Vrijdag 20/09/2019

Interview

Olivia Borlée ruilt de piste voor haar modezaak: ‘Ik ben misschien wel té gevoelig voor topsport’

Beeld Bob Van Mol

Sprintster Olivia Borlée (33), de oudste telg uit Belgiës meest succesvolle sportfamilie, zegt de atletiek vaarwel. Gelukkig heeft ze als creatief directeur van het modelabel 42|54, dat ze samen met ex-collega Elodie Ouedraogo oprichtte, geen tijd voor het grote zwarte gat.

“Atleet zijn was mijn hele identiteit, plots moet ik mezelf heruitvinden”, geeft Olivia Borlée toe. Ze bezit de signatuur Borlée-krullen, maar met haar voorzichtige handdruk en dromerige oogopslag heeft ze op het eerste gezicht meer van haar moeder, de voormalige Belgische sprintkampioene die nu non-figuratief schildert, dan van haar vader. Die was meervoudig Belgisch sprintkampioen en wordt vandaag als atletiekcoach evenveel geloofd als gevreesd.

“Gelukkig heb ik mijn postsportleven goed voorbereid.” Drie jaar geleden richtten Olivia Borlée en Elodie Ouedraogo een eigen lijn voor athleisure op: 42|54, sportieve kledij die ook buiten de fitnessstudio of het stadion gezien en gedragen mag worden. Drie jaar had Olivia een heikele oefening aan het combineren van een topsportcarrière met een kersvers label. Voortaan wijdt ze zich voltijds aan de mode. Terwijl tweelingbroers Kevin en Jonathan (31) zich opmaken voor de Olympische Spelen van 2020 en ook Dylan (26) internationaal hoge toppen scheert, was het op sportief vlak al even stil geworden rond de oudste Borlée-zus. Haar laatste race liep ze op de Nacht van de Atletiek in 2017.

Wat doet u nu definitief de knoop doorhakken?

Olivia Borlée: “Ik móést een keuze maken. 42|54 werd steeds groter en als ik naar Tokio wilde (waar de Spelen volgend jaar georganiseerd worden, red.) kon ik me niet op dit niveau voor ons label blijven inzetten. De voorbije twee jaren had ik het merk op de eerste plaats gezet, lopen deed ik daarnaast. Er waren zelfs weken waarin ik niet eens aan trainen toekwam, omdat er gewoon te veel werk was.

“Als ik mezelf wat meer zou pushen, zou ik weer op topniveau kunnen geraken, dat voelde ik. Maar ik was moe; moe van alles te willen combineren. Door alles tegelijk te doen, zou ik uiteindelijk alles missen.

Olivia Borlée: “Ik moet nu door een soort rouwproces om te accepteren dat mijn lichaam nooit meer op het scherpst van de snee zal presteren.” Beeld Bob Van Mol

“Het was niet makkelijk om toe te geven dat mijn toekomst niet langer in de atletiek lag. De voorbije twee jaar werd ik voortdurend heen en weer geslingerd tussen tegenstrijdige gevoelens. Met de hele familie hebben we alles uitvoerig besproken, maar uiteindelijk was het aan mij om de knoop door te hakken.

“Uiteraard is het niet makkelijk voor mijn vader dat de eerste van zijn enfants athlètes ermee ophoudt, maar hij heeft het goed opgenomen. Het is de eerste bladzijde die omslaat voor de familie Borlée. Kevin en Jonathan staan natuurlijk ook eerder aan het einde dan aan het begin van hun carrière. Gelukkig is Dylan nog jong en ook Rayane heeft veel mogelijkheden. Hij loopt nu de 400 meter, maar het valt nog af te wachten welke weg hij opgaat.”

Hoe zwaar valt het u een streep onder uw sportcarrière te trekken?

“Het heeft me verbaasd hoe moeilijk het is en hoe weinig daar onder atleten over gesproken wordt. Je bent er totaal niet op voorbereid.

“Het feit dat mijn familie wél verder doet, maakt alles wat ingewikkelder. De stages, het reizen, de races; we beleefden alles samen. Van die atletiekbubbel maak ik nu geen deel meer uit. Natuurlijk delen mijn broers en ik ook buiten de sport veel met elkaar. Toch steekt het soms om te zien hoe zij dat topsportleven zonder mij verderzetten.

