Dinsdag 27/09/2022

AchtergrondSupportersgeweld

Het potje kookt dit jaar snel over bij voetbalsupporters

Supporters van Standard steken bengaals vuur aan voor de match tegen Eupen van afgelopen weekend. Beeld Photo News
Supporters van Standard steken bengaals vuur aan voor de match tegen Eupen van afgelopen weekend.Beeld Photo News

Ook dit weekend was het prijs: Standard-Eupen lag stil na een rookbom en er knalde een Genkse voetzoeker. De voetbalbond stelt dit seizoen een opvallende stijging vast van zulke incidenten, boetes en stadionverboden schrikken te weinig af. ‘Sneller puntenaftrek riskeren kan dat wel doen.’

BF

Incidenten met pyrotechnisch materiaal of projectielen lijken dit seizoen in veel Europese competities voor te komen. In Frankrijk is het debat brandend actueel na de gestaakte topper Lyon-Marseille zondag, waarbij Dimitri Payet een fles water tegen het hoofd kreeg. Ook in Nederland zijn ze de ferme opstoot aan incidenten – dit seizoen al 354 stadionverboden – kotsbeu. De voetbalbond KNVB sleutelt samen met de Eredivisie en het ministerie van Justitie aan een strenger actieplan.

Die trend doet zich ook in het Belgische profvoetbal voor. De KBVB gaf cijfers over de speeldagen tot begin november dit seizoen in 1A en 1B. De bond behandelde al 35 tuchtdossiers over het gooien van pyrotechnisch materiaal. Dat zijn er haast evenveel als de veertig bondsacties over vuurwerk tijdens het hele seizoen 2019-2020, dat toen na 29 speeldagen door de pandemie was stopgezet. De cijfers van vorig seizoen zijn niet relevant omdat toen overwegend zonder fans werd gespeeld.

Ook kwamen dit seizoen al vijftien tuchtzaken voor over het gooien van projectielen, bijna het dubbel van de negen zaken in 2019-2020. De negen dossiers over kwetsende of racistische spreekkoren tot nu toe in dit seizoen lijken wel te dalen tegenover de 31 zaken tijdens 2019-2020.

Nultolerantie

“We stellen voor dit seizoen hoge volumes aan nieuwe bondsacties vast over pyro en projectielen, waardoor de agenda van het disciplinair comité overvol zit”, zegt de voetbalbond, die de statistieken na dit weekend verder kan aanvullen. Zondag gooide het Genkse uitvak op Beerschot een rookbom en een voetzoeker. Standard-Eupen lag een tijd stil door een rookpot van zowaar Eupen. Maar ook in de Standard-tribunes brandde Bengaals vuurwerk.

Het disciplinair comité hanteert een nultolerantie voor rookpotten en het gooien van bierbekers of projectielen. Onder meer Antwerp, Beerschot, KV Mechelen, Club, Anderlecht, Standard, Charleroi, Union, Zulte Waregem en AA Gent betaalden dit seizoen al boetes. Anderlecht, KV Mechelen en Beerschot begingen sinds 2019 al tussen zeven en negen overtredingen, waarbij de totale boetepot al 20.000 euro overschreed. Zij moeten nu elke thuismatch de fans sensibiliseren.

De bond behandelde dit seizoen al 35 tuchtdossiers over het gooien van pyrotechnisch materiaal Beeld Photo News
De bond behandelde dit seizoen al 35 tuchtdossiers over het gooien van pyrotechnisch materiaalBeeld Photo News

Ook de voetbalcel van Binnenlandse Zaken treedt via de voetbalwet streng op tegen pyrotechnisch materiaal. Eind oktober kregen 29 voetbalfans van Club Brugge een stadionverbod wegens Bengaals vuur buiten het stadion voor en na de kampioenenmatch tegen Genk. De voetbalcel zal over dit jaar eind januari rapporteren. De referentie voor 2019 ligt hoog: toen zijn in totaal 1.129 stadionverboden en 523.500 euro boetes aan fans uitgedeeld.

Direct straffen

En toch schrikt dat fans blijkbaar onvoldoende af om het fenomeen te doen stoppen. Na de Payet-affaire pleitte Jean-Michel Aulas, preses van Lyon, voor radicalere maatregelen: “Alleen een puntenaftrek voor de club zou de fans echt bang maken om dingen te gooien.”

Volgens Filip Boen, sport- en bewegingspsycholoog van de KU Leuven, houdt dat steek. Hij onderzoekt groepsgedrag in sport en bij fans en schreef er het boek Iedereen supporter? over. “Als je gedrag wilt veranderen, moet je direct bestraffen”, zegt Boen. “Een stadionverbod of boete komt later, maar bij het stilleggen van een match zie je meteen de gevolgen. Bij racistische spreekkoren zijn ze heel snel gaan optreden. De match tien minuten stilleggen was voor sommige clubs een nachtmerrie, zo is dat gedrag er snel uitgegaan. De daders beseften: nog één keer en we verliezen hier.”

Een sneller risico op puntenaftrek bij het gooien van vuurwerk of projectielen kan volgens Boen effectief zijn. “De individuele straf kun je behouden, maar bij puntenaftrek straf je collectief en zal de interne controle veel harder werken. Als er dan nog eens een zot iets werpt gaan medesupporters hem tegenhouden. Je kunt die straf wel gefaseerd opleggen, met eerst een waarschuwend stilleggen.”

Volgens Boen moeten de clubs meer met hun eigen fans overleggen. “De eigen club heeft meer autoriteit. Mensen zijn geneigd de sociale normen te volgen van de groep waartoe ze behoren. De voetbalbond en de Pro League horen daar niet onder. Zij zijn meer de vijand. Elke club heeft zich wel al eens benadeeld gevoeld door hen. In de ogen van de fans neemt de Pro League soms schandalige beslissingen. Daarom schrikken die boetes door de bond of stadionverboden ook minder af.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234