Vrijdag 03/02/2023

AchtergrondWK voetbal

Ook Infantino regeert over de FIFA als een verlichte vorst

Gianni Infantino, voorzitter van de FIFA, verzekerde zich intussen van een nieuwe termijn. De 52-jarige Zwitser is immers de enige kandidaat voor de functie. Beeld ANP / EPA
Gianni Infantino, voorzitter van de FIFA, verzekerde zich intussen van een nieuwe termijn. De 52-jarige Zwitser is immers de enige kandidaat voor de functie.Beeld ANP / EPA

Bij zijn aantreden als voorzitter van de FIFA beloofde Gianni Infantino, intussen ook enige kandidaat om straks zichzelf op te volgen, dat de Wereldvoetbalbond een transparante organisatie zou worden. Vlak voor de start van het WK in Qatar is de vraag gerechtvaardigd: hoe staat het met die belofte?

Bert Wagendorp

In de vierdelige documentaireserie FIFA Uncovered (2022) van de Britse regisseur Daniel Gordon, te zien op Netflix, krijgt voormalig FIFA-mediadirecteur Guido Tognoni de vraag voorgelegd of hij het mogelijk acht dat de FIFA corruptie ooit achter zich zal laten. Hij denkt even na, dan zegt hij: ‘Als je dat vraagt, moet je je ook afvragen of de wereld zich ooit van corruptie zal afkeren. Het antwoord is neen.’

FIFA Uncovered geeft weinig hoop dat Tognoni ongelijk zal krijgen, ook niet onder Gianni Infantino. Die werd in 2016 opvolger van de afgetreden voorzitter Joseph ‘Sepp’ Blatter. Blatter had de Wereldvoetbalbond in de loop van zijn zeventienjarig bewind omgevormd tot een soepeldraaiende geldmachine die veel gelijkenis vertoonde met een criminele organisatie. Intussen raakte ook bekend dat Infantino volgend jaar zichzelf opvolgt als FIFA-voorzitter. De 52-jarige Zwitser is immers de enige kandidaat voor de functie.

Eigenlijk was Michel Platini, de voorzitter van de Europese voetbalbond UEFA, in 2016 voorbestemd om Blatter op te volgen. Tot bekend werd dat de Franse oud-voetballer illegaal twee miljoen Zwitserse francs had geaccepteerd van Blatter en voor vier jaar werd geschorst.

Strategie en overtuigingskracht

Daarop werd Gianni Infantino, de secretaris-generaal van de UEFA, de Europese kandidaat voor de hoogste voetbalpost. Na een wereldwijde campagne werd hij in februari 2016 verrassend verkozen boven Sjeik Salman uit Bahrein. Dat zei iets over Infantino’s gevoel voor strategie en overtuigingskracht: Sjeik Salman was vooraf de torenhoge favoriet.

‘We gaan het respect voor FIFA herstellen. We gaan een nieuwe FIFA bouwen’, beloofde Infantino in zijn acceptatiespeech.

Gianni Vincenzo Infantino is de zoon van Italiaanse gastarbeiders in Zwitserland, hij werd in 1970 geboren in Brig, studeerde rechten in Fribourg en trad in 2000 in dienst van de UEFA. Zijn vrouw is Libanese, Infantino spreekt vloeiend Italiaans, Spaans, Frans, Duits, Engels, Portugees én Arabisch.

Verstrekkende voorstellen

De Zwitser kwam na zijn aantreden in 2016 onmiddellijk met twee verstrekkende voorstellen: uitbreiding van het aantal landen in de eindronde van een WK van 32 naar 48 en verkorting van de WK-cyclus van vier naar twee jaar. Het kostte weinig moeite om het eerste idee erdoor te krijgen: lidstaten in Afrika, Oceanië en Azië zagen hun kans op WK-deelname stijgen.

Zijn tweede idee lag ingewikkelder, het stuitte op grote weerstand van met name de UEFA en de Zuid-Amerikaanse voetbalbond Conmebol. Zij zagen de inkomsten uit hun eigen landentoernooien in gevaar komen.

Infantino is echter vastberaden en blaast het plan regelmatig nieuw leven in. Hij weet dat de stemverhoudingen binnen de FIFA in zijn voordeel zijn en dat hij met een tweejaarlijks WK zowel de FIFA als zichzelf een dienst bewijst: miljarden extra inkomsten en steun van de voetballanden buiten Europa en Zuid-Amerika.

De eerste twijfel over Infantino’s ware intenties ontstond in november 2018, toen hij in de FIFA Council – het hoogste orgaan binnen de organisatie – het plan opperde voor twee grote competities, een wereldbeker voor clubs met 24 deelnemers en een wereldwijde versie van de Nations League. Chinese, Amerikaanse en Saoedi-Arabische investeerders garandeerden de FIFA voor een twaalfjarige deal 25 miljard dollar, in ruil voor een aandeel van 50 procent in de samen met FIFA op te richten joint venture, eigenaar van de toernooien.

Dat Infantino bereid was de rechten van grote toernooien aan het grote geld te verpatsen, werd hem niet door iedereen in dank afgenomen. Maar Infantino weet opnieuw dat er buiten de oude voetbalbolwerken Europa en Zuid-Amerika veel landen zijn die de plannen wél steunen.

Het plan om het WK voortaan toe te wijzen aan regio’s in plaats van aan landen, komt ook uit zijn koker. Zo werden Canada, de Verenigde Staten en Mexico gastlanden voor het WK van 2026. Waar het WK van 2030 zal plaatsvinden is nog niet bekend, maar de keuze zal in elk geval veel duidelijk maken over de moraal en het leervermogen van de FIFA onder Infantino: het onwaarschijnlijke trio Egypte, Griekenland én Saoedi-Arabië is een van de kandidaten.

Is de FIFA onder Infantino een andere organisatie geworden?

In november 2021 bleek dat hij een appartement bezit in Qatar, maar dat is niet verboden. Eerder werd hij ervan beschuldigd dat hij Manchester City en Paris Saint-Germain in bescherming had genomen tegen de door hemzelf ingestelde Financial Fair Play-regels. Zijn naam kwam voor in de Panama Papers en vorig jaar diende Michel Platini een aanklacht tegen hem in wegens vermeende samenzwering rond de voorzittersverkiezing van 2016.

Megalomaan bestuurder

Vergeleken met de praktijken van zijn voorganger en diens kliek is dat voorlopig nog klein bier.

Sepp Blatter was een megalomaan bestuurder, die zichzelf de Nobelprijs voor de Vrede al zag ophalen. Infantino vertoont symptomen van dezelfde ziekte. Hij ziet voetbal als middel om de Afrikaanse exodus te stoppen en afgelopen week pleitte hij tijdens de G20 voor een staakt-het-vuren in Oekraïne gedurende het WK. Dat wees op een merkwaardige kijk op de werkelijkheid, die ook de blinde vlek verklaart die Infantino heeft voor de controverse rond het WK in Qatar.

Probleem is dat Gianni Infantino de grootste, rijkste en machtigste sportbond op aarde leidt en daarmee de spil is in een miljardenbal. Ondanks zijn belofte de FIFA transparanter en democratischer te zullen maken, regeert hij nog altijd als een verlicht vorst volgens de principes van het verdeel-en-heers.

Dat maakt hem behalve machtig ook kwetsbaar: wie Infantino in zijn zak heeft, bezit het voetbal.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234