Maandag 28/11/2022

NieuwsOekraïense competitie

Oekraïne voetbalt tot het luchtalarm afgaat: ‘Ze willen laten zien dat ze niet kapot te krijgen zijn’

De spelers van Sjachtar Donetsk trainen in het stadion NSC Olimpiyskiy voor de eerste competitiematch. Beeld REUTERS
De spelers van Sjachtar Donetsk trainen in het stadion NSC Olimpiyskiy voor de eerste competitiematch.Beeld REUTERS

Een halfjaar na het begin van de oorlog is vandaag de herstart van de Oekraïense voetbalcompetitie. Vakbondsman Jevgeni Levtsjenko heeft zo zijn bedenkingen.

Willem Vissers

Oorlog of niet, de Oekraïense prof wil weer voetballen. Punt. Hij gaat dus weer voetballen. Iedereen wil het. Jevgeni Levtsjenko, afkomstig uit Oekraïne, wonend in Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse vakbond voor voetbalprofs VVCS, weet waarom. “Iedereen wil spelen. De minister, de profliga, de bond, de clubs, de spelers vooral. Persoonlijk heb ik zo mijn bedenkingen, maar het verhaal van de spelers en de clubs is duidelijk: als we niet voetballen, hebben we geen inkomsten. Salarissen worden dan met zeker de helft gereduceerd. Een grote club als Sjachtar Donetsk heeft nog iets kunnen verdienen met een buitenlandse toer en oefenwedstrijden in de voorbereiding, maar kleinere clubs hebben die mogelijkheid niet.

“De voetballers hebben bovendien het spel zelf gemist, en op de achtergrond spelen nog andere aspecten mee. Als ze geen actief voetballer zijn lopen ze de kans op een oproep voor het leger. Gezonde mannen vanaf een jaar of achttien zijn dienstplichtig. Maar misschien is de hoofdreden om te voetballen dat ze willen laten zien dat ze niet kapot te krijgen zijn. Clubs niet, spelers niet.”

De competitie heeft ruim een halfjaar stilgelegen, sinds de inval van het Russische leger in februari. In april is het seizoen 2021-2022 definitief gestaakt, zonder dat een kampioen is uitgeroepen. Clubs uit Oekraïne doen wel mee aan de Europese toernooien van het net begonnen seizoen, op grond van de stand op het moment dat de vorige competitie werd afgebroken.

Onafhankelijkheidsdag

De bedenkingen van Levtsjenko hebben vooral te maken met de veiligheid van de profs. Al gaat het leven van alledag op sommige plaatsen min of meer door, ook in de hoofdstad Kiev, de oorlog tussen Rusland en Oekraïne woedt nog volop. Vandaag staan de eerste wedstrijden gepland in stadions zonder publiek, alleen in gebieden die niet door de Russen zijn bezet.

Levtsjenko: “Voor de herstart is bewust deze week gekozen, een halfjaar na het begin van de oorlog. Dinsdag (vandaag, red.) is het Vlagdag en op woensdag 24 augustus is het Onafhankelijkheidsdag in Oekraïne. Dat is een heel belangrijke dag voor het land. We willen laten zien dat we sterk zijn, dat we niet zwichten voor geweld.”

Levtsjenko weet dat er veel discussie was of de wedstrijden, onder meer in Kiev en Lviv, rechtstreeks op tv zouden komen. Er was sprake om ze later uit te zenden, uit veiligheidsoverwegingen. Ook is veel gesproken over verantwoordelijkheden. “Want stel dat er een aanslag komt bij een wedstrijd, wie is dan verantwoordelijk? Ik heb niet het idee dat die problematiek al helemaal is opgelost.”

Zeker is dat de spelers meteen naar de schuilkelder moeten als het luchtalarm afgaat. De wedstrijd wordt dan onmiddellijk onderbroken en iedereen is uitgebreid geïnstrueerd wat te doen. “Maar ik kan me zo voorstellen dat het niet lekker voetbalt, als je angst hebt voor een aanslag of voor een loeiend alarm. Je moet alleen alles zien vanuit het oogpunt van de Oekraïner; hij wil laten zien dat hij niet kapot te krijgen is.” Volgens hem is het de bedoeling een speciaal, voor het land vrij uniek tv-contract af te sluiten om de wedstrijden tegen een mooie vergoeding voor de clubs uit te zenden, met een gezamenlijke pot.

Jevgeni Levtsjenko:
Jevgeni Levtsjenko: "De Oekraïner wil laten zien dat hij niet kapot te krijgen is."Beeld Brunopress

Gevlucht via Moldavië

Veel van de buitenlandse profs zijn verdwenen uit de competitie. Ophefmakend was het verhaal van David Neres, die kort voor het begin van de oorlog de overgang maakte naar Sjachtar Donetsk, in de inmiddels door de Russen bezette Donbas. Via de grens met Moldavië wist hij uiteindelijk uit het land te ontsnappen. Mede omdat de wereldbond FIFA een speciale regeling trof voor de vrijgave van buitenlandse profs in Oekraïne is Neres inmiddels speler van Benfica, toevalligerwijs tegenstander van Dinamo Kiev in de play-offs voor de Champions League.

Levtsjenko: “De grotere voetballers hebben het land verlaten. Anderen hebben geen keuze. Veel buitenlandse spelers van mindere naam willen ook gewoon voetballen, spelers met een maandsalaris van 8.000 euro of zo. Een goed salaris, maar voor een voetbalprof niet heel bijzonder. Ze hebben niets te verliezen. Ze willen gewoon werken, voetballen, hun contract uitdienen en hun familie thuis helpen. Het is dan ook lastig voor een vakbond om advies te geven. Ze willen heel graag.”

Vrees voor kernramp

Levtsjenko zelf kan nog steeds weinig anders dan denken aan de oorlog. Via zijn stichting Breath heeft hij 150 kinderen tijdelijk naar Nederland kunnen halen en er is geld ingezameld om twee ambulances naar zijn vaderland te sturen. “Mijn gedachten dwalen snel af. In mijn achterhoofd heeft alles met de oorlog te maken. Het is moeilijk om me op iets anders te concentreren.”

Hij is sinds de start van de oorlog niet meer in Oekraïne geweest. “Het is de bedoeling dat ik meega om die ambulances te brengen. Veel Oekraïners willen graag terug naar huis, maar het is nog te gevaarlijk. De aandacht voor de oorlog ebt ook weg, hoewel ik denk dat de strijd nog lang gaat duren. Ik ben benieuwd of we hier nog bereid zijn Oekraïne te steunen als de rekeningen voor gas in de winter fors omhoog gaan. We kunnen het ons alleen niet permitteren om weg te kijken. Daarvoor is de situatie veel te ernstig. Als de kerncentrale in Zaporizja ontploft hebben we met zijn allen een heel groot probleem. Die centrale is echt oneindig veel groter dan de kerncentrale in Tsjernobyl waarmee 1986 een ramp plaatsvond.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234