Zondag 27/11/2022

NieuwsNatuur en milieu

Eén op acht vogelsoorten met uitsterven bedreigd: ‘Vogels vertellen ons dat het slecht gaat met de natuur’

De veldleeuwerik, een van de soorten waar het in Vlaanderen slecht mee gaat. Beeld RV Freek Verdonckt
De veldleeuwerik, een van de soorten waar het in Vlaanderen slecht mee gaat.Beeld RV Freek Verdonckt

De helft van alle vogelsoorten gaan er wereldwijd zwaar op achteruit. Dat meldt een nieuw rapport van de organisatie Birdlife International. De oorzaak ligt bij klimaatverandering, maar vooral bij de landbouw.

Yannick Verberckmoes

De gierzwaluw, de watersnip, de roek: soorten die vroeger alomtegenwoordig waren in Europa staan nu op het punt te verdwijnen in Groot-Brittannië. Door meer landbouwmachines, meer chemicaliën en meer land dat voor landbouw wordt gebruikt, zijn populaties van akkervogels in Europa met meer dan de helft afgenomen sinds 1980. Vooral die vogelsoorten zijn er op ons continent slecht aan toe.

Om de vier jaar brengt de organisatie Birdlife International een rapport uit over de staat van de wereldwijde vogelpopulaties. In het nieuwe rapport, getiteld State of the World’s Birds, staat dat landbouw 73 procent van alle vogelsoorten onder druk zet.

Houtkap, invasieve soorten, het ontginnen van grondstoffen en de klimaatverandering zijn de andere grote dreigingen voor ’s werelds vogelpopulaties. Over de hele planeet bekeken, gaat 49 procent van alle vogelsoorten erop achteruit. Eén op de acht wordt nu zelfs met uitsterven bedreigd.

Het rapport baseert zich op data uit andere studies om een globaal overzicht te krijgen op het reilen en zeilen van vogelsoorten. Een vergelijking met het vorige rapport uit 2018 toont ook aan dat het met de vogels almaar slechter gaat. Toen ging 40 procent van alle vogelsoorten erop achteruit, nu gaat het dus over 49 procent.

Bosbranden

De toestand van vogelpopulaties vertelt ons veel over de staat van de natuur in zijn geheel, zo stipt het rapport aan. “Wat de vogels ons vertellen is dat die dus in een slechte staat verkeert”, zegt Stuart Butchart, hoofdonderzoeker van Birdlife International in The Guardian. De link met klimaatverandering komt in het rapport duidelijk naar voren: door de vele bosbranden van de afgelopen jaren zijn er heel wat vogelpopulaties hun leefgebied kwijt

Voor vogelonderzoeker Diederik Strubbe (UGent) komen deze nieuwe cijfers niet als een verrassing. “Ook de oorzaken zijn al langer gekend”, zegt Strubbe. “Landbouw is inderdaad veel te intensief, daardoor vinden veel vogelsoorten geen habitat of geen voedsel meer.”

De klimaatverandering speelt volgens Strubbe voor de meeste vogelsoorten in Vlaanderen nog niet zo’n grote rol. Maar landbouw is bij ons dus wel de grote boosdoener.

Al jaren kloppen wetenschappers dan ook op dezelfde nagel: het huidige landbouwbeleid helpt de vogelpopulaties om zeep. Het lukt om op plukjes natuurgebieden populaties in stand te houden, maar die kleine succesverhalen kunnen het tij niet keren.

“Zo kan je enkel maar een paar populaties aan de life support houden”, zegt Strubbe. “We weten wat we moeten doen om vogels beter te beschermen: naar een model gaan met minder intensieve landbouw. Maar dan loop je al snel tegen grote economische belangen aan.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234