Dinsdag 20/08/2019

Ronde van Frankrijk

Hoe het ploegenspel de doorslag geeft in alpenritten van de Tour

Laurens De Plus voert de favorietengroep aan op de Col du Tourmalet. In zijn spoor volgen George Bennett en kopman Steven Kruijswijk. Beeld Photo News

Ook in het hooggebergte, waar de Tour de komende dagen wordt beslist, kan het ploegenspel veel uitmaken. Een sterke klimtrein is in staat tegenstanders te versmachten. En dan is er nog het mentale aspect.

Het was een veelzeggend moment, afgelopen zaterdag. Enkele kilometers voor de top van de Tourmalet reden de Belg Laurens De Plus en de Nieuw-Zeelander George Bennett van Jumbo-Visma zo hard aan kop dat hun ploeggenoot Steven Kruijswijk, nummer drie in het klassement, moeite had ze bij te benen. Hij had liever dat ze wat gas terugnamen, zodat hij vlak voor de finish misschien nog wat adem overhad om te versnellen. Het kwam er niet van, ze hoorden hem niet tussen het schreeuwende publiek.

Zo nauw luistert het tussen knecht en kopman. Rij het tempo dat de leider lief is. Dan voelt die zich, de kolkende omstandigheden meegerekend, zich het meest op zijn gemak. Dat het een tikkeltje te hoog lag, nam Kruijswijk zijn discipelen achteraf niet kwalijk. Niemand minder dan titelverdediger Geraint Thomas moest daadwerkelijk terrein prijsgeven.

Vandaag, morgen en zaterdag moet de Nederlandse aanvoerder weer op zijn assistenten kunnen rekenen als het peloton voor de beslissende fase in deze spannende editie van de Tour de France de Alpen voor de kiezen krijgt, met zes toppen hoger dan 2.000 meter. De Col de l’Iseran, voorzien voor vrijdag, reikt zelfs tot 2.770 meter.

David Gaudu (r.) is de eerste luitenant van Groupama-kopman Thibaut Pinot. Beeld AFP

Voor de buitenwacht is de zin van het ploegenspel in het hooggebergte raadselachtige kost. De kopman moet toch ook hard trappen om naar boven te komen? In het peloton bestaat geen enkele twijfel: een sterk team is goeddeels bepalend voor de winst in grote ronden. Kijk naar Team Sky, dat met een trein van ondergeschikten bergop de concurrentie dwong tot louter aanklampen. Als het meezat, was het ook een lanceerplatform voor de kopman. De strategie leidde onder meer tot de vier Tour-zeges van Chris Froome.

Sky kopiëren

Nu opvolger Ineos tot dusver niet de manschappen lijkt te hebben om de koers te domineren, zijn andere ploegen bezig de formule min of meer te kopiëren, zij het dat ze minder wagonnetjes hebben en pas later de koers in handen proberen te nemen. Jumbo-Visma heeft De Plus en Bennett, Groupama-FDJ plaatst de jonge David Gaudu voor Thibaut Pinot. Movistar kiest voor een andere aanpak: mannetjes vooruitsturen die de aanstormende kopman nog even op sleeptouw nemen.

Het profijt van het team begint al voor de klim is ingezet. De kopman wordt uit de wind gehouden als hij terugkeert van een sanitaire stop, zijn voorgangers zetten de ideale lijnen uit, hij hoeft niet terug te zakken om bidons te halen. Ploegleider Aike Visbeek van Team Sunweb: “Dan is al het gevecht bezig om het behoud van zelfs de kleinste reserves. Alleen dit telt: wie heeft er het meest over in de slotfase?” Hij heeft veel naar Sky gekeken. “Die versnelden vaak al voor een heuveltje, niet meer dan een hupje, zodat degenen in positie zeven of acht toch al wat moesten aanspreken om het gaatje dicht te houden.”

