Dinsdag 05/07/2022

Onderzoek Rekenhof: veiligheidsscreening gevoelige jobs schiet tekort

Illustratiebeeld. Screening van personeel bij o.a. luchthavens en luchtverkeersleiding schiet tekort. Beeld BELGA
Illustratiebeeld. Screening van personeel bij o.a. luchthavens en luchtverkeersleiding schiet tekort.Beeld BELGA

Hoewel de veiligheid en de belangen van ons land op het spel staan, schiet het Belgische systeem om mensen met gevoelige jobs te screenen tekort. Dat concludeert het Rekenhof, schrijft De Tijd vrijdag.

Redactie en Belga

Het Rekenhof onderzocht de manier waarop in België de veiligheidsscreenings gebeuren van mensen die gevoelige jobs krijgen - soms met toegang tot zeer vertrouwelijke informatie - of mensen die willen werken op gevoelige plaatsen, zoals luchthavens, kerncentrales en EU-topbijeenkomsten.

Zulke screenings gaan van een eenvoudige controle van de databanken om na te gaan bekend is bij de politie of de inlichtingendiensten, tot een meer doorgedreven onderzoek om te bepalen of iemand betrouwbaar en bestand tegen druk van buitenaf is. Mensen die door de screenings raken, krijgen een veiligheidsattest van kortere duur of een veiligheidsadvies voor een langere periode van doorgaans vijf jaar, schetst De Tijd.

Drie screeningsdiensten, 300.000 screenings

Dat gebeurt door de drie screeningsdiensten van de Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst ADIV en de federale politie. De Staatsveiligheid voerde in 2019 137.748 veiligheidsverificaties uit. Bij de ADIV waren dat er 105.000 en bij de federale politie in 2018 57.000.

Een deel van die screenings - 27.528 in 2019 - bespreken de diensten collegiaal in de Nationale Veiligheidsoverheid (NVO), die onder Buitenlandse Zaken valt. Het gaat om mensen die werken op onze luchthavens en bij luchtvaartautoriteit Belgocontrol, deelnemers aan diplomatieke topbijeenkomsten in ons land en mensen die willen werken voor de douane, de speciale eenheden van de politie en bij het communicatienetwerk Astrid van onze veiligheidsdiensten.

Tekort aan screeners

Buiten de NVO doen de diensten nog tienduizenden andere screenings, bijvoorbeeld voor naturalisaties tot Belg, de erkenning van vluchtelingen en op vraag van de NAVO. Maar, stipt De Tijd aan, ons land heeft geen legertje screeners om die tienduizenden checks uit te voeren. Sinds begin vorig jaar heeft de ADIV vijf screeners. Bij de Staatsveiligheid bestaat de afdeling screening uit veertien mensen. Bij de federale politie is een cel van zeventien screeners. Het Rekenhof stipt nog aan dat het de bedoeling van de regering was om nog meer mensen te laten screenen, maar dat daarvan nog bijna niks in huis is gekomen.

Ook de regels en richtlijnen schieten tekort, schrijft De Tijd op basis van het Rekenhof. Daarnaast houdt het verschil tussen de beperktere veiligheidsattesten en de langere veiligheidsadviezen volgens het Rekenhof weinig steek. Zowel door de terreurdreiging als de veranderde Europese regels is volgens het Rekenhof in ons land bovendien nood aan een systeem van “continue monitoring”. Nu zijn de screenings momentopnames. Verder dringt Het Rekenhof aan op een digitalisering van het screeningsproces. Het Rekenhof betwijfelt of de databanken die de veiligheidsdiensten raadplegen volstaan en of op sociale media soms geen relevantere informatie kan staan.

Lees ook:

RECONSTRUCTIE. “Sommige militairen wisten niet goed wat ze moesten doen als ze Jürgen Conings zouden vinden. Alarm slaan? Helpen? Of negeren?” (+)

TIJDLIJN. Repatriëring van IS’ers: de lange weg terug uit Syrië (+)

PORTRET. De nieuwe bazin van de Staatsveiligheid, die met haar Fiatje iedere BMW verrast (+)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234