Zaterdag 04/02/2023

NieuwsVerenigde Staten

Trump stelt zich opnieuw kandaat voor het Amerikaanse presidentschap

Donald Trump in Mar-a-Lago in Florida. Beeld AFP
Donald Trump in Mar-a-Lago in Florida.Beeld AFP

Daar stond hij dan, voor het eerst in lange tijd weer zoals hij zichzelf het liefste ziet: met de aandacht van het hele land op zich gevestigd. ‘Amerika is terug!’, riep Donald Trump dinsdagavond in een balzaal in zijn resort Mar-a-Lago in Florida ten overstaan van draaiende camera’s en juichende fans. ‘Zijn jullie er klaar voor? Ik ben er klaar voor!’

Maral Noshad Sharifi

Trump, de enige Amerikaanse president die twee afzettingsprocedures overleefde, heeft zich opnieuw kandidaat gesteld voor het presidentschap. “USA, USA, USA!” riepen zijn aanhangers zodra hij bekend had gemaakt een gooi te zullen doen naar de Republikeinse nominatie.

In zijn officiële aankondiging, die hij al enkele weken geleden had aangekondigd, overdreef hij zijn presidentiële successen, verzweeg hij zijn mislukkingen en verguisde hij zijn opvolger Joe Biden gretig. Hij schepte op over zijn favoriete onderwerpen, waaronder zijn toenadering tot de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un en het feit dat hij terreurgroep IS “in drie weken heeft gedecimeerd”. Bovendien, zei Trump, was Rusland nooit Oekraïne binnengevallen als hij nog in het Witte Huis had gezeten.

Trump oreerde dinsdag als keizer in zijn eigen spiegelpaleis. Het land zou zonder hem naar de knoppen zijn gegaan, met straten “rood van het bloed”. Alleen hij zou “de glorie” weer kunnen herstellen. “Twee jaar terug waren we een grootse natie”, zei Trump, “en binnenkort zijn we dat weer.”

Teleurstellende verkiezingsuitslag

Trumps aankondiging komt een week na de voor Republikeinen zeer teleurstellende tussentijdse verkiezingen. Veel van zijn partijgenoten zullen dinsdag hoofdschuddend voor de televisie hebben gezeten: zij verwijten Trump dit teleurstellende resultaat; Trump steunde immers kandidaten die zijn verkiezingsleugen verspreidden. De meesten van hen verloren.

De Republikeinse Partij is vrijwel verzekerd van een kleine meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar de Senaat is ondanks de impopulariteit van Joe Biden en zorgen over de economie in handen van de Democraten gebleven. Hoewel Trump nog steeds wordt gezien als de leider van de Republikeinse partij, geniet hij sinds de uitslag van vorige week beduidend minder populariteit.

“Hij kandideert zich tijdens het dieptepunt van zijn carrière”, zei Chris Sununu, de Republikeinse gouverneur uit New Hampshire, dinsdag tegen The New York Times. Senator Lindsey Graham zocht Trump dit weekend nog op met het verzoek om zijn kandidatuur uit te stellen. Daar had Trump geen oren naar.

Voor de oud-president is het opportuun om niet langer te wachten. Er lopen twee gerechtelijke onderzoeken naar hem. Een ervan gaat over zijn rol in de Capitoolbestorming, het andere over de geheime documenten die hij na zijn presidentschap mee naar huis zou hebben genomen. Trump weet dat hij met een officiële kandidaatstelling een spaak in de wielen van Justitie kan steken. Het ministerie wordt formeel geleid door Joe Biden en loopt het risico politiek gemotiveerd over te komen als ze tot vervolging van de oud-president zouden besluiten.

Langdurige campagne

Dat Trump het Witte Huis mist, is geen verrassing. Hoewel hij zich dinsdag officieel kandideerde, is zijn campagne in werkelijkheid al lang bezig. Al meer dan een jaar zamelt hij geld in dat mogelijk voor zijn campagne zal worden gebruikt. Ook houdt Trump sinds hij verloor van Biden regelmatig massale bijeenkomsten waarbij hij zijn achterban toespreekt en opzweept.

Tijdens deze rally’s spuwt hij onwaarheden die hij tijdens zijn aankondiging in Mar-a-Lago tegenover het hele land herhaalde. Hij opperde onder meer dat China achter de winst van de Democraten zat, een complottheorie die zelfs in de krochten van het internet nog geen tractie heeft.

Daarmee neemt hij een risico, zegt opiniepeiler John Zogby. “Uit onze peiling bleek dat de verkiezingsleugens onafhankelijke kiezers het meest heeft afgeschrikt”, aldus Zogby, die na de afgelopen verkiezingen een peiling hield in vijf zogeheten swing states. “Zelfs prominente conservatieve media zeggen dat hij niet opnieuw mee moet doen.”

Dat klopt: zelfs op het vroeger zeer Trump-gezinde Fox News werd de oud-president in aanloop naar de aankondiging flink bekritiseerd. Sinds de verkiezingen hebben tal van sprekers op Fox gesteld dat hij zich afzijdig moet houden in de aanloop naar 2024. “De populistische beweging draait om ideeën, niet om personen”, zei de conservatieve tv-presentator Laura Ingraham, die de oud-president jarenlang op handen droeg. Als kiezers een kandidaat zien “die hun ego boven het land plaatst” gaan ze “om zich heen kijken”, zei ze.

“Trump is de grootste verliezer van de Republikeinse Partij”, kopte The Wall Street Journal vorige week boven een hoofdredactioneel commentaar. The New York Post vierde ondertussen het succes van Trumps grootste Republikeinse concurrent, gouverneur Ron DeSantis uit Florida. Tijdens de verkiezingen behaalde DeSantis vorige week, in tegenstelling tot door Trump aangedragen kandidaten, een enorme overwinning. The New York Post verwijst naar DeSantis als ‘DeFuture’.

Geen gelopen race

Een daadwerkelijke nominatie als officiële Republikeinse kandidaat is voor Trump dus nog lang geen gelopen race. Naast DeSantis zijn er andere mogelijke tegenkandidaten, zoals gouverneurs Glenn Youngkin uit Virginia en Greg Abbott uit Texas. Maar ook enkele oud-gedienden uit Trumps regering zelf zullen mogelijk een gooi doen, onder wie zijn voormalige vice-president Mike Pence, minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en Nikki Haley, voormalig VN-ambassadeur.

Vlak nadat het hoge woord van zijn kandidaatstelling eruit was, onderbraken veel zenders zijn toespraak. Ook Fox News, dat in plaats van het einde een interview uitzond met mogelijke uitdager Mike Pence.

In de Amerikaanse geschiedenis is het toe slechts één president gelukt om na een verlies en een tussenpauze opnieuw als president te worden verkozen. Dat was Grover Cleveland, die zich in 1885 president mocht noemen en daarna opnieuw in 1893.

Onder luid applaus verliet Trump dinsdagavond de balzaal. Hij draaide nog een keer om naar zijn joelende menigte. Of hij in 2024 genoeg heeft aan zijn trouwste fans, is de grote vraag.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234