Dinsdag 20/08/2019

Tour de France

Alleen de natuur is nog sterker dan Bernal

Egan Bernal daalt de Col de l'Iseran af. Beeld REUTERS

De tweede Alpen-etappe in de Tour kende een bizar einde: de directie besloot de rit stil te leggen vanwege hagel en modderstromen. Ploegleiding en renners toonden begrip, maar ook teleurstelling. ‘Dit is enorm balen.’

Het zou in de Alpen uitdraaien op een allesverzengend gevecht om de gele trui, met nog vijf kanshebbers in de race voor het hoogste podium in Parijs. Maar het waren niet de renners zelf, maar de dondergoden in de bergen die de hoofdrol opeisten in het eindspel van de Tour de France.

Zij dwongen de wedstrijdjury rigoureus in te grijpen door een immense hagelbui te dirigeren naar een uitloper van het Lac du Chevril, op zo’n twintig kilometer van de finish, vlak voor de laatste beklimming naar Tignes. Toen de Colombiaan Egan Bernal, de koploper in de wedstrijd, in volle afdaling van de Col de l’Iseran de plek des onheils naderde – hij was er zo’n vijf kilometer vandaan – viel het voor zover bekend niet eerder genomen besluit een Tour-etappe te neutraliseren wegens extreem weer.

De jury had geen keus. Als de renners vol in koers een tunnel uit zouden vliegen, waren valpartijen onvermijdelijk geweest. Het wegdek en de bermen oogden sneeuwwit. Getracht werd nog met een shovel het asfalt vrij te maken, maar er was geen beginnen aan. Vanuit de lucht was te zien hoe de schuiver slechts een smal spoortje creëerde. Even later golfde dooiend ijswater voor het voertuig uit, klotsend over het wegdek. Later kwamen er ook beelden van modderstromen in de vallei.

Eerst onbegrip

Vanaf motoren en volgauto’s en via de radio maakte de organisatie, onder wie directeur Christian Prudhomme zelf, de afdalende renners duidelijk dat verder gaan geen zin meer had. Er bestond aanvankelijk veel onbegrip, niet iedereen kon meteen de zekerheid van halsbrekende glibberpartijen verderop doorgronden.

Bernal zei later dat hij het eerst niet begreep. Via de teamradio hoorde hij wel het begrip ‘stop’ voorbijkomen, maar omdat hij in het Engels werd aangesproken snapte hij niet dat de wedstrijd werd gestaakt. Hij riep dat hij zeker niet ging stoppen. Pas toen de ploegleiding Spaans sprak, kneep hij in de remmen. Renners trokken hun jasjes aan en stapten in de auto’s. 

Prudhomme sprak van een verschrikkelijke dag. “Eerst waren er plaatselijke buien met hagelbollen zo groot als pingpongballen, vervolgens een modderstroom over een afstand van twintig meter. De weg was onberijdbaar en dus konden we niet anders dan de koers neutraliseren. Dat gebeurde in samenspraak met de koerscommissarissen en koersdirecteur Thierry Gouvenou. Als de natuur zich tegen je keert, is er niets meer aan te doen.”

De teamwagens verzamelen aan de voet van het skioord Tignes. Beeld AFP

Het is uitzonderlijk dat een etappe in belangrijke wielerwedstrijden eenmaal onderweg wordt stilgelegd. In maart 2016 neutraliseerde de organisatie een rit in Parijs-Nice toen de renners werden geplaagd door sneeuw en temperaturen onder het vriespunt. In 2013 werd Milaan-Sanremo in barre omstandigheden gestopt, maar later weer hervat.

Geen ritwinnaar

De hagel en modder zetten een stempel op het klassement. De organisatie besloot de doorkomst over de Col de l’Iseran tot resultaat van de etappe te verheffen, zonder dat er een ritwinnaar werd uitgeroepen. Dat betekent dat Bernal, 22 nog maar, vandaag in de gele trui aan de voorlaatste etappe van de Tour begint. 

De Colombiaan had boven een voorsprong van ruim vijftig seconden op zijn naaste belagers uitgebouwd, onder wie Steven Kruijswijk en titelverdediger en ploeggenoot Geraint Thomas. In het algemeen klassement staat hij nu 48 seconden voor op Julian Alaphilippe, die zijn leiderstrui na twee weken moest inleveren. Kruijswijk blijft vierde op 1:28.

Alaphilippe was misschien het grootste slachtoffer van de ingreep. Hij kraakte op de Alpen-reus van 2.770 meter na een reeks versnellingen van onder meer Thomas en Kruijswijk, die eindelijk wel eens van hun kwelduivel in het geel af wilden. Maar hij was in de afdaling weer bezig terrein terug te winnen. Gefrustreerd sloeg hij op de achterbank in de auto op de bestuurdersstoel voor hem. Frankrijk was nog om een andere reden in mineur: Thibaut Pinot, vijfde in het klassement, moest in tranen opgeven wegens een blessure aan het been.

