Vrijdag 18/10/2019

Sport

Kleine competities vechten voor hun brok

Club Brugge is, samen met Genk, de Belgische deelnemer aan de Champions League. Beeld Photo News

Aan de vooravond van de Champions League rommelt het binnen het Europese clubvoetbal. Onenigheid over de toekomstige opzet van de toernooien dreigt partijen uit elkaar te drijven.

De grootste clubs van Europa willen nog groter zijn, door meer wedstrijden te spelen in een bijna gesloten competitie en zo meer inkomsten te vergaren. De kleintjes willen minimaal hun aandeel behouden. Een vergadering van de UEFA en andere belanghebbenden over de opzet vanaf 2024, die oorspronkelijk gisteren zou plaatsvinden, is mede vanwege de commotie uitgesteld, in een poging eerst meer informatie te verzamelen via een werkgroep.

Directeur Jacco Swart van de European Leagues, een samenwerkingsverband van 36 profcompetities in 29 landen, verwoordt de onvrede. “Er is veel verzet. Dit is een belangrijke periode vanwege het ontwerp van het Europese clubvoetbal op de middellange termijn, met alle gevolgen voor de nationale competities. Wij willen alles doen om de nationale competities de bakermat te laten blijven van het voetbal. Daar worden spelers opgeleid, daar doen ze ervaring op.”

European Leagues, waarin 950 clubs zijn vertegenwoordigd, maakt zich zorgen over de verrijking van de top en over de beoogde opzet van de Champions League vanaf 2024. De UEFA presenteerde daarvoor deze lente plannen, met een topcompetitie met vier groepen van acht clubs, waarbij 24 van de 32 ploegen verzekerd zouden blijven van deelname en nog slechts vier clubs zich kunnen plaatsen via nationale competities. 

Nationale competitie beschermen

De onenigheid en het aanzwellende protest tegen die opzet komt uit alle hoeken van het voetbal, zelfs van toptrainers als Jürgen Klopp, tot aan politici toe. Ook een aantal van de topclubs en topcompetities is tegen, in het besef dat verwaarlozing van de eigen liga desastreuze gevolgen kan hebben. De UEFA heeft besloten eerst alle opties te overdenken.

European Leagues heeft zelf een concept ingediend dat als alternatief geldt voor alle bloedgroepen. Dat gaat uit van drie basisvoorwaarden voor de toekomst: bescherming van de landelijke competities, vergroting van het aantal deelnemers aan Europees voetbal en eerlijker verdeling van gelden. De nationale competities moeten de basis blijven voor Europese voetbal. Via nationale competities kunnen clubs zich plaatsen. Dat hoort zo te blijven.

Liverpool-coach Jürgen Klopp is tegen de besloten topcompetitie zoals de EUFA die wil invoeren. Beeld AFP

Aan de andere kant van het spectrum staan de grootste clubs van Europa, die steeds meer geld nodig hebben om hun dure huishouding te bekostigen en die verzekerd willen blijven van bepaalde inkomsten. Een aantal van die grote clubs is verzameld in de ECA, de European Club Association. Een club als Juventus geldt als voorstander van de vergaande plannen.

ECA-bestuurslid Edwin van der Sar, algemeen directeur van Ajax, hield deze week tijdens vergaderingen een warm pleidooi voor de belangen van clubs in de middelgrote landen. Ajax moest ondanks het bereiken van de halve finales vorig seizoen twee voorrondes spelen om opnieuw in de Champions League te geraken. De nieuwe editie begint volgende week, met Club Brugge en Racing Genk als Belgische deelnemers. AA Gent en Standard wisten zich te plaatsen voor de Europa League.

Doel van Van der Sar is om de kansen voor de clubs uit de middelgrote landen te vergroten, ook door minder kwalificatieduels in de zomer te hoeven spelen. Voorts wil hij proberen meer tv-gelden uit de Europese pot te krijgen voor landen als België, Schotland, Oekraïne en Nederland. De grote landen ontvangen veel meer tv-gelden, zowel in de Champions League als in hun eigen competities.

Groeiende kloof

De UEFA, aangespoord en soms onder druk gezet door de grote clubs, was voornemens de nieuwe opzet van de Champions League met vier groepen van acht clubs in 2024 in te voeren. De suggestie is al meermaals gedaan dat de clubs voor hun Europese duels in die opzet eventueel willen uitwijken naar de commercieel interessante weekenden, mogelijk zelfs naar andere continenten. Dat zou ten koste gaan van de ruimte op de kalender in de nationale competities.

European Leagues is bang dat de financiële verschillen in dat geval alleen zullen groeien. “Het gat zal nooit meer worden gedicht, maar het voetbal is er niet alleen voor de grote clubs. Een nieuwe opzet mag niet ten koste gaan van al die andere clubs.” Swart legt cijfers voor: verreweg de meeste clubs, 450 in totaal, hebben een omzet van 10 miljoen euro of minder. De absolute top is klein. “Slechts twaalf clubs hebben een omzet van 300 tot 800 miljoen euro. Ze betalen tot 500 miljoen aan salarissen.”

Onder impuls van Hakim Ziyech plaatst Ajax zich voor het kampioenenbal. De halvefinalist van vorig seizoen moest zowaar voorrondes spelen. Beeld Photo News

Swart benadrukt dat de verrijking van de topclubs dankzij de Champions League de nationale competities geen goed heeft gedaan. Olympiakos Piraeus was bijna altijd kampioen van Griekenland de laatste decennia en haalde grofweg de helft van zijn inkomsten uit de Champions League. “Juventus is acht van de laatste acht keer kampioen geworden, Bayern München behaalde zes op zes, PSG zes op zeven en FC Porto acht op dertien. De spanning neemt af, de voorspelbaarheid neemt toe. Voor kerst is vaak al bekend wie met Pasen kampioen wordt.”

Zeker is dat vanaf 2021 een derde Europees toernooi wordt gehouden, zeg maar Europa League 2. Het aantal deelnemers per toernooi is vanaf dan 32. In totaal doen dan dus 96 clubs aan de drie hoofdtoernooien mee. Nu is dat 80 (32 CL en 48 EL). De UEFA zal te zijner tijd een besluit nemen over de plannen, na overleg met alle belanghebbenden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234