Dinsdag 31/01/2023

NieuwsDieren en natuur

Het geheim van de intelligente octopus? ‘Hun grote diversiteit aan hersenceltypes’, stellen KU Leuven-onderzoekers

Beeld ter illustratie. Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld ter illustratie.Beeld Getty Images/EyeEm

De grote diversiteit aan types van hersencellen is wellicht de reden dat octopussen een enorm groot denkvermogen hebben. Dat vermoeden onderzoekers van de KU Leuven, nadat ze erin geslaagd zijn een gedetailleerde kaart samen te stellen van de hersens van octopussen.

Redactie

Hoewel octopussen evolutionair gezien zo’n 600 miljoen jaar van de mens verwijderd zijn, zijn ze toch in staat om complexe denkoefeningen op te lossen. Zo kunnen ze bepaalde gebruiksvoorwerpen op een correcte manier hanteren, kunnen ze probleemoplossend denken en zijn ze in staat om zich vliegensvlug te camoufleren als het nodig is. De manier waarop de hersenen van octopussen opgebouwd zijn, kan daarom interessant zijn om meer te weten te komen over onze eigen hersenontwikkeling.

Het was al geweten hoe octopushersenen er van vorm uitzien en hoe ze opgebouwd zijn, maar welk celtypes erin voorkomen was nog een mysterie. Ook de manier waarop de verschillende celsoorten bijdragen aan het denk- en leervermogen van de dieren was nog onbekend.

Gedetailleerde kaart

De KU Leuven-onderzoekers hebben nu voor het eerst onderzocht welke celtypes aanwezig zijn in de hersenen van octopussen. Ze maakten er een gedetailleerde kaart van met informatie over welke types hersencellen er zijn en waar deze voorkomen. De onderzoekers gebruikten ‘single-cell RNA sequencing’, waarbij in elke cel apart bekeken wordt welke genen er actief zijn. Dit vergeleken ze met genen die actief zijn in de hersencellen van fruitvliegen en muizen.

Octopussen blijken een groot aantal verschillende soorten hersencellen te tellen. “Wat onze hersenschors groot maakt, is niet zozeer het aantal verschillende celtypes, maar het grote aantal cellen per type”, legt doctoraatsonderzoeker Ruth Styfhals uit. “Bij octopussen is het omgekeerd: hun volumineuze brein heeft een grotere diversiteit aan relatief zeldzame cellen.”

Eerder onderzoek toonde gelijkenissen aan tussen de migratie van menselijke hersencellen en die van octopussen in een vroeg stadium van ontwikkeling. Deze studie lijkt toch te wijzen op een andere organisatie en complexiteit eens de octopushersenen verder ontwikkelen.

“We vermoeden dat de diversiteit aan hersenceltypes bij octopussen mee aan de basis ligt van hun enorme denkvermogen”, vertelt professor Eve Seuntjens. “In de toekomst zou verder onderzoek ons kunnen leren welke hersencircuits gevormd worden, welke functie ze vervullen en bijgevolg hoe octopussen de wereld waarnemen.”

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234