Naast het tonen van begrip voor de neutralisatie voelde de ploegleiding van Jumbo-Visma zich ook gedupeerd. Een verzorger die voor de renners uitreed, was al bij de tunnel tegengehouden toen de beklimming van de Iseran nog niet zo lang bezig was. Wellicht had het sein tot stillegging nog eerder kunnen worden gegeven. Volgens ploegleider Frans Maassen was Kruijswijk juist op reserve omhoog gereden, om op de laatste klim naar Tignes alles te geven – hij kende de berg als zijn broekzak, tijdens een verkenning in juni is hij er zeven keer naar boven gegaan. “Nu hebben we ons plan niet kunnen uitvoeren. Dat is enorm balen.” 

Fans moedigen Steven Kruijswijk, Geraint Thomas en Damiano Caruso aan. Beeld AFP

Kruijswijk zelf: “Natuurlijk rij ik vol op de Iseran, maar niet voluit met de wetenschap dat daar de streep ligt. Dus pakt Bernal extra seconden en die pak ik niet op Alahilippe. Ik voelde me goed en denk dat er meer inzat. En ik had nog een goede hulp gehad aan Laurens De Plus. Maar de beslissing van de jury is terecht.”

Merijn Zeeman, de performance coach van Jumbo-Visma, denkt dat Kruijswijk snel de knop zal omdraaien. “Hij is een sterke persoon. De laatste Alpen-rit biedt nog kansen. Die is ook nog een stuk zwaarder; de slotklim is 33 kilometer. Schrijf maar op: zaterdagavond staat Kruijswijk op het podium.”

Dubbel gevoel bij Ineos

Ploegleider Servais Knaven bij Ineos, het team van Bernal en Thomas, was blij met het geel, maar had graag nog meer tijd willen pakken. “De renners waren er klaar voor een laatste tik uit te delen op de laatste berg. Nu zijn de verschillen nog klein.”

Teammanager Dave Brailsford stelde dat durvers uiteindelijk worden beloond. “We waren misschien niet de sterkste ploeg in de koers, maar wilden hier onze slag slaan. Als we ergens het verschil konden maken, was het op de Col de l’Iseran. We voerden het plan uit met Thomas die eerst aanviel en daarna was het aan Bernal.” Brailsford sprak voorts van een moedige maar juiste beslissing van ASO. “Tegen zo’n natuurgeweld kun je niet op en de organisatie heeft snel en correct gehandeld zodat iedereen veilig was.” De rit schrappen zou oneerlijk geweest zijn, vond hij nog.

Op het podium in Tignes verscheen een zichtbaar geëmotioneerde Bernal om zijn gele trui in ontvangst te nemen, in zijn tweede Tour. Zijn vader, in Ineos-shirt, sloeg hem voor de huldiging een kruis op de borst. Bernal: “Als ik defensief had gereden, zou ik wellicht op het podium zijn geëindigd. Maar dan zou ik me altijd zijn blijven afvragen wat er was gebeurd als ik had aangevallen. Het hield risico in, maar ik wilde nergens spijt van hebben”

Net als de dag ervoor was niemand in staat zijn versnelling te beantwoorden. “Ik wil koersen, ik wil de sensatie voelen van het afzien in de bergen, de adrenaline. Dit was de dag waarop het moest gebeuren.” Bernal hoopt uiteraard het geel tot in Parijs te houden. “We zitten in een goede positie, we hebben een goed team. Maar er komt nog een zware etappe aan.”

Zijn ploegmaat Thomas beloofde alvast dat hij zijn jonge ploegmaat zal helpen. “Vanaf nu zal ik Bernal steunen. Hij heeft het geel en het belangrijkste is nu dat hij het werk afmaakt.”

Nog dit: ook vandaag zal het volgens de voorspellingen van France Météo opnieuw behoorlijk gaan spoken. Er is code oranje afgekondigd, met mogelijk hevige onweersbuien, zware regenval, hagel en forse windstoten. Het kwik zou niet hoger klimmen dan negen graden.

De Tour-organisatie heeft daarom beslist de 20ste etappe in te korten tot 59 kilometer. De start wordt om halfdrie gegeven in Albertville en na een korte aanloop volgt de klim naar Val Thorens. Oorspronkelijk zou de laatste Alpen-rit 130 kilometer zijn met voor de slotklim naar Val Thorens (buiten categorie) nog de Cormet de Roselend (eerste categorie) en de Côte de Longefoy (tweede categorie).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden