Maandag 28/11/2022

NieuwsEnergieprijzen

Premier De Croo schetst donker scenario voor komende ‘vijf à tien’ winters: ‘Hij zegt dit in functie van gedragsverandering’

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Terwijl de gasprijzen opnieuw de hoogte in gaan, schetst premier Alexander De Croo (Open Vld) een donker scenario. Niet enkel voor gezinnen, maar ook voor bedrijven. ‘Hij zegt dit in functie van gedragswijziging’, zeggen economen.

Bruno Struys

Niet enkel gezinnen, maar ook ondernemingen voelen de impact van de hoge energieprijzen. En niet enkel deze winter zal moeilijk zijn, maar “de komende vijf à tien winters”, zo voorspelde premier De Croo bij een bezoek aan de haven in Zeebrugge.

Voka-topman Hans Maertens sprak bij datzelfde bezoek over “donderwolken boven de Vlaamse economie”. Tijdens zijn speech stegen de gasprijzen op de groothandelsbeurzen opnieuw naar ongekende hoogtes. De oorzaak is de aankondiging dat Rusland volgende week een onderhoud plant van de Nord Stream 1-pijpleiding naar Duitsland en de vrees dat het daar niet bij zal blijven.

Gazprom pompt al wekenlang maar zowat 20 procent van de capaciteit door Nord Stream, als reactie op de Europese sancties tegen Rusland wegens de oorlog in Oekraïne. De impact op bedrijven is nu al voelbaar.

Productie terugschroeven

De Duitse chemiereus BASF maakte eerder al bekend de productie gedeeltelijk terug te schroeven, maar ook kleinere bedrijven kreunen onder de hoge gasprijzen. Zo getuigde bakker Christel Franssen bij VTM dat ze haar winkel moet sluiten. Volgens de bakkersfederatie werkt 80 procent van de bakkers met gasovens. Een middelgrote textielfirma staakt deze week de productie. Haar energiefactuur is verviervoudigd, tot 100.000 euro per maand.

“Elke meter die je weeft, is dan verliesmakend”, zegt Fa Quix van sectorfederatie Fedustria. Hij neemt het de regering kwalijk om nu door te zetten met het sluiten van kerncentrales.

Twee geconsulteerde economen zien de sombere prognose van de premier net als een pleidooi om de transitie naar hernieuwbare energie versneld door te voeren. “Hij zegt dit in functie van gedragswijziging”, denkt Véronique Goossens, hoofdeconoom bij Belfius. “We moeten ons allemaal meer bewust worden van ons verbruik.”

Ook binnen de regering klinkt die analyse. Het afgelopen jaar is het standpunt daarover verschoven. “Aanvankelijk leefde nog het idee dat de problemen tijdelijk waren en men ze kon milderen met een belastingverlaging. Maar dat is een dure operatie die niet veel zoden aan de dijk brengt, net omdat ze de vraag naar gas vergroot”, zegt professor empirische macro-economie Selien De Schryder (UGent).

Stuwende kracht

In eerste instantie zal een daling van de vraag naar energie de economie doen vertragen en de kosten van het leven verder verhogen, maar ze kan ook een stuwende kracht zijn voor de investeringen in hernieuwbare energie. De overheid moet daarbij vooral het juiste kader scheppen, klinkt het.

“Bedrijven zijn relatief goed uit de coronacrisis gekomen dankzij veel overheidssteun, maar nu moeten ze zelf de veerkracht hebben om deze nieuwe crisis het hoofd te bieden”, zegt Goossens. “Ook voor gezinnen zal de overheid zich moeten richten op hen die het echt nodig hebben. De verlenging van de steunmaatregelen voor de energiefactuur tot eind dit jaar kun je niet blijven herhalen, want dan heeft het geen impact meer op de inflatie.”

Premier De Croo tijdens zijn bezoek aan de haven van Zeebrugge. Beeld BELGA
Premier De Croo tijdens zijn bezoek aan de haven van Zeebrugge.Beeld BELGA

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234