Donderdag 23/03/2023

NieuwsVerenigd Koninkrijk

Europese rechters houden omstreden Britse deportatievlucht naar Rwanda tegen

Demonstranten verzamelden zich maandag voor het ministerie van Binnenlandse Zaken in Londen. Beeld REUTERS
Demonstranten verzamelden zich maandag voor het ministerie van Binnenlandse Zaken in Londen.Beeld REUTERS

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft de eerste Britse deportatievlucht naar Rwanda gisterenavond op het laatste moment tegengehouden. Een woedende Boris Johnson overweegt nu om het Verenigd Koninkrijk desnoods uit het mensenrechtenverdrag te halen als zijn Rwanda-beleid niet kan worden uitgevoerd.

Patrick van IJzendoorn

Enkele uren voordat de bijna 6 ton kostende chartervlucht vanaf een militair vliegveld in West-Engeland met zeven migranten zou vertrekken, kwam er onverwacht nieuws uit Straatsburg. In een spoedprocedure die door een uit te zetten Irakese migrant was aangespannen, hadden de Europese rechters geoordeeld dat een goede behandeling in het Afrikaanse land niet was gegarandeerd. De uitspraak leidde ertoe dat de hele vlucht moest worden geannuleerd. Het cabinepersoneel was al aan boord van de Boeing 767 geklommen.

De interventie is een klap voor de regering-Johnson. In eigen land waren de belangrijkste juridische hobbels reeds genomen. Maandag had het Britse Hooggerechtshof de principiële bezwaren tegen het uitzettingsbeleid afgewezen. Wel lopen er bij diverse rechters tientallen procedures van individuele migranten. Dat is de reden dat er dit keer niet 130 migranten zouden worden gedeporteerd, maar slechts zeven. Minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss hekelde de ‘linksige advocaten’ en beloofde dat komende weken meer migranten zouden worden uitgezet.

Alleenreizende migranten die op illegale wijze het VK binnenkomen, zo is het omstreden beleid, moeten er voortaan rekening mee houden dat ze naar Rwanda worden gevlogen. In de praktijk zal het in verreweg de meeste gevallen een enkele reis betreffen. De Rwandese regering heeft beloofd afgewezen asielzoekers een verblijfsvergunning aan te bieden. Londen betaalt de Rwandese regering 144 miljoen euro, plus alle kosten van de opvang van de uitgezette migranten. Kritiek vanuit Europa dat het land niet veilig is, wordt als beledigend ervaren door het regime in Kigali.

Johnson: ‘Beleid vooral bedoeld tegen mensensmokkelaars’

Premier Boris Johnson roemde in een tweet de samenwerking met het land in Oost-Afrika. De regering-Johnson beweert dat het beleid primair bedoeld is om mensensmokkel tegen te gaan. Voor de in politieke moeilijkheden geraakte premier zelf is het bovendien een goede gelegenheid om binnen eigen kring weer aan populariteit te winnen. Het ‘Rwanda-beleid’ lijkt steun te genieten onder de bevolking. In de jongste peiling sprak 44 procent van de ondervraagden zich uit voor de uitzettingen, terwijl 40 procent tegen was

Het Rwanda-beleid kan rekenen op felle kritiek, onder meer van prins Charles en de Anglicaanse bisschoppen, die het ‘immoreel’ hebben genoemd. Een Schotse politicus betichtte de regering van mensenhandel. Afgelopen dagen vonden er meerdere demonstraties plaats tegen het Rwanda-beleid, onder meer bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en detentiecentra voor migranten. Enkele uren voor de vlucht wierpen activisten wegblokkades op om te verhinderen dat migranten naar het vliegveld werden gebracht

Israël en Denemarken geïnteresseerd in Brits model

Over de grens wordt het Britse uitzettingsbeleid met interesse bekeken. Landen als Israël en Denemarken zijn van plan een vergelijkbare samenwerking met Rwanda aan te gaan. Drie jaar geleden steunde de Europese Commissie een VN-plan om vluchtelingen in Libische detentiecentra op vrijwillige basis te herhuisvesten in Rwanda. Bij het Britse beleid gaat het evenwel om dwang. Bij de eerste lichting zit volgens de Engelse pers onder anderen een Iraanse politieagent die in eigen land heeft geweigerd op demonstranten te schieten.

Gisteren kwamen weer bijna driehonderd migranten aan wal in Dover, na het Kanaal te zijn overgestoken. Volgens de regering moet de afschrikkende werking op potentiele Kanaalvaarders nog komen. Bewindslieden benadrukken dat het Verenigd Koninkrijk ‘echte’ asielzoekers altijd welkom zal heten, al is het niet gemakkelijk om in het buitenland een asielaanvraag in te dienen. Tijdens de Syrië-crisis haalden de Britten met name kwetsbare vluchtelingen uit vluchtelingenkampen in Turkije. Tevens neemt het VK 150.000 vluchtelingen uit Hong Kong op.

De interventie van de Europese rechters kan verstrekkende gevolgen hebben. Binnen de Conservatieve Partij van Boris Johnson is al lange tijd een afkeer van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens waar het gaat om immigratiekwesties. Als de regering besluit om Straatsburg te negeren of het EVRM te verlaten, dan zet het ook het vrijhandelsakkoord met de Europese Unie op het spel. Daarin is immers opgenomen dat de Britten zich blijven houden aan uitspraken die door Europese rechters worden gedaan, ook al staat het EVRM los van de Europese Unie.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234