Woensdag 17/08/2022

AchtergrondGolf

Miljarden liters water en gif: de green blijkt toch niet zo groen

Zelfs voor een training van Tiger Woods daagt op de Augusta National Golf Club een massa volk op. Beeld ANP / EPA
Zelfs voor een training van Tiger Woods daagt op de Augusta National Golf Club een massa volk op.Beeld ANP / EPA

Bij de start van de Masters in Augusta gaat alle aandacht naar de comeback van Tiger Woods. Voor een topprestatie is naast fysieke paraatheid en degelijke clubs ook een verzorgde golfbaan vereist. En dat laatste heeft best een grote impact op het milieu.

Pepijn Keppel

Golfen doe je in de natuur. In bosrijke gebieden, vlak bij rivieren, meren, soms zelfs in de bergen of aan zee, waar diepe concentratie kan worden afgewisseld met ontspanning. Mede daardoor groeit het aantal golfers al decennia. Inmiddels lopen er wereldwijd 66 miljoen mensen met enige regelmaat een rondje, ongeveer zoveel als de voltallige Franse bevolking. Naar schatting zijn er meer dan 25.000 golfbanen, die samen een gebied beslaan dat net zo groot is als België.

De toename van het aantal golfenthousiastelingen leidt sinds de jaren negentig ook tot zorgen om het milieu. Hoe groen is golf?

In het begin van deze eeuw werd er veel onderzoek gedaan naar de milieu-impact van golf. Het watergebruik om golfbanen te besproeien valt wetenschappers meteen op: wereldwijd 9,5 miljard liter per jaar. Daarnaast erodeert het land door ontbossing voor de aanleg van golfbanen, wat ook het leefgebied van dier- en plantensoorten beperkt. Overigens kan de biodiversiteit ook toenemen, doordat het natuurgebied rondom een golfbaan juist onaangetast blijft.

Insectenverdelgers

Ronduit de meeste publicaties werden gewijd aan het grootschalige gebruik van kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en insectenverdelgers om de greens netjes te houden. Sommige van die producten, waaronder de beruchte onkruidverdelger Roundup, zijn kankerverwekkend.

Schattingen over de hoeveelheid gif op golfbanen lopen uiteen, maar in de wetenschappelijke literatuur wordt regelmatig 11 kilogram per hectare per jaar aangehouden, zes keer zoveel als op landbouwgrond wordt gebruikt. Voor de gemiddelde golfbaan betekent dat jaarlijks 750 kilo verwoestende vloeistof, waarvan zo’n 90 procent niet op het gras terechtkomt maar verwaait. Als het flink regent, stroomt het gif in omliggende beekjes en slootjes, waardoor vissen en andere dieren mogelijk sterven.

Belgiës beste golfer Thomas Pieters in Augusta, Georgia. Beeld AFP
Belgiës beste golfer Thomas Pieters in Augusta, Georgia.Beeld AFP

Maar golf is niet meer zo vervuilend als die vroege publicaties aantoonden, stelt Bernd Leinauer. Hij is bijzonder hoogleraar turfgrass ecology aan de universiteit van Wageningen en werd vijf jaar geleden gevraagd om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om golfbanen zonder bestrijdingsmiddelen te onderhouden. Zijn aanstelling wordt deels betaald vanuit de golfindustrie.

“Het is tot op zekere hoogte mogelijk om recreatieve golfbanen zonder pesticiden te onderhouden”, zegt Leinauer tijdens een interview via Zoom vanuit zijn woning in Amerika. “Maar bij prestigieuze toernooien, zoals de Ryder Cup, kan dat niet.” De belangen zijn te groot, het prijzengeld is te hoog.

“Je wilt niet dat de prestatie van een golfer wordt beïnvloed door een paardenbloem. Je wilt dat iemand wint om zijn talent, alle andere factoren moeten zoveel mogelijk worden beperkt. De baan moet dus in topconditie zijn en geen aardappelveld.”

Gunstig klimaat

Tot op zekere hoogte geldt dat ook voor recreatieve golfbanen. “Je komt op een baan die niet helemaal strak ligt. De bal rolt door de kwaliteit van de green niet zoals je wilt. Dan raak je gefrustreerd. Daar betalen mensen geen 40 tot 50 euro voor. Je komt naar een golfbaan om te golfen, niet om met een onbevredigd gevoel naar huis te gaan”, zegt Leinauer.

In onze streek zijn er steeds minder bestrijdingsmiddelen nodig op recreatieve banen. Het klimaat is hier gunstig, de middelen zijn minder hard nodig. “Maar in Europese landen met een hogere luchtvochtigheid, zoals Spanje of Portugal, is het onmogelijk om zonder bestrijdingsmiddelen golfbanen te onderhouden. De kans op schimmel is groter.”

Golfbanen bestaan louter uit gras, een monocultuur, zegt Leinauer. “Het is allesbehalve een divers ecosysteem, waardoor het niet resistent is tegen ziektes en plagen, waaronder schimmel. Je wilt geen bloemen op de green, dan kun je niet putten, en laat dat nu net het doel van een green zijn.”

Veel veranderd

Er is volgens Leinauer de afgelopen decennia veel veranderd. Toen hij begon met zijn studie, zo’n dertig jaar terug, was er een lange lijst met goedgekeurde pesticiden. “Tegenwoordig is er veel minder toegestaan.”

Maar: “Als je telkens hetzelfde bestrijdingsmiddel gebruikt, is de kans op resistentie voor dat product groter. Uiteindelijk kan het dan zo zijn dat je geen oplossingen meer hebt om een probleem op te lossen.” Het gras uit de grond trekken en een nieuwe mat neerleggen is dan de enige resterende optie.

De meeste producten op de markt zijn veilig, zegt Leinauer. “Mits ze worden gebruikt volgens de richtlijnen. In Europa denken mensen strenger over bestrijdingsmiddelen dan in mijn land. De VS zijn wat dat betreft de dark side. Golf is hier veel populairder, er zijn veel banen en de concurrentie is groot. Als het gras niet goed is rijden mensen naar een baan tien kilometer verderop.” Zonder bestrijdingsmiddelen geen klanten.

Terwijl de pesticiden worden uitgefaseerd, duiken er alweer andere problemen op. Stanford University en The Plastic Pick-Up, een Amerikaanse ngo, publiceerden in 2019 bijvoorbeeld een onderzoek naar een kustgebied nabij een golfbaan in Californië. De zeebodem lag bezaaid met golfballetjes, op een foto zwemmen zeehonden tussen de witte knikkers. In twee jaar vonden de onderzoekers 39.602 ballen, afkomstig van slechts één baan. De omvang van de wereldwijde vervuiling door golfballetjes in zee is volgens het onderzoek mogelijk gigantisch. Na verloop van tijd kunnen de balletjes namelijk uit elkaar vallen en worden opgegeten door dieren, met alle gevolgen van dien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234