thuisvoordeel te onderzoeken. Wat blijft daarvan over als het thuislegioen op de tribunes ontbreekt? Onderzoekers van de Deutsche Sporthochschule in Keulen doken in de statistieken van voetbalwedstrijden zonder publiek. Dat heeft zeker invloed op de wedstrijd, rapporteren ze in vakblad Plos One, maar het thuisvoordeel verdwijnt niet.

Dat de thuisploeg normaal een voordeel heeft, is een feit. Het is voor tal van sporten aangetoond, niet alleen teamsporten maar ook individuele jurysporten zoals turnen en kunstrijden. Het is alleen lastig uit te zoeken waardoor dat thuisvoordeel veroorzaakt wordt. Het kunnen tal van factoren zijn. De thuisploeg speelt op bekende grond, kent iedere grasspriet van het veld, hoeft niet uren in de bus te zitten en kan fitter aan de wedstrijd beginnen, om maar een paar factoren te noemen.

De Duitse onderzoekers verzamelden de statistieken van 40.000 voetbalwedstrijden voor en tijdens de pandemie, waaronder meer dan duizend wedstrijden in de hoogste Europese competities.

Volgens de bookmakers neemt het thuisvoordeel met een derde af als zonder publiek moet worden gespeeld. In werkelijkheid is het effect veel kleiner. Als de onderzoekers keken naar wedstrijdpunten en doelpunten, zagen ze dat het thuisvoordeel in coronatijd wel iets minder is, maar niet significant daalt.

Bezoekers vaker bestraft

De bijdrage van het publiek aan het thuisvoordeel lijkt dus bescheiden in deze studie. Twee maanden geleden publiceerde een Italiaanse onderzoeker in het Journal of Economic Psychology een vergelijkbaar onderzoek. Die vond wel een grote daling van het thuisvoordeel. Maar, zeggen de Duitse onderzoekers, die studie rammelde, onder meer doordat ieder duel twee keer was geteld (voor beide ploegen) waardoor statistische verschillen werden opgepompt. Dat zij zelf maar een klein effect vonden, heeft de Duitsers wel verbaasd. Want de invloed van het thuispubliek is wel terug te zien in de cijfers.

In volle stadions worden de bezoekers relatief vaker bestraft dan de thuisploeg; het thuislegioen kan het hardst schreeuwen om een straf of kaart en dat heeft een statistisch merkbaar effect op de arbitrage. Het voordeel voor de thuisploeg verdwijnt helemaal als er geen publiek is en kan zelfs in een nadeel omslaan. Ook het effect op het aantal schoten (op doel) is aanzienlijk. Normaal lost de thuisploeg relatief meer schoten dan de bezoekers. Zonder publiek is dat nog steeds zo, maar het verschil is met een derde afgenomen.

Hoe komt het dat die verschillen zich niet vertalen in een significante daling van het thuisvoordeel in wedstrijdpunten en doelpunten? Dat weten de onderzoekers niet precies. Maar, schrijven ze, uit de voetbalstatistieken is wel bekend dat de invloed van aantallen overtredingen en kaarten op de uitslag beperkt is. En schieten doet de thuisploeg meer, maar blijkbaar vooral onder druk van de supportersschare. En dat levert niet de meest doeltreffende schoten op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234