Zondag 02/04/2023

UPDATEVS-China

► VS schieten ‘spionageballon’ neer: China spreekt van ‘overduidelijke overreactie’

De Chinese ballon vliegt hoog boven het plaatsje Billings in de Amerikaanse staat Montana Beeld AP
De Chinese ballon vliegt hoog boven het plaatsje Billings in de Amerikaanse staat MontanaBeeld AP

De Verenigde Staten hebben zaterdag dan toch de Chinese ‘spionageballon’ neergehaald die al enkele dagen over het land vloog. De brokstukken zullen opgehaald en onderzocht worden. Peking noemt het neerhalen van de ballon een ‘overduidelijke overreactie’ die in strijd is met internationale conventies.

Redactie en KVDS

Bekijk: Amerikaanse luchtmacht haalt ‘spionageballon’ neer

“Amerikaanse gevechtsvliegtuigen hebben met succes de Chinese spionageballon neergehaald terwijl hij zich nog in het Amerikaanse luchtruim bevond”, aldus de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin. De ballon vloog al enkele dagen over het Noord-Amerikaanse continent en bevond zich zaterdag boven de staat North Carolina. Teams zouden volgens een hoge functionaris nu onderweg zijn om de brokstukken veilig te stellen. Onderzoek van die wrakstukken moeten duidelijkheid scheppen over de ‘spionageballon’.

Peking heeft immers al toegegeven dat de ballon inderdaad uit China afkomstig is, maar zegt dat het om een onschuldige weerballon gaat en niet om een spionagetoestel. De ballon zou per ongeluk afgedreven zijn naar de VS. Intussen heeft het Pentagon echter ook melding gemaakt van een tweede Chinese ballon, boven Zuid-Amerika.

China keurt neerhalen ballon af

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zondag zijn “ernstige afkeuring” uitgesproken en bezwaar aangetekend over het uit de lucht schieten van de ballon. China behoudt zich het recht voor op een passende manier te reageren, aldus het statement.

In de verklaring noemt het ministerie het gebruik van geweld door de Verenigde Staten “een overduidelijke overreactie”, die in strijd is met internationale praktijken. Zo lieten de VS niet van tevoren aan China weten dat de ballon zou worden neergehaald, toen die beslissing eenmaal genomen was.

Canada reageert tevreden

De Canadese premier Justin Trudeau heeft zaterdag daarentegen tevreden gereageerd op de Amerikaanse beslissing “om de Chinese spionageballon neer te halen die op grote hoogte vloog en het Amerikaanse en Canadese luchtruim en het internationale recht schond”. “Canada ondersteunt deze actie. Samen, en met de (binationale) North American Aerospace Department (NORAD) Command, blijven we onszelf verdedigen en beschermen”, aldus Trudeau op Twitter.

De Canadese minister van Defensie Anita Anand verklaarde in een persbericht dat de premier en zij zaterdag geïnformeerd werden over de operatie.

Lees ook

Amerikaanse buitenlandminister stelt Chinabezoek uit wegens ‘spionageballon’: ‘Kans op militair conflict neemt toe’

De Amerikaanse luchtvaartdienst FAA liet zaterdag drie vliegvelden aan de oostkust sluiten “ter ondersteuning van een actie van het ministerie van Defensie voor de nationale veiligheid”. Wellicht maakte het leger zich zo klaar om de veronderstelde Chinese spionageballon neer te halen zodra die boven de Atlantische Oceaan vloog.

Het bevel werd alleszins gegeven door president Biden en werd ook gesteund door de militaire leiding. “Ik had het bevel al gegeven om het neer te schieten, maar ik werd geadviseerd om te wachten tot het veilig was.”

Aanvankelijk werd zelfs besloten om de ballon niet neer te halen omdat het mogelijke risico van vallend puin voor de bewoners van Montana te groot was. De ballon was namelijk zo groot als drie bussen en had een behoorlijk gewicht. Die situatie veranderde dus zodra het toestel boven de Atlantische Oceaan kwam te vliegen.

Het scenario was overigens niet eenvoudig uit te voeren. “Ze hebben maar twaalf zeemijl (iets meer dan 22 kilometer, red.) om het toestel neer te schieten, want daarna zou de ballon zich boven internationale wateren bevinden. En het laatste wat de Verenigde Staten willen, is een internationaal conflict uitlokken”, aldus de Witte Huis-correspondent van ABC News eerder op zaterdag.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234