Zondag 25/09/2022

NieuwsVerenigde Staten

Onderzoekscommissie bestorming Capitool: Trump benaderde getuige

Archiefbeeld. Oud-president Donald Trump heeft een getuige gebeld die verschenen is voor de commissie die Capitoolrellen onderzoekt. (27/06/22) Beeld AP
Archiefbeeld. Oud-president Donald Trump heeft een getuige gebeld die verschenen is voor de commissie die Capitoolrellen onderzoekt. (27/06/22)Beeld AP

Donald Trump zou vorige week contact hebben gezocht met een getuige van het onderzoek naar de bestorming van het Amerikaanse Capitool op 6 januari 2021. Dat meldde het Republikeinse commissielid Liz Cheney dinsdag tijdens een hoorzitting. Deze getuige zou hebben besloten het telefoontje van de oud-president ‘niet aan te nemen’. De naam van de getuige is niet onthuld.

Thomas Rueb

Bewijs van de poging tot contact zou zijn overgedragen aan Justitie, aldus Cheney: “Elke poging om getuigen te beïnvloeden nemen wij zeer serieus.”

Deze onthulling kwam aan de staart van alweer de zevende zitting van deze commissie, dinsdag in het Congres. Centraal stond deze week de rol van Donald Trump als initiatiefnemer van de demonstratie die vorig jaar uitmondde in de gewelddadige bestorming.

‘Spontane mars’

De commissie beargumenteert dat Trump al sinds december zinspeelde op een mars richting het Capitool op 6 januari, de dag dat de verkiezingswinst van Joe Biden daar werd bekrachtigd. Die mars zou op een spontane opwelling moeten lijken. Uit door de commissie verkregen documenten, waaronder mails en een onverzonden tweet, zou blijken dat Trump echter al veel langer beoogde dat zijn speech die dag zou eindigen met de mars.

De commissie zoomde in op een vergadering die ze “de gestoordste bijeenkomst van Trumps presidentschap” noemt. Voormalig medewerkers van het Witte Huis beschreven hoe een groep buitenstaanders op de avond van 18 december 2020 toegang had verkregen tot de kamer van Trump. Zij bespraken daar met de president strategieën om aan de macht te blijven ondanks verlies van de verkiezingen. Toen Trumps vaste medewerkers daar lucht van kregen, ontstond tussen de twee partijen geschreeuw, gescheld en een “verbaal gevecht” dat “bijna fysiek” werd.

De Republikeinse vicevoorzitter van het panel, Liz Cheney. (12/07/22) Beeld AP
De Republikeinse vicevoorzitter van het panel, Liz Cheney. (12/07/22)Beeld AP

Getuigen Mark Meadows, voormalig stafchef, en Pat Cipollone, jurist, stonden tijdens die bijeenkomst tegenover onder meer veiligheidsadviseur Michael Flynn en Sydney Powell, een advocate die Trumps leugens over verkiezingsfraude onderschrijft. “Waar is het bewijs?”, zou Cipollone naar eigen zeggen steeds hebben herhaald.

Volgens commissielid Jamie Raskin, een Democraat, was deze ruzie “van cruciaal belang”, omdat Trump daar “urenlang kon aanhoren” hoe zijn eigen adviseurs en juristen “gehakt maakten van de ongegronde beweringen” over fraude.

Uren na deze ontmoeting maakte Trump zijn keuze tussen de twee kampen. Hij stuurde een tweet de wereld in waarin hij zijn achterban voor het eerst opriep om op 6 januari naar Washington D.C. te togen: ‘Be there, will be wild!’ Daaraan zouden uiteindelijk duizenden mensen gehoor geven.

``

Capitoolbestormers getuigen

Een van hen was Stephen Ayres, de eerste getuige die zelf wordt vervolgd voor zijn deelname aan de Capitoolbestorming. Zonder de oproep van Trump, zei Ayres, zou hij nooit met de menigte het parlementsgebouw zijn binnengedrongen. Inmiddels is hij van zijn geloof in de fraudeleugens afgevallen, maar kampt hij nog altijd met de gevolgen. “Ik ben mijn job kwijt”, zei Ayres, “en mijn huis”. Na afloop van de zitting schudde hij de hand van een politieagent die bij de Capitoolbestorming gewond raakte.

Een andere opvallende getuige was Jason Van Tatenhove, voormalig woordvoerder van de rechts-extremistische groep Oath Keepers, die een cruciale rol speelde tijdens de bestorming. Ook Van Tatenhove heeft inmiddels afstand genomen van het gedachtegoed. “We moeten het beestje bij de naam noemen”, zei hij. “Dit was een gewapende opstand” die had “kunnen uitmonden in een burgeroorlog”. De commissie ziet in deze getuigenissen verder bewijs dat de acties van de bestormers direct zijn geïnspireerd en zelfs gedirigeerd door de oud-president.

Op 6 januari 2020 bestormde een groep Trump-aanhangers het Capitool in Washington DC. Beeld AP
Op 6 januari 2020 bestormde een groep Trump-aanhangers het Capitool in Washington DC.Beeld AP

Zoals Trumps tweet volgens de parlementaire commissie de aftrap vormde van de Capitoolbestorming, zo betekende een tweet van hem ook het einde. Nadat de bestorming uren aan de gang was, riep de president de bestormers op om naar huis te gaan. “Toen was het snel afgelopen”, zei Stephen Ayres, die zag welk effect die woorden hadden op de bestormers binnen het parlement.

Volgens de commissie staat Trumps verantwoordelijkheid voor de gebeurtenissen vast. “Trump is een 76-jarige man”, zei commissielid Cheney, “geen beïnvloedbaar kind”.

Deze week beperkte de commissie zich voornamelijk tot Trumps rol tijdens de aanloop naar de bestorming. Volgende week vindt weer een zitting plaats over de acties van Trump en zijn medewerkers op de dag zelf. Dan zal mogelijk ook de, vooralsnog onbenoemde, door Trump benaderde getuige te horen zijn.

Cheney deed haar onthulling tegen het einde van de hoorzitting op dinsdag. Daarin stond de gewelddadige retoriek van Trump in de weken voorafgaand aan 6 januari centraal, Speciale aandacht was er voor Trumps tweet in de nacht van 19 december 2020, waarin hij een "wild" protest beloofde. Die tweet volgde op wat werd beschreven als een "losgeslagen" bijeenkomst waarin Witte Huis-advocaten en Trump-bondgenoten urenlang tegen elkaar schreeuwden.

Zowel Trump als het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft nog niet gereageerd op de verklaringen van Cheney.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234