Zondag 18/04/2021

Olympische Spelen

Ongelijk speelveld in Tokio door verschillend vaccinatietempo?

Belgian Cats Julie Allemand (links) en Emma Meesseman verdedigen op Natalie Achonwa van Canada. Beide basketbalteams zijn van de partij op de Spelen. Beeld BELGA
Belgian Cats Julie Allemand (links) en Emma Meesseman verdedigen op Natalie Achonwa van Canada. Beide basketbalteams zijn van de partij op de Spelen.Beeld BELGA

Het coronavaccin lijkt een zegen voor Tokio 2021. Maar nu stijgt de vrees dat de verschillende vaccinatiesnelheid per land tot ongelijke Spelen zal leiden. ‘Onze olympiërs mogen geen competitief nadeel ondervinden’, vindt BOIC-hoofdarts Johan Bellemans.

Het goede nieuws: Tokio 2021 meent dat de coronapandemie in juli dankzij de vaccins onder controle zal zijn. Máár: het besmettingsgevaar zal nog niet geweken zijn. Dat scenario kregen gisteren alle medische departementen van de olympische lidstaten te horen als ‘meest realistisch’. Bij een overlegronde konden zij brandende vragen over Tokio 2021 kwijt aan de medische staf van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), Tokio 2021 en de medische virologen van Japan.

“Gelukkig is er een vaccin. Zonder dat konden we de Spelen misschien op onze buik schrijven”, meent Johan Bellemans. Zeker nu in Japan de besmettingen pieken. Maar samen met het vaccin duikt een nieuw dilemma op. Veel vragen gisteren gingen over de verschillende vaccinstrategie per land. Het IOC heeft daar geen pasklaar antwoord op, want niet hun bevoegdheid. Het IOC moedigt wel vaccinatie aan, maar wil of kan het niet verplichten.

“Vele landen zijn bezorgd over de ongelijke snelheid in toediening”, zegt Bellemans. “Atleten die langer moeten wachten op een vaccin kunnen een competitief nadeel hebben. In minder ontwikkelde landen kan er meer vaccinschaarste zijn. Zij vragen het IOC om hulp bij vaccins. Er is vrees voor ongelijke competitie op de Spelen.”

Voorrang voor Britten en Indiërs

Zo komt het olympische principe van een level playing field in het gedrang: atleten moeten zich volgens dezelfde spelregels kunnen voorbereiden. Uit goede bron valt te horen dat de olympische atleten in Groot-Brittannië mogelijk al binnenkort aan de beurt zijn voor een vaccin. India communiceerde vorig jaar al openlijk via zijn minister van Sport dat olympische atleten voorrang krijgen. “En het zou me verwonderen dat China en Rusland nu al hun atleten vaccineren”, zegt Bellemans.

Veel landen houden wel vast aan het principe dat gezonde atleten niet vóór de gewone jonge populatie komen. Er is wereldwijd consensus dat de eerste vaccins naar medisch zorgpersoneel en kwetsbare ouderen of risicogroepen gaan. Een voorkeur voor atleten ligt ethisch moeilijk. In Japan zouden atleten zo pas in mei hun vaccin kunnen krijgen.

BOIC-arts Johan Bellemans:
BOIC-arts Johan Bellemans: "Tussen de lijnen lees ik wel dat ze die quarantaine fel gaan inperken naar een dag of vijf."Beeld Illias Teirlinck

Landen als België hopen dat de olympische atleten vallen onder ‘maatschappelijk of economisch belangrijke personen’ in een (vroegere) tweede vaccinatiegolf. Het BOIC hoopt op eind februari of maart voor hun sporters. Er loopt een vriendelijke vraag bij de coronacommissie over de specifieke olympische situatie. Groen licht volgde nog niet, wel zijn er signalen dat de olympiërs mogelijk in april hun eerste prik krijgen.

“Eigenlijk vind ik dit al te laat”, zegt Bellemans in persoonlijke naam. “Dan valt de tweede boost-inspuiting pas in mei, wanneer de selectiecompetities voor Tokio volop bezig zijn. De tweede injectie geeft ook meer bijwerkingen. Dat van AstraZeneca valt nog mee, maar bij Pfizer en Moderna zijn veel meer mensen na het tweede shot twee dagen van de kaart. Bij atleten in volle opbouw naar de Spelen is dat een probleem.”

In de overlegronde vroeg Bellemans nog naar duidelijkheid over de veertien dagen zelfisolatie van de atleten na aankomst in Japan. Die regel staat expliciet in het roadbook van Tokio 2021, maar er volgden al berichten om atleten daarvan vrij te stellen. De Japanse overheid en virologen die een streng inreisbeleid voorstaan willen de quarantaine niet zomaar loslaten.

“Het IOC zal mijn vraag later beantwoorden”, zegt Bellemans. “De situatie is nog te onzeker. Tussen de lijnen lees ik wel dat ze die quarantaine fel gaan inperken naar een dag of vijf. Zeker is dat de atleten pas vijf dagen voor hun competitie in het olympische dorp mogen. Sommige armere landen hebben geen vroeger trainingskamp in Japan voorzien, hoe kunnen zij dan die quarantaine naleven?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234