Zaterdag 03/12/2022

NieuwsNobelprijzen

Wit-Russische regering ontstemd over Nobelprijs voor mensenrechtenactivist: ‘Nobel draait zich om in zijn graf’

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar verschillende voorvechters van mensenrechten: de Wit-Russische mensenrechtenadvocaat Ales Bialiatski, de Russische organisatie Memorial en het Oekraïense Center for Civil Liberties. Dat werd vrijdag bekendgemaakt in Oslo.

Redactie

Het Nobelcomité heeft de Wit-Russische mensenrechtenadvocaat Ales Bialiatski uitgeroepen tot winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede 2022. Ook de Russische mensenrechtenorganisatie Memorial en de Oekraïense mensenrechtenorganisatie Center for Civil Liberties zullen de vredeprijs in ontvangst mogen nemen.

Bialiatski zit momenteel een gevangenisstraf uit wegens ‘belastingontduiking’, al leeft er geen twijfel bij medeactivisten dat het om een politiek gevangenschap gaat. Ook bij de presentatie van de Nobelprijs werd al vermeld dat Bialiatski zijn Nobelprijs “helaas niet persoonlijk in ontvangst zal kunnen nemen”, al roept het Nobelcomité Wit-Rusland op om hem zo snel mogelijk vrij te laten.

De reactie van de Wit-Russische regering laat weinig aan de verbeelding over. “De laatste jaren zijn de beslissingen - en dan hebben we het over de vredesprijs - zo gepolitiseerd dat Alfred Nobel niet anders kan dan zich om te draaien in zijn graf”, reageert de woordvoerder van het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken diplomatie, Anatoli Glaz, op Twitter.

De oppositie in Wit-Rusland daarentegen zegt zich gesteund te voelen door de beslissing. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja spreekt van een erkenning voor “alle Wit-Russen die voor vrijheid vechten” en grijpt de gelegenheid aan om te eisen dat alle politieke gevangenen vrijgelaten worden.

De vrouw van Bialiatski zegt “overweldigd door emoties” te zijn na het nieuws. Ze dankt het Noorse comité voor het erkennen van het werk dat Bialiatski en zijn collega’s doen.

Lees ook

Nobelprijs, en dan? Hoe de prijs der prijzen je leven verandert

Vooraf gingen heel wat deskundigen uit van een winnaar die zich uitsprak en -spreekt tegen de Russische president Vladimir Poetin of zich inzet tegen klimaatverandering. Enkele topfavorieten waren de vastgezette Aleksej Navalny, de Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja en Greta Thunberg en/of haar beweging Fridays for Future.

Er werd eerder ook nog gespeculeerd dat het comité er voor het eerst in vijftig jaar voor zou kunnen kiezen de prijs dit jaar niet uit te reiken. “Niemand kan stellen een grote doorbraak te hebben geforceerd op het gebied van vrede, de conflicten lijken maar niet te stoppen en verdragen lijken er te zijn om te worden geschonden”, zei onderzoeker bij het Norwegian Institute of International Affairs, Sverre Lodgaard.

Vorig jaar werd de Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan twee journalisten, Maria Ressa uit de Filipijnen en Dmitri Moeratov uit Rusland, voor hun “moedige strijd” voor de vrijheid van meningsuiting in hun thuislanden. Ook onder anderen Barack Obama, Nelson Mandela en Michail Gorbatsjov wonnen de prijs eerder.

De kandidatenlijst voor de vredeprijs telde dit jaar 251 genomineerde personen en 92 genomineerde organisaties. De winnaar krijgt 10 miljoen Zweedse kronen (ruim 900.000 euro), een medaille, een diploma en onmiddellijke wereldwijde aandacht. De prestigieuze prijs voor mensen die zich hebben ingezet voor het bevorderen van de vrede is de enige Nobelprijs die door een Noors instituut wordt toegekend. De overige Nobelprijzen worden door Zweedse comités uitgeloofd.

Eerder deze week werden onder meer de winnaars van de Nobelprijs voor Scheikunde, Geneeskunde en Literatuur bekendgemaakt. Op 10 december – de sterfdatum van Alfred Nobel, die het dynamiet uitvond en de prijzen in het leven riep – worden de prijzen officieel overhandigd.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234