“Wanneer je meer dan vijftien jaar je leven aan sport hebt gewijd, wordt sport zoals een drug. Je hebt die adrenaline nodig. In de eerste plaats beschouw ik mezelf nog steeds als atlete. Ik moet nu door een soort rouwproces om te accepteren dat mijn lichaam nooit meer op het scherpst van de snee zal presteren.”

Geraakt u in de modebranche aan uw dagelijkse dosis adrenaline?

“Er bestaan best veel overeenkomsten tussen topsport en ondernemerschap. Bij beide moet je stressbestendig zijn, jezelf doelen stellen en je eigen limieten steeds opschuiven. Het grote verschil is dat je in de atletiek een duidelijk gechronometreerde weg volgt. Bij een race word je eerste, tweede of derde. In de mode daarentegen kun je nog zo’n goede collectie maken, als de journalist of buyer slecht gezind is, kun je het vergeten. Succes is in de modewereld veel subjectiever.”

Is 42|54 een rendabel bedrijf?

“Nog niet, laten we zeggen dat de struggle nog real is. Het startkapitaal voor ons merk was het geld dat ‘Elo’ en ik bijeengelopen hebben, wat dus niet bijzonder veel was (lacht). Sinds twee maanden hebben we nu een investeerder (doe- en durfbedrijf PMV, red.). Weten dat er mensen zijn die zo in ons geloven dat ze hun geld in ons bedrijf willen steken, doet erg goed.

“42|54 is een klein team, we zijn met vier in totaal. Daardoor zijn Elodie en ik bij elke stap persoonlijk betrokken; van het ontwerp tot de marketing en verkoop, we doen alles zelf. Gelukkig waren we altijd goed omringd. Zo heeft mijn echtgenoot, die aan de Solvay Brussels School of Economics and Management studeerde, ons al enorm geholpen. Nog steeds is hij erg betrokken. Hetzelfde geldt voor Jeroom (Ouedraogo’s echtgenoot, red.). Hij kijkt regelmatig met een creatief, kritisch oog naar onze ontwerpen.”

Hoe zou u de sfeer in dat gouden estafetteteam met Kim Gevaert, Elodie Ouedraogo en Hannah Mariën omschrijven?

“Er heerste een mooie teamspirit. We waren erg hecht, maar natuurlijk was er ook onderlinge competitie. Op een gezonde manier; het liet ons op ons best presteren. Copines-collègues waren we. Competitie was er vooral tussen mij, Elodie en Hannah, aangezien Kims tijden van een ander niveau waren.”

Hanna Mariën, Olivia Borlée, Elodie Ouedraogo en Kim Gevaert vieren hun olympisch zilver (later goud) in Peking 2008. Beeld BELGA

Had u een team nodig om optimaal te presteren?

“Als telg uit een grote familie zit teamspirit me natuurlijk in de genen. Presteren in functie van een goed groepsresultaat, zoals bij de estafette, beviel me erg. Dat neemt niet weg dat ik ook tevreden ben met wat ik op eigen houtje bereikt heb. Maar tijdens zo’n estafette op anderen kunnen rekenen en die race-ervaring met alle bijkomende emoties kunnen delen, gaf toch een extra dimensie aan atletiek.

“Ik ben een erg gevoelig persoon, misschien wel té gevoelig voor de topsport, waar alles om kracht draait. Toch denk ik dat mijn gevoeligheid tegelijk mijn zwakte, maar ook mijn sterkte was.”

In 2016 werd de gouden medaille van de gedopeerde Russen op de Spelen van 2008 ingetrokken en overhandigd aan het Belgische 4x100 meter-team, waar u deel van uitmaakte. Was 2016 uw annus mirabilis?

“2016 was een ongelooflijk jaar, om meerdere redenen. Na die zware jaren was ik vlaggendrager voor Team Belgium op de Olympische Spelen in Rio, 'Elo’ en ik lanceerden ons merk, en dan was er nog die gouden medaille.”

Hoeveel deed u dat nog, acht jaar na datum zo’n gouden medaille in ontvangst nemen?

“Heel veel, het heeft ons erg geraakt. Er deden al een tijdje geruchten de ronde dat het winnende Russisch team doping genomen had. We waren blij dat gerechtigheid eindelijk geschiedde. Ik had nooit verwacht dat wij die gouden medaille nog zouden recupereren.”

De slogan van 42|54 luidt ‘clean clothes for clean athletes’. Een duidelijk statement.

“Als atleet wil je altijd het beste, dus ook de meest aerodynamische outfits waarin je het best kunt presteren. Waar die kleren vandaan komen en wat hun impact op het milieu is, daar wordt meestal niet over nagedacht. Zo’n attitude klopt niet, vinden wij. Waarom zou je zo gezond leven en van de doping afblijven, maar je wel hullen in allerlei milieuvervuilende materialen die waarschijnlijk door een vijfjarige in China vervaardigd zijn?

“Topvoetballers met miljoenen op hun rekening die door kinderhanden aan elkaar genaaide truitjes van 2 euro dragen; c’est quand-même choquant.

“Bij 42|54 werken we voornamelijk met Belgische stoffen. Onze ontwerpen worden geproduceerd in België, Portugal en Tunesië. Alle fabrieken zijn zorgvuldig uitgekozen en persoonlijk bezocht. Omdat we nog net iets meer wilden doen, werken we sinds kort alleen nog met 100 procent gerecycleerde stoffen. Er is weinig tijd te verliezen, de mode-industrie is de tweede grootste milieuvervuiler ter wereld. ‘Elo’ en ik willen de Belgische driekleur op dezelfde manier vertegenwoordigen als we dat destijds in de atletiek deden: clean.”

Bent u nooit in de verleiding gekomen om uw tijden met een hulpmiddeltje te verbeteren?

“Nooit. Het is me nooit voorgesteld geweest en ik ben er nooit mee geconfronteerd geweest. Hoe dan ook zou ik het nooit gedaan hebben.”

Sprintster Olivia Borlée richt zich voortaan op haar modelabel. Beeld Bob Van Mol

Kunt u begrijpen dat sommige atleten wel naar doping grijpen?

“Neen. Voor atleten uit opkomende landen zoals Kenia staat er natuurlijk wel meer op het spel: een Diamond League winnen betekent hun hele familie te eten kunnen geven. Ik kan de financiële drijfveren van minder geprivilegieerde atleten om doping te nemen begrijpen. Tegelijk zijn het wel hun Europese managers die daar het meest van profiteren, met de successen van hun gedopeerde atleten verrijken ze vooral zichzelf.

“Sowieso begrijp ik niet hoe je trots kunt zijn op je resultaten als je eigenlijk vals speelt. Als atleet is je lichaam je juweel. Hoe kun je dat zo mishandelen met schadelijke stoffen die je prestaties op korte termijn misschien verbeteren, maar je uiteindelijk gewoon volledig kapotmaken?”

Uw vader, die bekend staat om zijn grote mond en stevige trainingen, was steeds uw vaste coach. Hoe hielden jullie dat leefbaar?

“Mijn ouders gingen uit elkaar toen ik acht jaar oud was. In het begin woonde ik bij mijn moeder en bracht één op de twee weekends bij mijn vader door. Toen ik wat ouder werd en mijn vader me begon te trainen, heb ik even bij hem in Brussel gewoond, maar op mijn achttiende ben ik meteen op mezelf gaan wonen. Die onafhankelijkheid was belangrijk om de relatie coach-vader gezond te houden.

“Natuurlijk waren er af en toe wel meningsverschillen, maar niets onoverkomelijks. We kunnen goed met elkaar praten. Hij behoort ook tot de beste coaches van België, dat heeft hij met zijn resultaten bewezen. Als mijn vader me niet getraind had, was ik waarschijnlijk nooit zo ver geraakt en veel vroeger gestopt.”

Olivia Borlée heeft van niets spijt in haar carrière: “Ik heb de voorbije vijftien jaar een ongelooflijk leven geleid.” Beeld Bob Van Mol

In een interview met Humo zei uw moeder eens dat Borlée een zware naam is om te dragen: hij kan je kracht geven, maar evengoed naar beneden halen. Hebt u dat ook zo ervaren?

(blaast) “Daar denk ik allemaal niet over na. Ik ben in de eerste plaats gewoon erg trots op mijn familie. Het is ongelooflijk wat wij al allemaal bereikten. Onze naam heeft mij nooit enige druk opgelegd.”

Was u minder gebeten om te winnen dan andere familieleden?

“Dat denk ik niet, nee. Die competitiegeest hebben we allemaal, we willen allemaal de beste zijn in wat we doen.”

Eerder haalde u al aan dat u met atletiek geen gigantische sommen verdiend hebt. Onlangs kwamen de Amerikaanse wereldkampioenes voetbal in opstand: ze eisten hetzelfde loon als hun mannelijke collega’s. Waren de premies in de atletiek eerlijker?

“Het geld dat in de atletiek omgaat, kun je niet vergelijken met dat van de voetbalwereld. Naar mijn gevoel is atletiek gelijkwaardiger dan de meeste sporten. De vrouwen lopen hun 100 meterrace direct na die van de mannen, kampioenschappen worden niet opgedeeld zoals in het voetbal. Ook qua betaling is er volgens mij weinig verschil. Ik heb nooit de noodzaak gevoeld om als feministe op de barricaden te gaan staan, omdat ik me in een geprivilegieerde sport bevond waar mannen en vrouwen gelijk behandeld werden.

“Trouwens, het winnen van een gouden medaille en het oprichten van ons eigen merk toont toch wel aan dat vrouwen minstens even capabel zijn als mannen. Daar hoeft verder geen punt van gemaakt te worden. Neem nu onze fabriek in Tunesië, waar enkel vrouwen werken. Dat zijn stuk voor stuk sterke dames, die we erg appreciëren om hun kunde en kennis. Mannen en vrouwen hebben elk hun eigen kwaliteiten. We moeten wel realistisch blijven: er bestaat nu eenmaal een verschil op vlak van kracht of fijngevoeligheid.”

42|54 wordt ook in chique conceptstores in Libanon en Dubai verkocht, niet per se landen waar vrouwen veel ruimte krijgen om hun talenten te ontplooien.

“Toch zijn het landen waar van alles aan het veranderen is. In Libanon bijvoorbeeld is de situatie van cultuur in het algemeen en de vrouw in het specifiek serieus aan het evolueren. Ik geloof dat het land juist erg openstaat voor verandering, zoals nieuwe kledingstijlen. Kleren die functioneel en esthetisch tegelijk zijn, zoals wij met onze geavanceerde sportkleding nastreven, doen het daar erg goed. Net zoals de meer sexy ontwerpen, trouwens. Sowieso vind ik het beter om met plaatsen als Libanon en Dubai in contact te staan in plaats van er principieel weg te blijven. Ik denk niet dat de conditie van de vrouw daarbij gebaat is.”

Wat voor vrouwen kopen in Dubai en Libanon jullie kleren?

“Ik wil geen analyse van ons klantentype maken, maar afgaand op de buyers uit Dubai die we in Parijs ontmoet hebben zijn het erg sterke, onafhankelijke vrouwen. Uiteraard gelden in die landen andere kledingvoorschriften en -normen dan bij ons, maar toch organiseren zij in hun boetieks geregeld events waar vrouwen ongesluierd of onbedekt naartoe komen.”

Wat is tot nu toe het hoogtepunt uit uw modecarrière?

“In ons driejarig bestaan boekten we al verschillende kleine overwinningen, onze eigen modemedailles: vermeld worden in Vogue USA bijvoorbeeld, of het winnen van de Emerging Talent-titel bij de Belgian Fashion Awards 2018. En onlangs nog trad popster Ellie Goulding op in een van onze sportbeha’s.”

Sommige topsporters beseffen na hun carrière dat ze hun jeugd hebben uitgesteld; u bouwt alweer op topsnelheid de volgende loopbaan uit. Hebt u, terugkijkend, ergens spijt van?

“Helemaal niet, ik zou zo opnieuw tekenen. Ik heb de voorbije vijftien jaar een ongelooflijk leven geleid. Als ik dat vergelijk met dat van vrienden en leeftijdsgenoten heb ik niet het gevoel iets belangrijks gemist te hebben. Misschien heb ik minder gefeest, ja. Maar als ik na een etentje met vrienden mijn bed in kroop terwijl zij samen de nacht in trokken, wist ik altijd waarvoor ik het deed.

“Natuurlijk zou ik sommige dingen nu anders aanpakken, maar dat is makkelijk praten achteraf. Ik besef dat ik fouten heb gemaakt. Neem nu mijn achillespees, die geraakte al geblesseerd toen ik amper twintig was. Als ik destijds wist dat dat een blijvend, steeds hardnekkiger probleem zou worden, had ik wat kalmer aan gedaan.

“Ik was mijn vaders eerste atleet. Zijn trainingstechnieken zijn ondertussen ook geëvolueerd. Mijn broers plukken daar nu de vruchten van. Maar ik klaag niet, ik heb twee mooie internationale medailles behaald. Als mijn lichaam het toeliet, zou ik nog vele jaren doorgaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234