Dinsdag 29/11/2022

InterviewLeo Van der Elst

Ex-profvoetballer Leo Van der Elst: ‘Onze Swat is nog op de lappen geweest met The Rolling Stones’

Leo Van der Elst in Westkapelle. Tegenwoordig werkt hij voltijds voor Club Brugge. Beeld Florian Van Eenoo Photo News
Leo Van der Elst in Westkapelle. Tegenwoordig werkt hij voltijds voor Club Brugge.Beeld Florian Van Eenoo Photo News

Met twee goals in de Europacup II-finale van 1976 tegen West Ham bezorgde François Van der Elst Anderlecht zijn eerste Europese beker. ‘Vandaag zou hij onbetaalbaar zijn voor een Belgische club’, vertelt zijn broer Leo.

KDZ

“Dat je helemaal naar Brugge moet rijden voor een Europees verhaal over Anderlecht.” Leo Van der Elst (60) glimlacht wanneer we bij het Belfius Basecamp van Club Brugge aankloppen. Van der Elst is voltijds in dienst van blauw-zwart, betrokken bij de vrouwenploeg en op matchdagen in het Jan Breydelstadion entertaint hij sponsors en vips met sappige verhalen. Vandaag keert hij met plezier terug naar de tijd dat hij met paars-witte sjaal op de Heizel stond. Die avond in 1976 waarop zijn oudere broer François ‘Swat’ Van der Elst (1954-2017) met Anderlecht de Europacup II won tegen West Ham.

Wat herinnert u zich nog van die avond?

“Alles. Ik herinner me die avond echt alsof het gisteren was. Ik stond op de staanplaatsen, uiteraard als supporter van mijn broer met een sjaal van Anderlecht om de hals, tussen de West Ham-supporters. Het was een van de mooiste finales die ik ook heb gezien, waarin zowel ‘onze Swat’ als Robbie Rensenbrink twee fantastische goals scoorde. Anderlecht was toen echt een wereldploeg.

“Het was ook de eerste keer in mijn leven dat ik met hooliganisme werd geconfronteerd. Juichen voor de doelpunten en dan dekking zoeken voor de flessen whiskey die in het rond vlogen.”

Er was nog geen sprake van vipplaatsen als broer van?

“Neen, neen, neen. Mijn ouders Maurits en Simone waren ook twee eenvoudige mensen, ik denk zelfs dat ze op Anderlecht nooit hebben geweten wie de ouders van Swat waren. Op Constant Vanden Stock na. Die kwam eens bij ons thuis omdat hij Swat een enorm talent vond. De baas van Anderlecht in óns huis. We hebben toen in een salon ontvangen dat alleen werd gebruikt voor speciale gelegenheden. Mijn moeder was zo zenuwachtig dat ze een glas heeft omgestoten.”

Wat is het gevoel als u uw broer op zo’n manier de match ziet beslissen?

“Ik was enorm fier. Ik ben altijd zijn grootste fan geweest en hij is altijd mijn idool geweest. Hij was 22, ik was 14. Ik speelde bij de jeugd van Merchtem, maar mijn broer speelde wel bij het grote Anderlecht.”

Zag u hem dan meteen na de match met de beker?

“Neen, ik heb hem pas de middag nadien bij ons thuis gezien. Met kleine oogjes na een stevig feest. Swat is nooit iemand van de grote woorden geweest. Die eerste Europacup II met Anderlecht was wel de mooiste herinnering uit zijn carrière.”

François Van der Elst (links) in actie tegen West Ham op de Heizel, in 1976. Beeld BELGA
François Van der Elst (links) in actie tegen West Ham op de Heizel, in 1976.Beeld BELGA

Wat maakte hem zo speciaal?

“Hij was enorm snel. Als hij vanuit de tweede lijn kon komen op snelheid was hij onhoudbaar.”

‘Hij is pas 22, maar hij werkt hier af met het lef van een vijftigjarige’, zei Rik De Saedeleer na zijn tweede goal tegen West Ham.

“Lef had hij wel. Hij is op zijn 26ste naar New York Cosmos vertrokken, met pak en zak naar Amerika. Het was een van de weinige keren dat mijn ouders in een vliegtuig hebben gezeten. Wij gingen op vakantie naar Bredene en plots ging Swat naar New York.”

Vertelde hij vaak over die periode?

“De wildste verhalen. New York Cosmos, dat was de ploeg van Pelé, Neeskens, Chinaglia, Beckenbauer… en onze Swat. Cosmos was eigendom van filmproducent Warner Brothers, Swat vertelde dan dat tijdens de rust van een match plots Clint Eastwood in de kleedkamer stond. Of dat hij op de lappen was geweest met The Rolling Stones. Trainingskamp bij Cosmos, dat was drie weken Bahama’s.”

Heeft hij door de verhuis naar Amerika niet een nog grotere carrière in Europa laten schieten?

“Neen, want hij heeft daar veel geld verdiend en het was een waanzinnig avontuur. Hij heeft nadien ook nog twee schitterende jaren bij West Ham beleefd.”

Waar zou u François Van der Elst situeren in het huidige voetbal?

“Europese top, zonder enige twijfel. Een speler met zijn kwaliteiten zou voor een Belgische club onbetaalbaar zijn. Ik vergelijk hem een beetje met Tajon Buchanan (Canadese vleugelspeler van Club Brugge, red.) nu, die snelheid en die versnelling had hij ook.”

Werd u vaak met hem vergeleken?

“Ik herinner mij mijn eerste wedstrijd met Antwerp, in de zomerbeker tegen Vejle uit Denemarken. Ik scoorde en gaf een assist, beter kon ik niet debuteren. In de krant stond: ‘Leo Van der Elst speelde een goede wedstrijd, maar hij zal nooit zo goed worden als zijn broer.’ Dat was enorm confronterend voor mij. Mijn broer zei dan: ‘Jij moet geen tweede Swat worden, maar een eerste Leo.’ Op moeilijke momenten heb ik die woorden altijd ter harte genomen. Ik had die snelheid niet, maar wel andere kwaliteiten. Hadden we mijn afstandsschot en werkkracht kunnen combineren met zijn snelheid en torinstinct, en in één Van der Elst gieten, dan was the sky the limit.”

Het huidige Anderlecht had wel een Van der Elst kunnen gebruiken?

“Ongetwijfeld. Gelijk welke Belgische ploeg, hoor.”

Is Anderlecht altijd zijn ploeg gebleven?

“Zeer zeker. Dat leidde tot legendarische discussies toen ik bij Club Brugge speelde. Hij gunde mij alle geluk, alleen was hij meer supporter van Leo Van der Elst dan van Club Brugge. Hij is tot op het moment van zijn dood vier jaar geleden iemand geweest bij wie ik altijd terecht kon. Zijn dood was een enorme klap, maar deze herinneringen nemen ze mij niet af.”

Anderlecht - West Ham United om 18.45 uur op Canvas

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234