Maandag 15/08/2022

AchtergrondTour Divide

De ultieme lijdensweg voor ultrafietsers ligt in de VS: ‘Overleven is het enige wat telt’

null Beeld RV Manu Cattrysse
Beeld RV Manu Cattrysse

Draait de Tour de France om seconden, dan wordt er in de Tour Divide met dagen of zelfs weken gegoocheld. De ultieme lijdensweg voor ultrafietsers leidt doorheen de Verenigde Staten, langs besneeuwde bergpassen, woestijnvlaktes, brandende bossen en ‘peanut butter mud’. En een Belg eindigde dit jaar als tweede.

Michiel Martin

Een prijs krijgt Manu Cattrysse (34) uit Hamme er niet voor, enkel een zilveren Instagram-emoji en een lijf dat zo’n tien dagen na aankomst nog steeds geradbraakt voelt. 15 dagen, 8 uren en 11 minuten, zo lang deed de Belg erover om van de Canadese Rocky Mountains door vijf Amerikaanse staten tot aan de Mexicaanse grens te peddelen, grotendeels langs onverharde paden. Ongeveer de helft van het startersveld, 172 fietsers sterk, is op dit eigenste moment nog steeds bezig.

“Het is zo’n beetje de regel dat je binnen de dertig dagen probeert uit te rijden”, zegt Cattrysse over de Tour Divide, die met zo’n 4.400 kilometer bekend staat als de langste offroad-wedstrijd voor ultrafietsers. De race, sinds 2008 georganiseerd en gratis gebleven, volgt een route die in de jaren negentig gecreëerd werd op maat van avonturiers en meandert langs Yellowstone National Park en bergpassen in Colorado die boven de 3.000 meter uitstijgen.

In feite zijn er niet zozeer ‘regels’ als wel één motto: “Je moet alles op eigen kracht doen.” Dat betekent geen wieltjes zuigen, geen pechassistentie, en al zeker geen knusse b&b.

null Beeld RV Manu Cattrysse
Beeld RV Manu Cattrysse

Cattrysse sjouwde een lichtgewichttentje mee voor zijn vier uurtjes nachtrust, maar anderen doen het in de zoektocht naar elk grammetje minder met louter een ‘bivy bag’ - een waterdichte slaapzakhoes - en een blik berenspray. Voor drank en eten is het zoeken naar een rivier of een tankstation, waar het enige criterium ‘zo veel mogelijk calorieën’ is. Cattrysse heeft twee weken overleefd op hotdogs, snoeprepen en burrito’s.

Om maar te zeggen hoe veel eergevoel ermee gemoeid is: een deelnemer van de Tour Divide die door een kaduke gps zoek raakte en zelfs even werd meegesleurd door een kolkende rivier, liet zichzelf vrijwillig diskwalificeren. Hij had namelijk een lift van een trucker aanvaard om weer op het juiste pad te komen.

Tomtesterom

Wellicht hoeft het niet te verbazen dat drie Belgen de finish haalden, van wie ook Ben Steurbaut in de top 10. Sinds Tom Waes voor het programma Tomtesterom de Marathon des Sables trotseerde, is een simpele marathon niet meer voldoende voor veel sporters - ‘dat doet iedereen tegenwoordig’.

Dus zoeken ze hardere, brutalere grenzen op. Daar blinkt ons land de laatste jaren opvallend vaak in uit. Zo bleef Merijn Geerts eerder dit jaar 90 uur wakker om het wereldrecord op de Backyard Ultra te verbreken, een soort rondjeswedstrijd-tot-je-neervalt.

null Beeld RV Manu Cattrysse
Beeld RV Manu Cattrysse

De meest gerenommeerde onder de Belgische ultrasporters is wellicht tandarts Karel Sabbe, die onder meer het snelheidsrecord op de Appalachian Trail en de Pacific Crest Trail bezit, respectievelijk 41 en 52 dagen. Tijdens de Barkley Marathons, een geflipte ultraloopwedstrijd die meer edities dan finishers kent, moest Sabbe dit jaar opgeven na hallucinaties. Hij vroeg op een bepaald moment zelfs hulp aan een vrouw, tot hij besefte dat hij tegen een vuilniszak stond te praten.

In de Tour Divide spelen de weersomstandigheden de voorbije jaren bovendien steeds vaker een doorslaggevende rol. “De eerste dagen waren enkele bergpassen besneeuwd, waardoor we uren moesten stappen”, vertelt Cattrysse. Tragere renners kwamen zelfs in sneeuwstormen terecht, volgens waarnemers moesten er vijftien reddingsacties uitgevoerd worden om deelnemers uit de nood te helpen.

In het zuiden werd de route dan weer op voorhand omgeleid, omdat ernstige bosbranden in de staat New Mexico roet in het eten gooiden. Maar eens ter plaatse zorgde een vroege moesson ervoor dat de ondergrond er in “peanut butter mud” veranderde, vertelt Cattrysse. “Het was één kleverige boel, waar de kleigrond 10 centimeter dik aan je banden blijft plakken. Pure miserie.”

Door de klimaatverandering komt die miserie steeds vaker voor. Extreme droogte en bosbranden, sneeuwstormen in juni, neerslagbommen met kans op aardverschuivingen, ze verhogen de mythische status van de wedstrijd maar ook het risico. In The New York Times zei een Canadese reddingswerker: “We zijn blij dat niemand gestorven is.” Elf fietsers moesten behandeld worden voor onderkoeling.

null Beeld RV Manu Cattrysse
Beeld RV Manu Cattrysse

Overleven

“De mensen die nu nog aan het rijden zijn, hebben daar eigenlijk dubbel zo lang last van”, zegt Cattrysse met veel respect over de ‘tragere’ deelnemers. De tijd is bijkomstig, benadrukt hij meerdere keren. “Overleven en de finish halen, dat is eigenlijk het enige wat telt.”

Tijd is dan ook relatief als Moeder Natuur zich mengt. De ene editie vul je een drinkbus bij aan de kreek, vertelt Cattrysse, de andere keer is er geen druppel water en vecht je een woestijnvlakte lang tegen dehydratatie, terwijl de kopwind je lippen doet barsten en je amper nog 100 watt op de pedalen duwt. Een mentale strijd op het scherpst van de snee, want stoppen is niet echt een optie.

Waarom een mens het zich in godsnaam aandoet? “Soms is het loodzwaar, soms rijd je een paar honderd kilometer langs een monotoon landschap, maar die momenten vergeet je erg snel als je weer in de juiste flow zit en een zonsondergang aanschouwt terwijl je langs Yellowstone fietst.”

null Beeld RV Manu Cattrysse
Beeld RV Manu Cattrysse
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234