Als het eenmaal bergop gaat, wordt de loyale teammaat met klimvaardigheden ingezet. Volgens sportief directeur van Jumbo-Visma, Merijn Zeeman, is er boven de 20 kilometer per uur nog sprake van enige beschutting. Volgens ruwe schattingen hoeven renners dan aan vermogen 10 tot 15 procent minder te trappen. Visbeek: “In de bergen staat ook wind. Als die van de zijkant komt, kun je aan de rand van de weg gaan rijden zodat achtervolgers ook in de wind rijden. Zo richt je schade aan.”

Dat de aas voor het klassement op de helling de luwte van de helpers zoekt, heeft nog andere redenen. Zeeman: “Kopmannen rijden niet graag zelf op kop. Dan zien ze versnellingen van tegenstanders niet aankomen.” Er is ook het voordeel van het enige richtpunt dat er op dat moment toe doet: de smalle strook wentelend rubber van de knecht voor je.

Hoe sterk is de trein van Ineos? Beeld REUTERS

Ploegleiders wijzen voorts op het belang van het creëren van gemoedsrust. In de bergen rijden de auto's met reservefietsen vaak met grote achterstand op de kop van de wedstrijd. Het is een prettige gedachte als er iemand in de buurt is die verplicht is bij een lekke band, onwillige derailleur of afgelopen ketting zijn eigen rijwiel aan te bieden. Nog een psychologische component: van de aanwezigheid van een meerderheid aan eigen teamkleuren gaat een intimiderende werking uit. “Wij delen hier de lakens uit.”

Mentaal voordeel

Hoe denken de renners die de komende dagen in de belangrijkste bijrollen de Alpen-passages zullen nemen zelf over hun toegevoegde waarde? George Bennett: “Soms betekenen we niks, soms is het uiterst belangrijk. Het wisselt per omstandigheden.” Hij verwijst naar de twee Pyreneeën-ritten van het afgelopen weekend. Op de Tourmalet hielden ze het tempo hoog voor Kruijswijk, voor Prat d'Albis besloten ze de weggereden Mikel Landa van Movistar binnen handbereik te houden. “Zo zie je: twee totaal verschillende taken.”

Laurens De Plus houdt het vooral op het mentale voordeel. “Kruijswijk is niet alleen. Als er iets gebeurt, kan iemand hem helpen.”

Dat de knechten zich in de laatste kilometers bergop opzij zullen zetten, is ingecalculeerd. De kopman weet dat het moment onvermijdelijk zal komen en zal zich na de race dankbaar tonen voor hun inzet, onder voorwaarde dat hij ervan overtuigd is dat ze alles hebben gegeven.

Uitgerekend Ineos-ploegleider Nicolas Portal, die bij Sky Chris Froome en Geraint Thomas op de bagagedrager van sterke pionnen als Wout Poels, Michal Kwiatkowski en Egan Bernal zag triomferen, komt met een nuancering. “Het komt uiteindelijk aan op de benen. Wie kan er blijven pushen?”

Dit is een mogelijke verklaring: bij Ineos staat met nog drie bergetappes te gaan de rolverdeling niet vast. Is het Colombiaanse talent Bernal al rijp voor de promotie van knecht naar kopman of gelooft het team in titelprolongatie van Thomas? Nog een bewijs voor het belang van ploegenspel: het kan zelfs intern veel aan het licht brengen.

Twee helpers zullen er allicht niet meer bij zijn in de Alpen. Tony Martin van Jumbo-Visma en Luke Rowe van Ineos zijn door de jury uit koers gezet na een “stoeipartij” in rit 17. Het gebeurde op veertien kilometer van de streep, tijdens de beklimming van de Sentinelle. Aan de rechterkant van de weg wilde Rowe Martin passeren, maar die sneed hem tot twee keer toe opzichtig af, waarbij hij ternauwernood het publiek kon ontwijken. Volgens Martin was er niets gebeurd. Rowe, huilend voor de camera’s: “Het voelt alsof ik mijn makkers in de steek heb gelaten.” Beide teams gingen in beroep tegen de straf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden