doping

Meldonium: niet het nieuwe epo, wel de nieuwste valkuil voor sporters

- Lennart Bloemhof - Bron: De Volkskrant
3 Maria Sharapova. © AP

Vijfvoudig Grand Slam-winnares Maria Sjarapova (28) kondigde gisteren middels een persconferentie in Los Angeles aan dat ze tijdens de Australian Open positief testte op het verboden middel meldonium. Zij is de zevende atleet in een maand tijd die wordt betrapt op het gebruik van het medicijn dat sinds 1 januari 2016 verboden is. Wat is meldonium en valt de tennisster iets te verwijten?

De Russische wielrenner Eduard Vorganov en kunstschaatsster Ekaterina Bobrova gingen Sharapova de afgelopen maand voor met positieve tests. Net als de in Ethiopië geboren atleten Edeshaw Negesse en Abebe Aregawi, en de Oekraïense biatleten Olga Abramova en Artem Tysjenko. Kortom: Sharapova is niet de eerste sporter die aanloopt tegen de recent veranderde status van het middel.

Hartklachten

Share

'Uit die paar onderzoeken is af te leiden dat het effect van meldonium zwakker is dan van epo'

Herman Ram van de Nederlandse Dopingautoriteit

Het internationale antidopingagentschap WADA besloot in september vorig jaar meldonium aan de lijst met verboden middelen toe te voegen. Het agentschap had er lucht van gekregen dat sporters het geneesmiddel misbruiken om hun prestaties te bevorderen.

Meldonium wordt geproduceerd in Letland en is ontwikkeld als medicijn om hartklachten te verlichten. Het medicijn zou de zuurstofvoorziening van de hartspier verbeteren en wordt ingenomen via capsules of injecties. Het geneesmiddel is voor sporters interessant, omdat meldonium het uithoudingsvermogen zou kunnen verbeteren. Ook zeggen een aantal wetenschappers dat het medicijn het herstel na een intensieve sportprestatie zou bevorderen.

Herman Ram, directeur van de Nederlandse Dopingautoriteit, wil meldonium niet het nieuwe epo - het bekendste verboden middel - noemen. "Ik zit nu tien jaar in het vak en heb al zo'n acht keer het nieuwe epo voorbij zien komen. Er is kleinschalig onderzoek naar de werking van meldonium gedaan, en daaruit zou blijken dat het licht prestatiebevorderend is. Er zijn dus aanwijzingen, maar zeker is het niet. Dat geldt overigens voor veel middelen op de WADA-lijst. Zelfs van epo is de werking alleen onderzocht bij niet-topsporters. Wel is uit die paar onderzoeken af te leiden dat het effect van meldonium zwakker is dan van epo."

Vooral populair in Oost-Europa

3 Een doosje meldonium. © AP
Share

'Er zijn veel sporters die amper bezig zijn met dit soort aspecten van hun sportloopbaan. Dat is slordig. Maar je zou verwachten dat iemand in de entourage van iemand als Sharapova hier wel van op de hoogte is'

Herman Ram van de Nederlandse Dopingautoriteit
3 Maria Sharapova maakte gisteren in een hotel in Los Angeles bekend dat ze in januari positief testte op meldonium. © AFP

In voormalige Sovjet-landen en Rusland is meldonium als geneesmiddel verkrijgbaar. In West-Europa niet en ook in de VS, het land waar Sharapova al sinds 1994 voor het grootste deel van de tijd woont, is het middel verboden door de voedsel- en warenautoriteit. Overigens is het medicijn via internet zonder moeite te verkrijgen.

Sharapova kreeg het middel naar eigen zeggen op recept van de familiedokter nadat ze een periode vaak ziek was en kampte met hartritmestoornissen. Ze gebruikte het medicijn al tien jaar en was niet op de hoogte dat het middel op die nieuwe lijst stond die sinds 1 januari van dit jaar geldt, zo verkondigde ze gisteren. Daarnaast kende ze het middel alleen onder de merknaam: Mildronate.

Het Russische antidopingagentschap stuurde in september wel een memo naar haar sporters over het voorgenomen besluit van WADA het medicijn op de lijst met verboden middelen te zetten.

Herman Ram noemt het "verrassend" dat Sharapova niet op de hoogte was van het verbod op meldonium. "Er zijn veel sporters die amper bezig zijn met dit soort aspecten van hun sportloopbaan. Dat is slordig. Maar je zou verwachten dat iemand in de entourage van iemand als Sharapova hier wel van op de hoogte is."

Ram legt uit dat ieder antidopingbureau op een eigen manier haar sporters informeert over nieuwe lijsten met verboden middelen. De Nederlandse Dopingautoriteit update bijvoorbeeld voortdurend een app. Elke keer als er een nieuwe lijst komt, krijgt de sporter een pushbericht. "Sindsdien krijgen we minder vragen van sporters over wat er allemaal precies op de lijst staat", stelt Ram.

Sharapova zou achteraf waarschijnlijk graag beschikking hebben gehad over een dergelijke app. Vandaag raakte ze al drie grote sponsoren kwijt en er hangt haar een schorsing van maximaal vier jaar boven het hoofd. Vanaf 12 maart is ze voorlopig geschorst, aldus de Internationale Tennisfederatie ITF op de website. Wel hanteert de ITF verschillende verzachtende omstandigheden wat betreft dopingovertredingen, bijvoorbeeld als het een eerste overtreding betreft, of als er niet sprake is van bewust dopinggebruik.

Meer gevallen

De Russische minister van Sport Vitali Moetko zei vandaag te verwachten dat er in de komende tijd nog wel meer Russische sporters betrapt zullen worden op het gebruik van meldonium. Ram vermoedt dat ook. Hij schat dat er nog "tientallen zaken" aan het licht zullen komen.

Ram: "Belangrijk om hierbij te bedenken is wel dat de ene groep het middel gebruikt op doktersrecept en verder onwetend is. De andere groep gebruikt meldonium doelbewust om de prestaties te bevorderen. Aan tuchtcommissies de taak die twee groepen te onderscheiden."

nieuws

cult

zine