Zondag 08/12/2019

Tour de France

Deze Française wil eerherstel voor een onbekende Belgische Tour-winnaar

Yvonne Mazan Petit-Breton zoekt in Brussel naar informatie over driemalig Belgisch Tour-winnaar Philippe Thys. Beeld Tim Dirven

Wie zaterdag of zondag naar Brussel afzakt om een glimp van Le Grand Départ op te vangen, kan zomaar Yvonne Lagarde tegen het lijf lopen. De Franse zeventiger klampt wielerfans aan op zoek naar hulp. Ze wil nabestaanden van driemalig Belgisch Tour-winnaar Philippe Thys ontmoeten.

“Kent u Philippe Thys?” De kans is groot dat u zaterdag of zondag op het Brouckèreplein op die manier wordt aangesproken door Yvonne Lagarde. Het tafeltje waaraan ze zit, staat geprangd tussen affiches over de geschiedenis van de Ronde van Frankrijk, een grote gele tent en een schans waar BMX’ers hun gevaarlijkste kunstjes laten zien.

Kent u Philippe Thys?

Kunt u Yvonne Lagarde helpen met haar zoektocht? Laat het haar weten via e-mail: yvonne.lagarde@orange.fr

Veel weet ze zelf niet over de man te vertellen. Behalve dan dat hij drie keer de Ronde van Frankrijk achter zijn naam wist te schrijven. En dat ongeveer 100 jaar geleden, in 1913, 1914 en 1920.

De in Anderlecht geboren renner is met 22 jaar en 9 maanden, na Henri Cornet, nog altijd de jongste Tour-winnaar ooit. Hij won ook Parijs-Tours in 1917 en 1918. Volgens de oprichter van de Tour, Henri Desgrange, had Thys de Tour meer dan drie keer kunnen winnen. Wie weet, zelfs meer dan de vijf keer die de gevierde Eddy Merckx presteerde. Ware het niet dat de Eerste Wereldoorlog roet in het eten gooide. Daarin deed Thys dienst bij de Franse luchtmacht.

“Gisteren (donderdag, FE) vertelde iemand me dat Philippe Thys een café had op de Adolphe Maxlaan. We gaan vanavond op kroegentocht in de hoop dat we nog nabestaanden vinden.” 

Lagarde moet zelf wat lachen met het idee: een dame van ver in de zeventig  die Brusselse kroegen afschuimt op zoek naar afstammelingen van een held die honderd jaar geleden geleefd heeft. Op zijn Wikipedia-pagina lezen we trouwens verwarrende  informatie: “Na zijn wielercarrière werd hij garagehouder, fietsenhandelaar en organisator van autoreizen.”

Philippe Thys, drievoudig winnaar van de Tour. Beeld RV

Winnen zonder gele trui

Maar waarom is Lagarde zo gebeten om meer over de in 1971 overleden Belgische renner te weten te komen? Daarvoor moeten we nog verder in de tijd terug. Naar 1907 en 1908 om precies te zijn. Toen won haar grootvader Lucien Mazan Petit-Breton tweemaal de Ronde van Frankrijk. “In 1913 reden mijn grootvader en Philippe Thys zelfs tegen elkaar in de Tour. Volgens mijn informatie is mijn grootvader lelijk gevallen, waardoor jullie landgenoot zijn eerste Ronde kon winnen.”

Maar het is niet om wraak voor die valpartij te nemen dat Lagarde op zoek is naar nazaten. Volgens haar zijn Thys en Petit-Breton lotgenoten. Ze reden de Tour toen er nog geen sprake was van een gele trui. Die werd pas in 1919 geïntroduceerd, op vraag van journalisten. Zij slaagden er nauwelijks in renners, toen allemaal getooid in tinten van grijs, uit elkaar te houden. Geel was niet alleen een felle, duidelijke kleur. Het was ook de kleur van het papier waarop de organiserende krant l’Auto haar verhalen drukte.

Vandaag, 100 jaar later, staat de 106de editie van de Tour helemaal in het teken van die gele trui. Er werden expo’s georganiseerd met alle verschillende ontwerpen door de jaren heen, en op de officiële website van Brussel als Grand Départ staat een overzicht van alle helden die met een gele trui Parijs haalden. Lucien Petit-Breton staat niet op die lijst. Philippe Thys maar één in plaats van drie keer.

Dat vinden Yvonne Lagarde en haar meegereisde vriend en mede-auteur van het boek Le Compte-Tours conte et raconte tous les Tours de France Claude Maignan heel jammer. Ook de namen van Maurice Garin, Henri Cornet, Louis Trousselier, René Pottier, François Faber, Octave Lapize, Gustave Garrigou en de Belg Odiel Defraeye ontbreken.

Missie geslaagd

“Zij hebben het bekendste symbool in de sport, die gele trui, misschien nooit gedragen, ze zijn even grote helden. Wat zeg ik, misschien wel groter”, zegt Maignan. “Zij reden etappes van meer dan 400 kilometer.” 

Ze ijveren er dan ook al een tijdje voor om nabestaanden van de Tour-winnaars zonder gele trui ook een gele trui te geven. Ze hopen meerdere nabestaanden van vroege winnaars te vinden om die claim bij Tour-organisatie ASO te versterken. “Ik ken ook de kleinzoon van de ex-winnaar in 1909, François Faber”, zegt Lagarde. “Die zou normaal ook meegekomen zijn op deze trip, maar hij moest op het laatste moment afzeggen.”

Of Lagarde en haar drie meegereisde vrienden in hun opzet zullen slagen is, maar de vraag. Maar voor een groot stuk is hun missie al geslaagd. Om de Tour-winnaars zonder gele trui te eren, bouwde Claude Maignan een kleine expo. Hij maakte een tiental affiches waarop hij de geschiedenis van de allereerste jaren van de Ronde van Frankrijk uiteenzet. 

Er is een affiche die helemaal gewijd is aan Lucien Mazan Petit-Breton. En natuurlijk komt ook Philippe Thys aan bod. “Gisteren (donderdag, FE) stonden we op een verloren hoek aan hotel Metropole. Sinds vandaag mogen we in het officiële fanpark staan”, zegt Maignan. “En dat allemaal dankzij Brussels burgemeester Philippe Close: die vond het belangrijk dat de volledige geschiedenis van de Tour verteld wordt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234