Woensdag 30/11/2022

AchtergrondFietsbeleid

De Tour wil van Frankrijk een fietsland maken: ‘Het lijkt misschien niet zo, maar ook de Fransen houden van de fiets’

Jonas Vingegaard op de Col du Granon, die hoog boven Saint-Chaffrey uittorent. Beeld ANP / EPA
Jonas Vingegaard op de Col du Granon, die hoog boven Saint-Chaffrey uittorent.Beeld ANP / EPA

De organisatie van de Tour de France heeft een programma om Frankrijk als fietsland te verbeteren voor de ‘normale’ fietser. ‘Het lijkt misschien niet zo, maar ook de Fransen houden van de fiets.’

Kick Hommes

Het bordje is klein, en vooral zichtbaar voor zij die weten dat het er is. Wie het plaatsnaambord Saint-Chaffrey passeert via de D234, ziet een nieuw plakkaat onder de naam van het Franse dorpje. Saint-Chaffrey, ‘ville à vélo’, twee sterren. Sinds twee jaar deelt Tour-organisatie ASO een speciaal label uit voor start- en finishplekken die zich daadwerkelijk inzetten om de fietsmobiliteit in hun stad of regio te verbeteren. Naargelang van de plannen krijgen ze een, twee, drie of vier fietsen toegekend. Het is vergelijkbaar met een wellicht bekender bord van een ‘ville fleurie’, een wedstrijd waar men wordt aangemoedigd om in natuur te investeren.

Saint-Chaffrey, niet ver van Briancon, is een tweesterren ‘ville fleurie’ en sinds dit jaar ook een tweesterren ‘ville à vélo’. Boven het dorp (in de hele gemeenschap wonen 1.500 mensen) torent de Col de Granon uit, waar de Tour gisteren finishte. “We zijn een plek in het hart van de giganten”, zegt Stéphanie Pègues, die voor Saint-Chaffrey verantwoordelijk was voor het fietsplan. Om een label te krijgen, moet er duidelijk beleid zijn om de fietsveiligheid en -mobiliteit te verbeteren.

Inmiddels zijn 108 dorpen en steden ‘geëerd’. Een daarvan is Rotterdam: vier sterren. Door het hele land wordt geprobeerd de fietser van de lange N-wegen af te houden met af en toe een rotonde, maar vooral geen ontsnappingsmogelijkheid als een langsrazende vrachtwagen zich niet houdt aan de borden ‘je dépasse 1,5m’ die langs de weg staan (ik passeer op anderhalve meter).

Steun van ministerie

In Frankrijk wordt het fietsplan van bovenaf gestimuleerd, dat wil zeggen vanuit het ministerie van Ecologie. Met dat ‘plan vélo’, dat inmiddels vier jaar loopt, hoopt de regering het aantal reisbewegingen per fiets van 3 procent op te krikken naar 9 procent in 2024. Olivier Schneider, voorzitter van de FUB (of zoals hij zegt: de ‘Franse fietsersbond’), zegt dat heel Frankrijk om die reden ‘in beweging’ is. “Soms lijkt dat niet zo, maar op veel plekken zal je zien dat over drie tot vier jaar het fietsnetwerk flink is verbeterd.”

In Saint-Chaffrey is onder meer een pumptrack (een bochtig circuit met heuveltjes) en een fietspark gerealiseerd, aldus Pègues. Ook zijn er drie dagen in het jaar waarop elk kind dat naar school gaat dat onder politiebegeleiding op de fiets doet. En er wordt gewerkt aan ‘zachte wegen’, ofwel fietspaden waar geen gemotoriseerd verkeer kan rijden. Een label als ‘ville à vélo’ zorgt voor erkenning en energie, zegt Pègues. “Dat we die sterren wilden, is als een motor en geeft een doel voor de toekomst. Want wij willen wel drie of vier sterren, en dat kan nog niet omdat wij beleidsmatig nog niet ver genoeg zijn.”

Olivier Schneider zegt dat vooruitgang in beleid de belangrijkste reden is om ‘fietssterren’ toe te kennen. Hij zat in de jury die de ingestuurde plannen bekeek. “Veel steden worden waarschijnlijk nooit Amsterdam of Rotterdam, maar wij kijken naar het proces. Zit er verbetering in?” Dat de organisatie van het grootste fietsevenement ter wereld meedenkt om Frankrijk als fietsland voor de ‘normale’ fietser te verbeteren, zorgt ervoor dat het imago van fietsbeleid verandert, zegt Schneider. “Het zal Frankrijk niet revolutionair veranderen, maar op deze manier interesseren ze wel steden die niet veel hebben met fietsbeleid.”

Barometer

In Saint-Chaffrey moet de grote klapper een speciaal fietspad langs het water worden, 30 kilometer lang door de hele vallei langs het riviertje de Guisane. Dan komt er mogelijk ook verbetering voor ‘buurman’ Briancon, waar de fietssituatie volgens de ‘barometer des villes cyclables’ (barometer voor fietsvriendelijke dorpen) vorig jaar het keurmerk F kreeg van de inwoners, ‘défavorable’ (ongunstig). Pègues: “Het plan is er, maar we lopen tegen grenzen aan, en tegen bijvoorbeeld boeren die hun land aan het water niet kwijt willen.”

Als de Tour langskomt, wordt het bord razendsnel voorbij gereden. Maar mogelijk zorgt het beleid er nu voor dat later jonge renners uit het dorp veilig hebben kunnen trainen. Dat is een mooi doel. Schneider: “Het lijkt misschien niet zo, maar ook de Fransen houden van de fiets. Uit enquêtes blijkt dat driekwart van de bevolking op de fiets zou gaan, als dat mogelijk is en veilig kan.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234