Zaterdag 03/12/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Rusland annexeert vier Oekraïense provincies na zogenaamde referenda

Een Russische soldaat in Moskou.  Beeld AFP
Een Russische soldaat in Moskou.Beeld AFP

De Russische president Poetin gaat vrijdag documenten ondertekenen om vier Oekraïense provincies in te lijven bij Rusland. Dat heeft zijn woordvoerder donderdag aangekondigd. Russen vrezen dat Poetin de annexatie aangrijpt om de grenzen te sluiten voor mannen die de mobilisatie ontvluchten.

Tom Vennink

Het gebied dat Poetin illegaal annexeert beslaat 15 procent van het Oekraïense grondgebied, ruim twee keer Nederland. Poetin bezette en annexeerde in 2014 al de Krim, het Oekraïense schiereiland in de Zwarte Zee.

De annexatie volgt op de ‘referenda’ die Rusland in de afgelopen dagen hield in de bezette delen van de provincies Zaporizja, Cherson, Donetsk en Loehansk. De ‘uitslag’ (99 procent vóór aansluiting bij Rusland) is alleen door Moskou erkend. Een Venezolaanse ‘waarnemer’ zei dat het niet uitmaakte dat mensen niet geheim konden stemmen – gewapende militairen gingen met stembussen van deur tot deur. Westerse regeringsleiders en Oekraïne spreken van schijnreferenda.

In tegenstelling tot de Krim heeft Rusland geen volledige controle over de provincies die het nu annexeert. Een derde van Zaporizja en bijna de helft van Donetsk is in handen van het Oekraïense leger. Cherson en Loehansk zijn wel bijna volledig bezet, maar het Russische leger leed er in de afgelopen weken kleine gebiedsverliezen.

Antwoord op zware nederlagen

De gehaaste annexaties van gebieden die het Kremlin niet geheel controleert en de ingevoerde mobilisatie zijn Poetins antwoord op de zware militaire nederlagen in het noordoosten van Oekraïne. Het zijn maatregelen die Poetin zeven maanden lang probeerde te voorkomen.

Poetin geeft vrijdagmiddag (14 uur Belgische tijd) bij de ondertekeningsceremonie “een uitgebreide toespraak”, zo zei zijn woordvoerder donderdag. Daarna spreekt Poetin het parlement toe.

Hij heeft wat uit te leggen aan zijn bevolking. Met de opdracht tot mobilisatie heeft Poetin voor de grootste onrust in Rusland gezorgd sinds zijn aantreden in 1999. Kazachstan, Georgië en de EU stellen dat meer dan 200 duizend Russen het land zijn ontvlucht sinds Poetin vorige week de mobilisatie aankondigde. Rusland heeft zelf geen statistieken bekendgemaakt.

“Er zijn minder mannen op straat in Moskou”, zegt Artjom, die om veiligheidsredenen niet met zijn achternaam in de krant wil. De ict’er vluchtte woensdag per vliegtuig van de Russische hoofdstad naar Kirgizië. “Bijna iedereen neemt maatregelen om te ontsnappen aan mobilisatie, maar er zijn ook mensen die blijven en vluchters als mij veroordelen. Zij wachten op de overwinning, maar het is onduidelijk wat ze daaronder verstaan, want de doelen veranderen telkens.”

Russen die het land nog proberen te verlaten vrezen dat Poetin de staat van beleg en sluiting van de grens aankondigt, zodra hij gebieden annexeert waar een oorlog woedt. Grenssluiting lijkt een zeer controversieel onderwerp binnen het Kremlin. Parlementsvoorzitter Vjatsjeslav Volodin, een vroegere stafchef van Poetin, zei donderdag voor sluiting van de grens te zijn, maar slikte dat standpunt enkele uren later weer in.

De NAVO zegt dat de annexaties de westerse steun aan Oekraïne niet veranderen. “De NAVO-lidstaten zullen deze illegale en onwettige annexatie niet erkennen”, aldus het militaire bondgenootschap in een verklaring. “Deze gebieden zijn Oekraïne.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234