Zaterdag 26/11/2022

NieuwsPesticiden

Nieuw rapport: ‘Europese regels rond pesticiden zijn op maat van de industrie’

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Op steeds meer fruit worden resten van pesticiden gevonden, zo klaagt het Pesticide Action Network (PAN) aan. De Europese regels worden volgens de ngo ook op maat geschreven van de industrie.

Yannick Verberckmoes

Op basis van 44.137 stalen meldt het PAN dat het aantal ‘gecontamineerde’ appelen, peren en pruimen verdubbeld is in de periode van 2011 tot 2020. Ons land spant zelfs de kroon als het gaat om het meest aantal peren waarop residu van pesticiden in 2020 te vinden was.

De ngo grijpt deze cijfers nu aan om aan te klagen dat de Europese richtlijnen over pesticiden geschreven worden op maat van de industrie. Hoewel er binnen de EU een ambitie bestaat om van chemische pesticiden af te stappen, wordt dat proces volgens PAN tegengewerkt door de chemische bedrijven.

Lobbyisten

De reden daarvoor is volgens de ngo dat de richtlijnen op Europees niveau worden opgesteld in nauwe samenwerking met chemiegiganten. PAN verwijst naar vergaderingen van de EPPO, een organisatie voor plantbescherming waarin verschillende Europese landen samenzitten.

In een nieuw rapport beschrijft de ngo hoe die EPPO de richtlijnen over het uitfaseren van bepaalde pesticiden heeft opgesteld. Bij de voorbereidende vergaderingen van die groep zaten wel vertegenwoordigers van bedrijven, maar geen ngo’s. Er waren ook meer lobbyisten dan vertegenwoordigers van de overheden aanwezig.

Qua cijfermateriaal kijkt PAN naar overheidsgegevens over 53 pesticiden die officieel ‘kandidaten voor substitutie’ zijn. Stoffen dus, die indien mogelijk door alternatieven moeten worden vervangen, omdat ze volgens de ngo in verband gebracht worden met onder meer kankers of hartziekten.

Telkens als onze FOD Volksgezondheid een toelating geeft om die stoffen voor een aantal jaar te gebruiken, moet hij dus kijken of er ook alternatieven zijn. “Die stoffen voldoen op zich aan alle criteria, maar dat is inderdaad een extra stap die we bij die stoffen telkens moeten nemen", zegt Maarten Trybou, hoofd van de dienst Gewasbeschermingsmiddelen van de FOD Volksgezondheid.

‘Maximum residu level’

Door het ontstaansproces van die regels wordt er volgens de ngo dus te weinig op zoek gegaan naar alternatieven. Maar bij de cijfers van de ngo zijn ook kanttekeningen te plaatsten. Het PAN kijkt naar het aantal stalen waarop residuen worden gevonden, maar niet naar de concentraties van de stoffen.

De cijfers maken volgens Trybou dus niet duidelijk of de gevonden pesticiden ook werkelijk gevaarlijk zijn. “Daardoor zijn de cijfers eigenlijk niet zo relevant", zegt hij. Voor elke stof is een ‘maximum residu level’ vastgelegd, dat niet overschreden mag worden.

“Als pesticiden oordeelkundig gebruikt worden, is er geen reden om alarm te slaan", zegt ook toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven). Maar hij plaatst daar ook weer een kleine kanttekening bij.

Wetenschappers hebben nog weinig zicht op het cumulatieve effect: pesticiden kunnen individueel onder de norm blijven, maar wel samen voorkomen. “We hebben nog te weinig gegevens om echt te weten wat zo'n cocktail op termijn doet.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234