Donderdag 08/12/2022

Nieuws

Radicale neoliberaal Liz Truss wordt de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk

Liz Truss geeft een toespraak na de aankondiging van haar verkiezingsoverwinning in Londen. Beeld REUTERS
Liz Truss geeft een toespraak na de aankondiging van haar verkiezingsoverwinning in Londen.Beeld REUTERS

Gedoodverfde favoriet Liz Truss (47) volgt Boris Johnson op als premier van het Verenigd Koninkrijk. Truss won de strijd om het leiderschap van de Conservatieve Partij van Rishi Sunak. Koningin Elizabeth zal haar morgen beëdigen.

Patrick van IJzendoorn

In het Queen Elizabeth II Centre maakte fractiebaas Graham Brady bekend dat Truss 81.326 stemmen had gekregen van de partijleden, ruim 20.000 meer dan haar rivaal Sunak. Het komt neer op 57,4 procent van de stemmen, minder dan de 66,4 procent van Johnson in 2019. Bij het accepteren van het leiderschap uitte ze warme woorden richting haar voorganger Boris Johnson, die zijn laatste volle werkdag doorbrengt in het buitenverblijf Chequers. “Boris, je hebt de brexit bewerkstelligd, Jeremy Corbyn verpletterd, het vaccin geleverd en je hebt je verweerd tegen Poetin.”

De uitslag was geen verrassing: Truss liep al weken ver voor in de peilingen onder de achterban, die bestaat uit meer dan 170.000 leden. Ze wordt gezien als een vaandeldrager van het thatcherisme, zeker gezien haar radicale en neoliberale visie in economisch opzicht. In haar korte acceptatietoespraak benadrukte ze het geloof van haar partij in “vrijheid, de mogelijkheid je leven zelf in te kunnen richten, lage belastingen en het nemen van je persoonlijke verantwoordelijkheid”.

Lees ook

Een ‘chef disruptie’ en een slechte verliezer: Liz Truss wordt de nieuwe Britse premier

Hoogleraar Lieven Buysse over de opvolger van Boris Johnson: ‘Ze lijkt een sprookje te verkopen’

Met Truss krijgen de Britten, na Margaret Thatcher en Theresa May, hun derde vrouwelijke premier. Bij de wat oudere Tories bleek Truss beter te liggen dan haar tegenstrever Sunak, die werd gezien als vertegenwoordiger van de gevestigde orde. Bovendien werd hem verweten Johnson een mes in de rug te hebben gestoken. De zege van Truss, een Oxford-alumnus die als accountant voor Shell heeft gewerkt en als directrice bij een telecombedrijf, is een zege van de neoliberale Brexiteers.

In The Sunday Telegraph voorspelde Mark Littlewood, baas van een thatcheriaanse denktank, dat Truss “een van de meest radicale premiers in een eeuw” gaat worden. Wat de brexit betreft, is het de verwachting dat Truss, die tot vandaag minister van Buitenlandse Zaken was, tegenover de Europese Unie een hardere lijn zal volgen dan haar voorganger met betrekking tot de ruzie over Noord-Ierland. Ook wat betreft haar benadering tot Rusland en China is een havik.

Nog deze week lastenverlichting

De nieuwe premier wacht een energie- en koopkrachtcrisis die het land dreigt te ontwrichten. Ze heeft gezegd dat ze nog deze week maatregelen gaat bekendmaken om de pijn te verzachten. Naar verluidt komt ze met een steunpakket van 100 miljard pond om burgers warm te houden en bedrijven van de ondergang te behoeden. Daarmee zou ze al een akkoord hebben bereikt met Kwasi Kwarteng, haar goede vriend, buurtgenoot en zielsverwant die naar verluidt minister van Financiën gaat worden.

Voor Europa is de verkiezing van Truss niet per se gunstig. Ze is een reborn-Brexiteer en wordt gesteund door zowel de oudere als jongere generatie eurosceptici. Van haar wordt verlangd dat ze de strijd met de EU zal aangaan, wat mogelijk kan leiden tot een handelsconflict met Europa.

Boris Johnson roept op tot eenheid

Intussen heeft ook de Britse premier Boris Johnson gereageerd op het nieuws. De huidige premier heeft zijn Conservatieve partijgenoten opgeroepen om zich “voor honderd procent” achter zijn opvolgster Liz Truss te scharen. “Ik weet dat zij het juiste plan heeft om de crisis van de levensduurte aan te pakken, onze partij te verenigen en de vereniging en opwaardering van ons land voort te zetten. Nu is het moment dat alle Conservatieven 100 procent achter haar moeten staan”, zo tweette de afscheidnemende premier.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234