Woensdag 05/10/2022

NieuwsVakbonden

Vakbonden maken zich op voor een hete herfst: ‘De winsten moeten terugvloeien naar de werknemers’

Nationale staking voor koopkracht in 2019. Beeld Stefaan Temmerman
Nationale staking voor koopkracht in 2019.Beeld Stefaan Temmerman

Een groot zomerakkoord kwam er niet, maar de torenhoge inflatie en energieprijzen blijven bestaan. Dus kijken de vakbonden met grote ogen naar de sociale beslissingen die de regering-Vivaldi dit najaar neemt. ‘De koopkrachtdiscussie zal al heel snel beginnen.’

Kelly Van Droogenbroeck

De herfst komt snel aanwaaien in de Wetstraat. Doordat het zomerakkoord beperkt bleef tot een bescheiden pensioenhervorming en een energiedeal, staat er nog een handvol moeilijke dossiers op de federale regering te wachten. Een belangrijk aantal daarvan zijn sociale thema’s, zoals de welvaartsenveloppe en de loonnormwet.

Dat weten ook de vakbonden. “We zitten met een zware koopkrachtcrisis die de voorbije maanden niet is opgelost”, zegt ACV-woordvoerder David Van Bellinghen. “Integendeel, de inflatie is de voorbije maanden erger geworden. We zullen dan ook de druk op de ketel houden.” Mario Coppens, voorzitter van het ACLVB, bevestigt dat: “We gaan onrustig en met serieuze bedenkingen het najaar in.”

Eerste test

De eerste grote test bestaat volgens de vakbonden uit de onderhandelingen over de welvaartsenveloppe. Het geld in die enveloppe is voornamelijk bedoeld om de laagste pensioenen en uitkeringen aan te vullen. Elke twee jaar mogen werkgevers- en werknemersorganisaties samen beslissen hoe die verdeeld zal worden.

Maar volgens Van Bellinghen is de kans groot dat ze de deadline van 15 september niet halen: “Werkgevers willen de welvaartsenveloppe meestal gebruiken als pasmunt in de loononderhandelingen later. We gaan ervanuit dat dat nu niet anders is. De koopkrachtdiscussie zal dus al heel snel beginnen.”

Op 21 september heeft het ABVV al een nationale actiedag gepland. De andere twee vakbonden sluiten zich daar nog niet onmiddellijk bij aan, maar wachten de beslissingen van hun nationale vergaderingen eind augustus af. “Inhoudelijk zitten we al op dezelfde lijn”, zegt Miranda Ulens (ABVV). “Maar over de methoden zijn we nog in gesprek.”

Loonnorm

Tijd om te bezinnen krijgt de regering niet, want kort daarna zal alles in het teken van de loononderhandelingen staan. De loonnormwet, die bepaalt met hoeveel procent de lonen mogen stijgen, ligt bij de vakbonden zwaar op de maag. Op dit moment mogen de lonen maximaal met 0,4 procent stijgen bovenop de automatische indexering. De werkgeversorganisaties halen op hun beurt de indexering aan om dat percentage nog te laten slinken.

Met zulke tegenstrijdige eisen zal Vivaldi het moeilijk hebben om de vakbonden tevreden te stellen. En wat dan? “We hebben met de verschillende vakbonden voor de zomer een succesvolle parlementaire petitie en een betoging georganiseerd. Als dat allemaal niet helpt om de ogen van de regering te openen, zullen we nieuwe stakingsacties moeten organiseren”, zegt Ulens vastberaden.

Spontane stakingen

Het ABVV riep eind juni al op tot een nationale staking in de week van 7 november. Ook de andere nationale vakbonden overwegen om zich bij de actie aan te sluiten als de regering niet voldoende toegevingen over de lonen doet. Van Bellinghen vermoedt dat de mobilisatiebereidheid bij de achterban even hoog zal zijn als voor de zomer: “In de winter gaat de verwarming weer aan. Zeker in combinatie met de torenhoge inflatie, zullen mensen het moeilijk krijgen. En dan moet er iets gebeuren.”

De vakbonden waarschuwen ook voor frustraties bij het personeel in sectoren die sinds corona opnieuw hoge winsten boeken. “Die winsten moeten naar de werknemers terugvloeien, in plaats van alleen maar naar de aandeelhouders”, waarschuwt Ulens. “Zo niet, zal de basis niet wachten tot de onderhandelingen in januari zijn afgerond en kunnen er spontane acties uitbreken op het terrein. Met als gevolg een wirwar van acties die je moeilijk nog onder controle krijgt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234