Donderdag 09/02/2023

NieuwsChina

President Xi Jinping gaat voor derde termijn - wat betekent dat voor het land?

De Chinese president Xi Jinping (midden) en zijn premier Li Keqiang (midden rechts) tijdens een nationale prijsuitreiking in Peking. Beeld AP / Li Xueren / Xinhua
De Chinese president Xi Jinping (midden) en zijn premier Li Keqiang (midden rechts) tijdens een nationale prijsuitreiking in Peking.Beeld AP / Li Xueren / Xinhua

Zondag gaat de twintigste partijcongres van de Communistische Partij van China van start. Daar zal bevestigd worden dat Xi Jinping vijf jaar langer president blijft van het land, dat zich sinds het begin van de coronapandemie isoleert. Welke gevolgen heeft dat voor China?

Belga en redactie

In 2012 is Xi Jinping aangetreden en zo zal hij de langstzittende president zijn sinds Mao Zedong, de grondlegger vans de Volksrepubliek China. Van 1949 tot 1976 was Zedong aan de macht.

In de Grote Volkszaal in Peking zullen 2.296 afgevaardigden verzamelen, afkomstig uit alle provincies. Er zijn strikte veiligheidsmaatregelen genomen. De partijleden zullen er een nieuw Centraal Comité benoemen, een soort partijparlement met een tweehonderdtal leden.

Het Centraal Comité kiest op zijn beurt de 25 leden van het Politbureau, het uitvoerende orgaan. “Alles ligt op voorhand vast, want het congres gaat niet door zolang de verschillende geledingen van de partij geen akkoord hebben”, zegt de Franse sinoloog Jean-Philippe Béja.

Een belangrijk moment van het congres is wanneer Xi Jinping zijn rapport zal voorstellen bij zijn openingstoespraak zondag. Xi Jinping maakt daarin een balans op. Ook geeft hij een indicatie van zijn programma voor de komende vijf jaar.

Op het congres in 2017 beloofde Xi “een nieuwe tijdperk” voor het Chinese socialisme en beloofde hij dat het land “zich nog meer zou openstellen”. “Openheid brengt vooruitgang, geslotenheid achteruitgang. China gaat zijn deuren niet sluiten”, zei hij.

Vijf jaar later is China opnieuw zeer gesloten, als gevolg van de coronapandemie. Peking behoudt een strikt zerocovidbeleid, met luchtverkeer dat beperkt is tot het minimum, verplichte quarantaines bij aankomst en herhaaldelijke lockdowns.

Het beleid wekt irritatie bij een deel van de bevolking, maar ook bij de zakenwereld. Die ziet hoe de economische groei opgeofferd wordt voor de gezondheidsmaatregelen.

“De zerocovidpolitiek van Peking heeft noodzakelijke investeringen ontmoedigd en is er niet in geslaagd om de harten en geesten van jonge Chinezen te veroveren. Het zijn zij die het meest geleden hebben, economisch en sociaal”, zegt onderzoekster Yu Jie van denktank Chatham House. Op diplomatiek niveau vergrootte de kloof met de Verenigde Staten. Ook was er steeds meer gekibbel met India, Australië en Canada. China herhaalde ook zijn voornemen van een hereniging met Taiwan, desnoods met geweld.

Naast de coronacrisis lijkt Peking ook zijn afhankelijkheid te willen verminderen van de rest van de wereld, een signaal dat de geslotenheid kan blijven duren. “Veel personen in China zijn ongerust om te zien dat we misschien terugkeren naar een periode van isolement”, zegt Beja. Hij refereert naar het eind van de jaren 1970, voor China zich openstelde voor de internationale handel.

Het is moeilijk te zeggen wat er zich afspeelt binnen de Chinese Communistische Partij. Het is een van de grootste politieke organisaties ter wereld, met 96,7 miljoen leden, maar ook een van de meest ondoorzichtige.

Al wekenlang gissen media en experts over de nieuwe samenstelling van het Permanent Comité, de groep van zeven à negen bestuurders die helemaal bovenaan de politieke ladder staan. De nieuwe samenstelling zal voor de camera’s onthuld worden een dag na het einde van het congres. Zaterdag zal duidelijk worden wanneer dat is.

Of Xi Jingping nog vijf jaar aanblijft, of meer? “Dat is compleet onzeker”, zegt onderzoeker Jean-Pierre Cabestan, expert van onderzoeksinstituut Asia Centre. “Gezien het bevorderen van zijn gedachtegoed en het belang van zijn macht in de partijleiding, gaat het eerder de richting uit van iemand die lang aan de macht zal blijven”, zegt Cabestan.

Voor de mensenrechtenactivisten, die de harde repressie aanklagen in zijn tien jaar aan de macht, is dat slecht nieuws. “De derde ambtstermijn van president Xi, die een precedent schept, is een slecht voorteken voor de mensenrechten in China en de wereld”, zegt onderzoekster Yaqiu Wang van de ngo Human Rights Watch.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234