Maandag 25/01/2021

AnalyseSpelhervattingen

Het verborgen goud van het topvoetbal: de spelhervatting

KV Mechelen-speler Sheldon Bateau torent boven Toon Raemaekers van OHL uit. Vooral de Leuvenaars trainen vaak op dode spelmomenten.Beeld BELGA

De meeste voetbalclubs trainen te weinig op vrije trappen en hoekschoppen. Jammer, want er is veel winst te halen uit de spelhervatting, zeggen Stuart Reid en István Beregi, twee erkende specialisten.

Het dode spelmoment is het verborgen goud van het topvoetbal. Vrije trappen, inworpen en vooral hoekschoppen kunnen door goede oefening veel vaker een doelpunt opleveren, meent de Brit Stuart Reid. Hij werkt fulltime als adviseur voor meerdere grote teams.

Neem de corner. Uit Brits onderzoek blijkt dat slechts één van de dertig hoekschoppen een goal oplevert. Volgens Reid doen de clubs die hij adviseert het veel beter: één op de twintig pogingen levert een doelpunt op. Hij mag niet bekendmaken welke teams hij bijstaat. “Zo zie je wat een klein beetje extra aandacht en kennis al kan doen voor teams die beter willen worden in standaardsituaties.”

Voetbal is een vloeiend spel, met vele bewegende elementen, met allerlei spelsituaties. Totdat de scheidsrechter fluit voor een overtreding of de bal via de tegenstander over de achterlijn rolt. Plots verandert voetbal voor even in een sport als basketbal of American football, waar de looppatronen en onderlinge timing tot op de centimeter op elkaar zijn afgestemd. De gebruikelijke chaos wordt tijdelijk ingeruild voor een trainbaar, ‘dood’ spelmoment.

Toch zijn er nog veel profploegen die weinig aandacht besteden aan hoekschoppen, inworpen en vrije trappen. Reid: “Ik kijk zo’n 150 corners per dag, en het is vrijwel meteen duidelijk welke teams veel tijd stoppen in het analyseren en oefenen van standaardsituaties en welke teams dat niet doen. Al snel is de conclusie: het merendeel doet er niet genoeg aan. Drie kwartier per week trainen op corners en vrije trappen is toch wat aan de krappe kant, als je ziet hoeveel goals voortkomen uit zulke momenten.”

Probleemoplossend vermogen

István Beregi, tactisch analist van de Hongaarse nationale ploegen en gespecialiseerd in het ontleden en ontwerpen van standaardsituaties, vindt dat er nog een wereld te winnen valt in het betaalde voetbal. “Het merendeel van de teams oefent alleen op de laatste trainingsdag voor een wedstrijd op dode spelmomenten.”

Volgens Beregi is er niet één gouden tactiek om uit een vrije trap te scoren, niet één perfect looppatroon dat altijd tot een grote kans uit een corner zal leiden, maar is het vooral belangrijk dat het probleemoplossend vermogen van de spelers bij standaardsituaties verbetert. Zo’n handigheid komt voort uit gerichter oefenen op dode spelmomenten, betoogt de analist.

Roberto Firmino kopt in de Premier League-match tegen Tottenham. Liverpool is al jaren sterk op corners en vrije trappen.Beeld AFP

Als een team beter wil worden in het benutten van dode spelmomenten, is het vooral belangrijk dat de spelers de basisbeginselen onder de knie hebben, benadrukt Beregi. Het effectief zetten van een blok om een medespeler vrij te krijgen, de beste timing bij een sprong en het ideale moment om aan een loopactie te beginnen.

Waar standaardsituaties in de regel onderschat worden, ziet Beregi ook een vorm van overschatting. Sommige trainers houden vast aan de paar varianten die zij hebben bedacht, maar die simpelweg niet werken in wedstrijdsituaties. “Nu zie je vaak dat ploegen twee of drie routines hebben geoefend, maar daarna al snel terugvallen op het gebruiken van basale, voorspelbare cornervarianten. Dit maakt een ploeg makkelijker te verdedigen.”

Misvattingen

‘Ken je eigen krachten en zwaktes’, is het devies van Reid aan teams die willen verbeteren op dit gebied. Dat een team veel lengte en uitmuntende koppers nodig heeft om goed te zijn bij hoekschoppen noemt hij als veel voorkomende misvatting. “Natuurlijk helpt het om zulke kwaliteiten in de ploeg te hebben. Maar er leiden meerdere wegen naar Rome.”

Zo blijkt de kortecornervariant voor teams met weinig kopspecialisten een prima manier om alsnog tot doelgevaar te komen. Uit onderzoek van het Britse medium Tifo Football in 2018 blijkt dat korte corners gemiddeld zelfs meer schoten, grote kansen en doelpunten opleveren dan direct genomen hoekschoppen.

Volgens Beregi schrijven teams nog te vaak waarde toe aan gewoontes. “Dat een doelman bij corners simpelweg gewend is aan een ploeggenoot bij de eerste paal, betekent niet dat dat de beste keuze is.”

Het gebruik van te ingewikkelde looptactieken is ook een gevolg van gewenning. “Veel van deze problemen zijn op te lossen door echte wedstrijdsituaties zo realistisch mogelijk na te bootsen op training.” Pas dan zie je wat er wel en niet werkt bij dode spelmomenten, stelt Beregi.

Uitblinkers

Het slim benutten van een standaardsituatie lijkt op het eerste oog ook een belangrijk wapen voor de minder bedeelde teams. Immers, bij het oefenen van patronen en onderlinge timing heeft een ploeg niet per se een rechtsbuiten van 50 miljoen euro nodig.

Toch zijn het juist de rijkste topteams die Reid het meest opvallen. Zo is hij onder de indruk van de verbeteringen die Chelsea op het vlak van dode spelmomenten heeft geboekt. Liverpool is een usual suspect als het aankomt op sterke standaardsituaties. “Bij die ploeg zie je dat er echt slimme ideeën verwerkt zijn in de looppatronen.”

Beregi doet een greep uit de nichecategorie: ploegen als Brentford, OH Leuven, Granada, Bayer Leverkusen, Midtjylland en Porto imponeren bij dode spelmomenten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234