Zondag 29/01/2023

NieuwsOorlog in Oekraïne

Russische ‘bloeddiamanten’ dan toch in de ban? België en Europa werken aan traceersysteem

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Ons land en de Europese Commissie werken aan een systeem waarmee Russische diamanten getraceerd kunnen worden en geïdentificeerd als bloeddiamanten. Het systeem moet een alternatief zijn voor een Europees invoerverbod.

Stavros Kelepouris

Op 24 februari zal het een jaar geleden zijn dat Rusland Oekraïne binnenviel. Europa heeft sindsdien negen sanctiepakketten uitgevaardigd om het regime van Vladimir Poetin economisch pijn te doen. Al die tijd ontsprong de import van ruwe diamanten de dans.

België is de enige lidstaat die grote belangen heeft bij de import van de edelstenen. Voor de Antwerpse diamantwijk is de Russische invoer cruciaal. In 2021 vormden Russische diamanten een kwart van de directe import in de Antwerpse diamantwijk. Op die manier financiert Antwerpen, weliswaar onrechtstreeks, de Russische oorlogskassen.

Volgens verschillende bronnen wil Europa daar eindelijk komaf mee maken. Verscheidene lidstaten, waaronder Polen, dringen daar ook op aan. In het vorige sanctiepakket werden diamanten te elfder ure nog van de tafel geveegd, maar de kans lijkt aanzienlijk dat het dit keer anders uitdraait. In dat geval zal ons land een standpunt moeten innemen, klinkt het bij de socialisten van Vooruit. Zij zullen dan de regering vragen om zelf een totaal importverbod te bepleiten.

In de Europese wandelgangen circuleren ook scenario’s waarbij de Europese Commissie quota zou opleggen. Er wordt gedacht aan een plafond waarbij de import nog maximaal 30 procent mag bedragen van de import voor de start van de oorlog. Maar dat is voor Vooruit onvoldoende. De verkoop van Russische diamanten is immers het voorbije jaar al flink teruggevallen, met wel 80 procent. Bij een plafond van 30 procent verandert daardoor de facto heel weinig op de korte termijn, klinkt het.

Veel kansen gemist

Maar net het feit dat de verkoop vanzelf zo zwaar teruggevallen is, toont dat sancties niet de juiste weg zijn, klinkt het bij een regeringsbron. Ook de Amerikaanse sancties - president Biden verbood de import van Russische diamant - zijn allesbehalve een succes. De edelstenen gaan gewoon van Rusland naar Mumbai, waar ze geslepen worden. Daardoor worden ze plots gezien als Indiase diamanten, en mogen ze wel naar de VS verscheept worden.

Bij een Europees embargo op diamantimport verliest Antwerpen en profiteren andere handelscentra zonder dat Rusland eronder lijdt, is de kritiek. Ons land en de Europese Commissie voeren daarom al geruime tijd gesprekken om binnen de G7 werk te maken van een systeem waarmee Russische diamanten getraceerd kunnen worden naar hun oorsprong. Op die manier blijven ze doorheen heel het verwerkingsproces herkenbaar als bloeddiamanten die de oorlog financieren.

“Als dat gecoördineerd wordt met de VS, als grootste consumentenmarkt, lijkt mij dat een goeie aanpak”, zegt onderzoeker Hans Merket (IPIS). Maar hij geeft aan dat veel vragen open blijven. Jaren geleden lag de traceerbaarheid al op tafel bij de gesprekken over het ‘Kimberley Proces’, waarmee conflictdiamanten geweerd worden. “Dat is toen tegengehouden door een aantal landen en de industrie, met het argument dat het onmogelijk is om die traceerbaarheid te garanderen. De voorbije twintig jaar is dat argument dominant gebleven, ondanks aanzienlijke technologische vooruitgang, waardoor veel kansen gemist zijn om als sector beter voorbereid te zijn op de huidige controverse omtrent Russische diamant.”

Lees ook

Kathleen Van Brempt en Vicky Reynaert: Hoe we de handel in Russische bloeddiamant tot nul herleiden

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234